تاریخ انتشار: ۱۶:۰۰ - ۳۰ آبان ۱۴۰۰

تناقض عجیب مصوبه آزاد شدن واردات خودرو

نهایی شدن مصوبه واردات خودرو خارجی به کشور، اصلا خبر خوبی برای آینده اقتصاد ایران نیست. در این گزارش تبعات این مصوبه را بررسی کردیم.

واردات خودرو

اقتصاد ۲۴- در هفته‌ای که گذشت، نمایندگان مجلس با اصلاح طرح ساماندهی واردات خودرو به هر شخص حقیقی و حقوقی اجازه دادند به ازای صادرات خودرو یا قطعات یا سایر کالا‌ها و خدمات مرتبط با انواع صنایع نیرو محرکه، نسبت به واردات خودرو برای تنظیم بازار اقدام کنند.

دستور العمل جدید واردات خودرو

ماجرای این تصمیم مجلس و منشا آن به سال ۹۶ باز می‌گردد. پیش از شروع دور تازه تحریم‌ها، دولت حسن روحانی واردات خودرو را ممنوع اعلام کرد. استدلال دولت در آن زمان این بود که واردات خودرو موجب ارزبری از کشور و به تولید داخل آسب وارد خواهد شد. این ممنوعیت تاکنون ادامه داشته و اکنون عمده خودرو‌های صفر کیلومتر خارجی با مدل ۲۰۱۷ و به تعداد اندکی با مدل ۲۰۱۸ در کشور موجود هستند. یعنی خودرو جدید و مدل ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱ امکان ورود به کشور را نداشته است.

در ادامه امسال نمایندگان مجلس طرح لغو ممنوعیت واردات خودرو را در دستور کار خود قرار دادند. استدلال مجلسی‌ها برخلاف دولت روحانی این بود که ممنوعیت واردات خودرو به بازار خودرو آسیب وارد کرده و باعث گرانی قیمت خودرو و کاهش عرضه آن شده است. در همین راستا طی چند ماه گذشته مجلس طرح لغو ممنوعیت را تصویب و برای تبدیل شدن به قانون به شورای نگهبان فرستاد. اما این طرح در شورای نگهبان تایید نشد و این شورا با درخواست اصلاح، طرح را به مجلس بازگردانند.

شورای نگهبان در توضیح علت مخالفت خود با این طرح گفته بود که میزان خروج ارز حاصل از واردات خودرو در این طرح مشخص نیست و مجلس باید توضیح دهد که واردات خودرو تحت چه شرایطی می‌تواند میزان خروج ارز را کنترل کند و چگونه با اجرای این طرح به تولید داخل آسیبی وارد نخواهد شد.

بالاخره هفته گذشته نمایندگان مجلس با این ملاحظات آخرین تغییرات را در طرح یادشده لحاظ کردند. نمایندگان مجلس برای واردات خودرو شرط گذاشتند که بر اساس آن هر کسی درصورت صادرات از خودرو نهایی گرفته تا قطعات می‌تواند خودرو وارد کند.

واردات خودرو خارجی آزاد شد؛ مخالفان و موافقان چه می‌گویند؟

موافقان این طرح معتقدند، اجرایی شدن آن می‌تواند منجر به یک تحول و تکان اساسی در بازار خودرو شود و در عین حال به ضرر دلالان و سودجویانی است که خودرو‌ها را با قیمت‌های کذایی به مشتریان می‌فروشند.

موافقان در حالی اجرای این طرح را پایانی بر کار دلالان بازار خودرو می‌دانند که بررسی‌ها نشان می‌دهد، خود این طرح یک بازار سیاه و واسطه گری بزرگی را به اقتصاد ایران تحمیل می‌کند.


بیشتر بخوانید: آخرین مهلت ثبت‌نام یارانه خودرو


تجربه مشابه این طرح یعنی واردات در ازای صادرات حتی در حد قطعه خودرو، در دهه ۶۰ هم تجربه شده است. نگاهی به این تجربه نشان می‌دهد، آن زمان قرار شده بود صادرکنندگان ارز حاصل از صادرات خود را به داخل بازگردانده و به واردکنندگان به قیمت آزاد بفروشند. تفاوت میان این دو نرخ و سود زیاد برای صادرکنندگان باعث شد، برخی حتی سبزیجات و میوه جات کم کیفیت به امارات صادر کنند و در مقابل اسناد آن صادرات، ارز را به قیمت آزاد به وارد کننده بفروشند. حتی ماجرا به همین هم ختم نشد، در گزارش‌های ثبت شده آن دوره تاریخی آمده که برخی صادرکنندگان صوری محصولات را به دریا می‌ریختند و با ثبت صوری سند صادرات شروع به دلالی ارز کردند و با نرخ آزاد به واردکنندگان می‌فروختند.

نقطه تاریک این تجربه این است که گفته می‌شود همین سیاست به ابزاری برای پول شویی تبدیل شد و برخی برای تطهیر ارز‌های خود به صورت صوری محصولی برای صادرات ثبت می‌کردند و به این واسطه ارز با منشا ناشناس را وارد کشور می‌کردند.

اما بررسی این تجربه نشان می‌دهد، اکنون طرح ممنوعیت واردات خودرو می‌تواند حتی بدتر از تجربه دهه ۶۰ شود. چرا که اکنون صادرکننده حتی در صورت صادرات قطعه خودرو هم می‌تواند خودرو وارد کند و چندین برابر سود به جیب بزند؛ قطعاتی که حتی می‌توانند به جای رسیدن به مقصد در دریا ریخته شوند، اما در عوض مجوز واردات خودرو چندصدمیلیون تومانی را نصیب صادرکننده کنند.

برخی کارشناسان سناریوی دیگری نیز مطرح می‌کنند، اینکه با اجرای این طرح صادرکنندگان قطعات خودرو به کشور‌های همسایه صادر می‌کنند، اما از آنجا که تقاضای زیادی در کشور‌های همسایه برای قطعات ایرانی خودرو وجود ندارد، معاملات صوری اتفاق خواهد افتاد، به این صورت که قطعه خودرو به شکل رسمی صادر می‌شود و صادرکننده مجوز واردات خودرو خارجی را می‌گیرد، اما در مقابل همان قطعات را به صورت قاچاق به کشور بازمی گردانند؛ بنابراین مجلس هیچ تمهیداتی برای نظارت بر واردات در ازای صادرات نچیده و فقط اعلام کرده شما هر چیزی حتی شده یک قطعه صادر کنید و در ازای آن خودرو لوکس خارجی وارد کنید.

نکته بعدی اینجاست که در این چرخه واردات در ازای صادرات اساسا معادل سازی اتفاق نیفتاده است. یعنی فرد می‌تواند قطعات خودرو با ارزش چند میلیون تومان صادر کند و در مقابل صد‌ها دلار ارز برای واردات خودرو خارجی از کشور خارج کند.

موضوع دیگر هم این است که گرچه مجلس اعلام کرده واردات خودرو خارجی در ازای صادرات خودرو نهایی و قطعات خواهد بود، اما باتوجه به وضعیت تولید داخل، این طرح به صادرات فقط قطعات ختم می‌شود. چراکه شرایط صادرات خودرو در سال‌های اخیر نشان می‌دهد، خودرو‌های ساخت ایران که به لحاظ کیفیت خود مشتری‌های داخلی را هم راضی نمی‌کند، چندان مورد استقبال در کشور‌های دیگر هم نیست به گونه‌ای که اخیرا آذربایجان و سوریه هردو از ادامه کار کارخانه‌های تولید خودرو ایرانی در کشور خود به دلیل کیفیت پایین جلوگیری کردند. به گفته کارشناسان، خودرو‌های تولید ایران جز چند بازار محدود، چندان قابلیت صادرات نداشته و آمار‌های خودروسازان نیز حاکی است تعداد این خودرو‌ها بسیار اندک است.

واردات خودرو خارجی در میان تناقض مجلس یازدهم

تمامی این موارد نشان می‌دهد، مصوبه مجلس بدون هیچ پشتوانه کارشناسی نه دقیق است و نه به نفع اقتصاد کشور. ضمن اینکه از تمامی این موارد هم که بگذریم به یک تناقض جدی نمایندگان در تنظیم این مصوبه می‌رسیم. مجلس مدعی است، چون میزان عرضه خودرو در داخل کم است و به اندازه نیاز کشور نیست، خودرو خارجی باید وارد شود. بعد در کمال تعجب برای واردات خودرو خارجی شرط می‌گذارند که در صورت صادرات خودرو ایرانی می‌توان خودرو خارجی وارد کرد؛ بنابراین اگر عرضه خودرو در کشور کم است و باید کسری آن از طریق واردات جبران شود، چرا مجلس دست به ابتکار زده و می‌گوید خودرو صادر کنید تا بتوانید وارد کنید؟

به نظرمی رسد تا مجلس به این سوال کلیدی و ساده پاسخ ندهد، نمی‌توان انتظار هیچ اثر مثبتی در بازار خودرو با واردات خودرو خارجی داشت.

ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

قیمت انواع دستگاه ماینر امروز + جدول

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

قیمت خودرو‌های سایپا امروز جمعه ۲ آذر ۱۴۰۳ + جدول

قیمت سکه و طلا امروز جمعه ۲ آذر ۱۴۰۳ + جدول

قیمت خودرو‌های سایپا امروز پنجشنبه ۱ آذر ۱۴۰۳ + جدول

تصویری به یاد ماندنی از بهروز وثوقی و جمشید مشایخی در قیصر

قیمت سکه و طلا امروز پنجشنبه ۱ آذر ۱۴۰۳ + جدول

قیمت انواع لپ تاپ ایسوس امروز + جدول

قیمت انواع لپ تاپ ام اس آی MSI امروز + جدول

قیمت خودرو‌های ایران خودرو امروز جمعه ۲ آذر ۱۴۰۳ + جدول

عکس جنجالی مسعود پزشکیان در کنار مولوی عبدالحمید

عکس زیرخاکی ۵۰ ساله از منوچهر وثوق، فردین، بهمن مفید و ایرج قادری

عکس/ نمایی خاص از بهمن مفید و سعید راد در سال ۱۳۵۴

عکس/ نمایندگانی که به حضور ظریف در دولت رای موافق دادند

عکس/ قدیمی‌ترین تاس کشف شده در جهان متعلق به ایران

عکس/ زیبایی حیرت انگیز پاییز در کلیبر آذربایجان شرقی

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

پایان زودهنگام رویای بیرانوند و رفقا در تبریز

حمله موشکی حزب‌الله به پایگاه حیفا

ذاکر: افزایش قیمت بنزین سوپر شاید مقدمه‌ای بر بالا رفتن نرخ بنزین باشد

امام جمعه قم: حرمت قم نسبت به شهرهای دیگر چند برابر است

علم الهدی بالاخره پس از ۳ سال دولت رئیسی نگران گرانی ها شد

عکس/ عملکرد پرسپولیس و استقلال در ۱۰ دوره اخیر جام حذفی

مشخصات هواپیمای هشدار زودهنگام A-۵۰

مسعود جمعه مهاجم کنیایی و جدید استقلال کیست؟

لطفعلی خان زند کیست و چگونه به سلطنت رسید؟

کریمخان زند کیست و دوران سلطنتش چگونه گذشت؟

عکس / استوری بازیکنان تیم ملی برای تولد امیر قلعه نویی

اینفوگرافی/ مقایسه نرخ عوارض آزادراهی در ایران با سایر کشورها

اینفوگرافی/ فهرست پنجاه خوراک برتر جهان با گوشت گوسفندی!

مصرف مالیات برای توسعه با نظارت و انتخاب مستقیم مؤدیان

دلیل سفر کوتاه پزشکیان به سیستان‌وبلوچستان چه بود؟

توضیحات وزیر صمت درباره افزایش قیمت خودرو

همتی: دولت مصمم به اجرای اصلاحات اساسی است

عکس/ استوری آناهیتا همتی درباره آلودگی هوای تهران

واکنش خطیب نماز جمعه تهران به قطعنامه سازمان ملل

عکس/ قاب ویژه معاون خانم پزشکیان در تایلند

کدام کشورها نتانیاهو را دستگیر می‌کنند؟

عکس/ ایران خودرو افزایش قیمت‌ها را اعمال کرد

عکس/ داریوش فروهر در دفتر امام ۴۵ سال پیش

ادعای عجیب سعید جلیلی علیه بیژن زنگنه و دولت پزشکیان

پزشکیان: از روزی که آمدم هر روز بر طبل جنگ می‌کوبند

سیگنال مثبت دولت پزشکیان به برگزاری اعتراضات سیاسی/اصل ۲۷ قانون اساسی در دولت چهاردهم به شکل متفاوت اجرایی می‌شود؟

تورم ماهانه خانوار ایرانی چقدر شد؟

فیلم/ پزشکیان: در آموزش ما عدالت نداریم

سیستان و بلوچستان ارزان ترین استان کشور

آخرین عکس از چارلی چاپلین ۲ ماه قبل مرگش

اینفوگرافی/ محبوب‌ترین برند‌های موبایل در جهان

واردات دوباره گوشت قرمز تنظیم بازاری از افریقا

بی‌محلی دلار آزاد به افزایش نرخ نیما

واکنش فوری وزیر کار به حذف یارانه‌ها

مشترکان پر مصرف گاز نقره داغ می‌شوند

بهای نفت در بازار جهانی افزایشی شد

خاموشی‌های بخش خانگی کمتر خواهد شد

طلا باز هم اوج گرفت

اعلام زمان تحویل واحد‌های نهضت ملی مسکن

فیلم/ سرلشکر سلامی: مطمئن باشید از اسرائیل انتقام می‌گیرم

تصویری وحشتناک از برخورد موتورسوار با عابرپیاده!

با ۲۰ هزار میلیارد تومان کاسبی فیلترینگ چه کارهایی می‌توان کرد؟/ کاسبان فیلترینگ؛ تراژدی میلیاردی در سایه سیاست‌های محدودکننده!

واکنش رئیس دانشگاه آزاد به ماجرای دختر علوم و تحقیقات

واکنش بایدن به حکم بازداشت نتانیاهو

عکس/ حرکت زیبای رسول خادم به مناسبت روز مرد

بیانیه ایران درباره قطعنامه شورای حکام

عکس / ابعادِ دم هواپیمای لجستیک سی۵

عکسی متفاوت از مسعود پزشکیان در سیستان و بلوچستان

عکس/ استوری سیدحسین حسینی برای امیر قلعه‌نویی

عکس/ آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی