تاریخ انتشار: ۰۹:۲۱ - ۰۶ شهريور ۱۴۰۰

چه کسی رئیس کل بانک مرکزی می‌شود؟

تکلیف کرسی‌های مهم اقتصادی دولت سیزدهم یکی پس از دیگری مشخص شده است و حالا تمام نگاه‌ها به سمت بانک مرکزی است

چه کسی رئیس کل بانک مرکزی می‌شود؟

 

اقتصاد ۲۴- تکلیف کرسی‌های مهم اقتصادی دولت سیزدهم یکی پس از دیگری مشخص شده و پس از عبور خاندوزی از سد نه‌چندان محکم بهارستان و همچنین رسیدن محسن رضایی‌میرقائد به پاستور آن‌هم در سمت معاونت اقتصادی، حالا تمام نگاه‌ها به سمت بانک مرکزی است؛ سکاندار ساختمان شیشه‌ای میرداماد به احتمال فراوان در همین یکی، دو روز آینده و از بین چندین گزینه محدود انتخاب می‌شود و دست‌کم تا الان گمانه‌زنی‌ها از انتصاب فردی نزدیک به حلقه معروف به دانشگاه امام صادقی‌ها حکایت دارد؛ حلقه‌ای که مشخصات و نگاه اقتصادی به نسبت مشترکی دارند و حالا از این گروه یکی به وزارت اقتصاد و دیگری هم به سازمان مهم برنامه و بودجه رسیده است. این روز‌ها نام یکی، دو نفر بیشتر از گزینه‌های پیشین شنیده می‌شود و بر سر زبان‌ها افتاده است و به نظر می‌آید به احتمال فراوان گزینه نهایی و تصیم‌گیر سیاست‌گذاری پولی و مالی کشور صالح‌آبادی یا سلیمانی باشد؛ اگرچه نام افراد دیگری هم مطرح است؛ اما این گزینه‌ها چه سوابقی دارند و تا چه اندازه می‌توانند به کشتی تا اندازه‌ای به‌گل‌نشسته اقتصاد ایران کمک کنند؟ از نگاه کارشناسان چه ملاک‌هایی باید برای انتخاب رئیس بانک مرکزی لحاظ شود؟

رئیس بانک مرکزی چگونه انتخاب می‌شود؟

اگرچه در سال‌های گذشته بار‌ها سخن از لزوم شیوه تغییر انتخاب رئیس کل بانک مرکزی به میان آمده؛ اما همچنان مسئولیت این کار با وزیر اقتصاد است. به طور خلاصه رئیس کل بانک مرکزی ایران که به آن مدیر‌مسئول بانک مرکزی ایران هم گفته می‌شود، در ابتدا به پیشنهاد وزیر اقتصاد و دارایی به هیئت وزیران معرفی می‌شود و پس از تأیید، حکم او از سوی رئیس‌جمهوری صادر می‌شود. فرد که این مراحل را با موفقیت طی کند، به مدت پنج سال مدیریت بانک مرکزی را بر‌عهده خواهد داشت و انتخاب مجدد او هم از لحاظ قانونی بلامانع است. با این توضیحات کلید انتخاب رئیس بانک مرکزی با وزیر اقتصاد یعنی احسان خاندوزی است که البته این انتخاب به طور قطع با مشورت رئیس‌جمهوری خواهد بود و رئیسی درنهایت باید این انتخاب را تأیید کند. خاندوزی که به‌تازگی از سد نه‌چندان مستحکم مجلس آن هم با رأی بالا گذشته، حالا باید در اولین گام برای صندلی مهم تصمیم بگیرد. در‌این‌بین حتی پیش از بررسی صلاحیت خاندوزی در مجلس، گزینه‌هایی به طور جدی مطرح شده و حتی در صحن علنی هم دراین‌باره بحث‌های مختلفی مطرح شده است. این گزینه‌ها چه افرادی هستند و چه کارنامه‌ای دارند؟

گزینه‌های ریاست ساختمان شیشه‌ای میرداماد

در یکی، دو هفته گذشته از یک چهره به‌عنوان سکاندار برج لاجوردی سخن به میان می‌آمد و آن‌هم «علی صالح‌آبادی» بود و همچنان در بین گزینه‌های اصلی نام او شنیده می‌شود. او از چهره‌های جوان دولت محمود احمدی‌نژاد بود و خاستگاه امام صادقی دارد و در این حوزه با احسان خاندوزی و مسعود میرکاظمی اشتراک دارد. در کارنامه صالح‌آبادی مناصب مختلفی دیده می‌شود: صالح‌آبادی متولد سال ۱۳۵۷ در سبزوار بوده و دارای مدرک کارشناسی ارشد معارف اسلامی و مدیریت مالی از دانشگاه امام صادق و دکترای مدیریت مالی از دانشگاه تهران و همچنین عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) است. او مدیرعامل فعلی بانک توسعه صادرات ایران و نخستین رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار کشور است. علی صالح‌آبادی در اول آذر سال ۱۳۸۴، هم‌زمان با تصویب قانون بازار اوراق بهادار به سمت دبیرکل سازمان کارگزاران بورس اوراق بهادار تهران منصوب شد. در خرداد سال بعد و پس از تأسیس سازمان بورس و اوراق بهادار، از سوی شورای عالی بورس به‌عنوان رئیس سازمان انتخاب شد و حدود یک دهه، هدایت بازار سرمایه کشور را برعهده داشت و آذر ماه ۱۳۹۳ از ریاست سازمان بورس و اوراق بهادار ایران استعفا داد. در سوابق اجرائی صالح‌آبادی مسئولیت‌هایی مانند مدیر تالار منطقه‌ای بورس کرج و مسئول بررسی‌های سرمایه‌گذاری در شرکت سرمایه‌گذاری غدیر، سازمان تأمین اجتماعی و ستاد اجرائی فرمان امام (ره) دیده می‌شود. او عضویت در کمیته فنی هیئت خدمات مالی اسلامی IFSB مالزی را نیز در کارنامه دارد.

صالح‌آبادی تا چند روز پیش به‌عنوان گزینه قطعی معرفی می‌شد؛ اما به‌تازگی و با مطرح‌شدن نام سلیمانی به نظر بازی عوض شده است. پیش‌تر منابع آگاه سه گزینه اصلی را برای تصدی ریاست بانک مرکزی اعلام می‌کردند که این سه گزینه شامل علی صالح‌آبادی، محمد‌هادی زاهدی‌وفا و عبدالله طالبی بودند؛ اما گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای اسامی علی طیب‌نیا و محمدرضا فرزین را نیز به‌عنوان گزینه‌های احتمالی این تصدی عنوان می‌کنند؛ اما گزینه تازه که به نامزد‌های ریاست کل بانک مرکزی در دولت ابراهیم رئیسی اضافه شده، به نظر شانس بالایی هم دارد. غلامرضا سلیمانی رئیس کل کنونی بیمه مرکزی است.


بیشتر بخوانید: رانت ۸ میلیارد دلاری «تهاتر» پول‌های بلوکه شده در عراق


گزینه شایسته بانک مرکزی کیست؟

درباره معیار‌های انتخاب رئیس بانک مرکزی سخن‌های زیادی این روز‌ها مطرح است و بحث‌های مختلفی هم در روز‌های گذشته مطرح شده. «عباس هشی»، کارشناس بازار پول و سرمایه و تحلیلگر مسائل اقتصادی، دراین‌باره توضیحاتی به «شرق» می‌دهد و درباره معیار‌های اصلی می‌گوید: «بانک مرکزی باید انجام وظیفه اصلی خود را احیا کند. وظیفه اصلی چیست؟ حفظ ارزش پول ملی. بانک مرکزی وظیفه نظارت بر بازار پولی دارد که پشتوانه آن هم قانون پولی و بانکی کشور است و باید این وظیفه را انجام دهد. وظیفه هماهنگی و دیگر موارد وظایف اجرائی است. وظیفه بانک مرکزی در هر جای دنیا استقلال است که کارمند رئیس‌جمهوری نباشد و دوم هم وظیفه‌اش حفظ ارزش پول ملی است». این کارشناس اقتصاد در ادامه این بحث می‌گوید: «استقلال بانک مرکزی را متأسفانه در دهه ۶۰ از آن گرفتند و به‌عنوان بخش سیاست‌های تنظیم بازار زیرمجموعه بانک مرکزی شد که عملا ایراد اساسی است. در بسیاری از کشور‌ها وقتی دولت‌ها سقوط می‌کنند، وزیر اقتصاد مسئول مدیریت می‌شود؛ ولی در ایران الان وزیر اقتصاد مثلا مانند وزیر کشاورزی است و یک رأی دارد که حتی حق وتو هم ندارد». آقای هشی درباره شرایطی که اقتصاد ایران در سال‌های گذشته طی کرد، هم می‌گوید: «ما پس از تحریم آمریکا و بحث‌های ملی‌کردن صنایع و کشاورزی... با کاهش ارزش پول ملی روبه‌رو شدیم. کنار تک‌نرخی‌شدن ارزی انواع نرخ‌های مختلف هم تعریف شد که این به ارزش پول ملی ما آسیب وارد کرد و در این دوران رئیس بانک مرکزی موفق بود که در دوره‌اش این کاهش ارزش پول ملی با سرعت کمتری رخ دهد. این مهم‌ترین وظیفه‌ای است که بانک مرکزی باید در آن احیا شود». این تحلیلگر حوزه اقتصاد درباره دیگر شرایط و ملاک‌های انتخاب رئیس بانک مرکزی هم می‌گوید: «مورد دوم اینکه بانک مرکزی یک کشور اساس و پایه آن بدنه نظارتی قوی است که متأسفانه در سال ۸۴ رئیس وقت بانک مرکزی آن را از بین برد و با بولدوزر به هم ریخت که این چیدمان کنونی از آثار آن دوران است. پس دومین وظیفه این فرد، برگردان یک بدنه نظارتی با پشتوانه حمایتی است. یک پدیده شوم در دو دهه اخیر بانک مرکزی رخ داده که حتی مورد داشتیم رئیس نظارت بانک پیش از بازنشستگی در یک بانک دفتر داشته است؛ منظور این روندی است که مدیران بانک مرکزی دنبال فضای کاری برای دوران بازنشستگی هستند». هشی درباره دیگر ملاک‌های انتخاب رئیس بانک مرکزی هم می‌گوید: «نظارت بر امور ارزی و ذخایر ملی مثل طلا و سکه و... از دیگر وظایف بانک مرکزی است که متأسفانه در طی سال‌ها یکی از راه‌های کنترل ارز دخالت بانک در نرخ ارز بود که در زمان‌های مختلف هم شدت پیدا کرد و رسما دخالت در بازار انجام می‌دادند؛ به عبارتی بانک مرکزی ارزفروش شده است. سکه هم توزیع می‌کند و می‌فروشد؛ این دو فعالیت ارزفروشی و سکه‌فروشی باید برچیده شود؛ چون بانک مرکزی ناظر است. ویژگی رئیس بانک مرکزی یکی اقتصاددان به معنای کامل، دوم هم متکی به تحقیقات علمی که در مجلات علمی دنیا چاپ شده باشد، است؛ نه شاعر و نه ارزفروش و نه سهم‌فروش. بانک مرکزی بساط کاسبی نیست و باید مستقل باشد»؛ اما آیا با توجه به مدیران و وزرای کنونی می‌توان به انتخاب فردی با چنین مشخصات برای ریاست بانک مرکزی امیدوار بود؟ هشی در پاسخ به این پرسش هم می‌گوید: «واقعیت این است که ما از این افراد زیاد داریم و حتی صحبت انتخاب افرادی از همین طیف و افراد هم بوده است؛ اما رئیس‌های بانک مرکزی که این مدت انتخاب شدند، بیشتر سراغ سیاست‌های بانک جهانی رفتند. در این تیم اقتصادی دولت من شخصا اعتقاد به این برنامه‌های کلیشه‌ای که دست مردم دادند، ندارم؛ چون این برنامه‌های کلیشه‌ای و رزومه‌های عجیب کارکردی ندارد. به نظر من شخص رهبری دلسوز‌ترین در شرایط کنونی است که پیگیر مبارزه با فساد است و ایشان را تنها دلسوز کنونی می‌دانم. پیش‌تر هم امام دلسوز بودند؛ چون از سال ۶۷ پیگیر سیاست‌های اصل ۴۴ و شفافیت و مبارزه با فساد است و هم حکم حکومتی در‌این‌باره صادر کرده است. در هیچ دولتی البته این قوانین و مصوبات به‌درستی انجام نشده و هنوز دستگاه‌های مختلف یک قلم آن را اجرا نکرده اند. سخنم این است که فردی که برای بانک مرکزی انتخاب می‌شود، باید به این موضوع و به این حساسیت‌ها توجه داشته باشد. برای کمک به معیشت اقتصادی، بی‌کاری و تبعات ناشی از عدم اجرای قانون مبارزه با فساد باید کاری کرد و اصل موضوع این است که برای مقابله با این موارد باید چه کرد؛ و‌گرنه اینکه وزیر صد صفحه رزومه بدهد، کمکی نمی‌کند». او دراین‌باره ادامه می‌دهد: «مهم‌ترین کار برای اقتصاد مملکت یک هماهنگی بین رئیس برنامه و بودجه، وزیر اقتصاد و رئیس بانک مرکزی است و هماهنگی یعنی اینکه سیاست‌های کشور را هماهنگ پیش ببرند و به نظرم الان بهترین گزینه برای بانک مرکزی فرهاد نیلی است. آقای صالح‌آبادی در بورس در پیاده‌کردن قانون خیلی موفق بود و در شفافیت هم پس از دو گزارش حسابرسی که از عدم شفافیت حکایت داشت، کارنامه خوبی به جای گذاشت. او وقتی به ریاست بانک توسعه صادرات رسید، انتظار این بود که این بانک بیشتر به مردم کمک کند؛ اما صندوق آرمان را ایجاد کردند و فعالیت‌های بورسی که موفقیت داشتند؛ اما وظیفه بانک نیست. وظیفه او حمایت از توسعه صادرات بود و نه صندوق برای بورس. گزینه مناسب را باید رئیس‌جمهوری تشخیص دهد و من درباره معاون اول و شیوه انتخاب موافقم و برای وزارت اقتصاد هم سخن از خیلی گزینه‌ها بود؛ ولی از دید شناخت مشکلات بهترین گزینه انتخاب شد و درباره بانک مرکزی هم به گمانم فقط فرهاد نیلی است که این شرایط را دارد». اما در روز‌های گذشته و براساس گمانه‌زنی‌های مطرح‌شده به نظر می‌آید سلیمانی شانس بالایی دارد. این تحلیلگر اقتصاد ایران درباره این گزینه هم می‌گوید: «دولت‌ها و رؤسای جمهوری کسی را برای رئیس بانک مرکزی می‌خواهند که حرف‌شان را گوش دهد و معمولا رؤسای جمهوری خیلی علاقه دارند که فردی حرف‌گوش‌کن و فرمانبردار انتخاب شود؛ اما مملکت‌داری ایجاب می‌کند که گاهی فرد مخالف و کارشناس و نه‌گو انتخاب شود. آقای سلیمانی گزینه کارشناسی است؛ اما بعید است که در موارد ضروری فرمانبردار نباشد و به‌همین‌دلیل گزینه مناسبی برای شرایط کنونی نیست».

منبع: روزنامه شرق
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

قیمت سکه و طلا امروز پنجشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

وضعیت هواشناسی امروز

عکس/ نخستین تصویر از مراسم ازدواج شیدا خلیق و کیوان ساکت‌اف

قیمت دلار و یورو امروز پنجشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

قیمت خودرو‌های ایران خودرو امروز پنجشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

قیمت خودرو‌های سایپا امروز پنجشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

قیمت سکه پارسیان امروز پنجشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

فیلم/ افشاگری رائفی‌پور درباره حرف بد کروبی به احمدی‌نژاد

چهره جذاب بانو سوسانو در سن ۴۳ سالگی + عکس

شنبه‌ها تعطیل شد؛ با تحریم‌ها و FATF و نرخ پایین بهره‌وری و ... چه می‌کنید؟!/ کارفرمایی که کمترین دغدغه‌اش کاهش ۴ ساعت از کار کارگر است

تلاش دولت برای جبران کسری بودجه با ایجاد رکود در بورس/ ارتباط عقب ماندگی بورس در دولت سیزدهم

قانون بیمه بیکاری تغییر کرد

عکس یادگاری مرجانه گلچین با نصرت سرآشپز معروف ترک

فیلم/اجرای طرح برخورد با «بی‌حجابی» در کیش با پهپاد

فیلم/ توضیحات پلیس برای پتوپیچ شدن یک زن توسط گشت ارشاد

عکس/استوری عجیب استاندار یزد برای تقدیر از معاون خودش

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

اینجا کسی به فکر مستاجر‌ها نیست/ افزایش ۴۰ درصدی اجاره بها از فرودین ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۳

لایت کوین چیست؟

راه‌هایی برای تصمیم‌گیری بهتر

مسواک برقی بهتر است یا معمولی؟

بهترین زمان مصرف ویتامین D

چربی‌های مفید برای بدن

واردات خودرو قیمت‌ها را افزایش می‌دهد!/ مردم به جایی رسانده‌اند که خودروی اسقاطی خارجی را به خودروی ملی ترجیح می‌دهند!

عکس/ پست عاشقانه مهران غفوریان برای همسرش

اجرای حرفه ای پارتیشن شیشه ای هوشمند مات شونده

فیلم/تکذیب سیل وحشتناک مشهد ازسوی شهرداری؛ کدوم سیل؟!

فیلم/ اقدام بحث‌برانگیز علی شمخانی در تخت جمشید

فیلم/ نظر جنجالی کارشناس برنامه صداوسیما درباره تحصیل‌کردن زنان

تعطیلات شبه نوروزی در شهریور ۱۴۰۳

۱۲هزار خودرو وارداتی کجاست؟

عکس/ نخستین تصویر از مراسم ازدواج شیدا خلیق و کیوان ساکت‌اف

انتشار پوستر معنادار سایت رهبر انقلاب

فیلم/ ازدواج عروس ۲ سر با یک مرد

فیلم/ تصاویری خاص از پوتین و شی جین پینگ در یک محیط غیر رسمی

متن استعفای افشاریان از ریاست کمیته داوران فدراسیون

فیلم/ امشب سیل این استان را تهدید می‌کند

نرخ جدید سود بین‌بانکی اعلام شد + جدول

دارایی تتر ایرانی‌ها مسدود می‌شود؟

عکس/ بوسه سردار قاآنی بر سر یک دختر

عکس/ نخستین تصویر از دو کودک جان‌باخته در سیل مشهد

آخرین وضعیت پرونده توماج صالحی

فیلم/ افشاگری رائفی‌پور درباره حرف بد کروبی به احمدی‌نژاد

فروش ۳۵۰ میلیاردی نمایشگاه کتاب

قانون بیمه بیکاری تغییر کرد

فیلم/ گزارش بازیگر تلویزیون از سیل وحشتناک مشهد

سود خالص بالغ بر ۲۴۰۰ میلیارد تومانی بیمه کوثر

واکنش علیرضا بیرانوند به حاشیه جنجالی

هشدار نارنجی هواشناسی برای فردا

رحیم‌پور ازغدی: عقل بچه‌های ابتدایی از ما بیش‌تر است

تمهیدات ترافیکی جشن میلاد امام رضا در تهران

فیلم/ تصاویری دیده نشده از لحظه آغاز سیل در مشهد

عکس/ شهره صولتی و نوه‌اش لیورا

رابطه ترلان پروانه و شروین حاجی پور چیست؟ + عکس

آخرین خبرها از وضعیت نخست وزیر مضروب اسلواکی

عیادت قلعه‌نویی و دوستان از یک پیشکسوت + عکس

امام جمعه شیراز: سند ۲۰۳۰ طوری تنظیم شده بود که بچه‌ها به ارزش‌های لیبرالیستی و دموکراسی پایبند باشند

اینفوگرافی/ قیمت دلمه برگ مو چند؟

فیلم/ تصاویر ناراحت کننده این بار از کیش؛ کمر کشتی یونانی شکست

فیلم/ چند درصد از خانوارهای ایرانی مستاجر هستند؟

چهره جذاب بانو سوسانو در سن ۴۳ سالگی + عکس

روند بازار نوسانی طلا به هم ریخت

فیلم/ لحظه ترسناک ورود سیل به کوچه‌ای در مشهد

دردسر‌های دفن جنازه در کف آشپزخانه برای مرد مستاجر

طرح صیانت در مجلس یازدهم به تصویب می‌رسد؟

فیلم/ لحظه عجیب زنده شدن یک مُرده هنگام مراسم سوزاندن جسد!

فیلم/ آب، برق و گاز مناطق سیل‌زده در این روز وصل می‌شود