تاریخ انتشار: ۰۹:۱۷ - ۱۹ شهريور ۱۴۰۲
شاخص تولید در پایین‌ترین سطح ۷ ماه گذشته قرار گرفت

نشانه های رکود سنگین در اقتصاد ایران چیست؟

شاخص مقدار تولید ۴۳.۸۷ برای چهارمین ماه پیاپی کاهش داشته و در مردادماه کمترین مقدار خود را طی هفت ماهه اخیر (جز فروردین) ثبت کرده است.

نشانه های رکود سنگین در اقتصاد ایران چیست؟

اقتصاد۲۴- شاخص ترکیبی مدیران خرید برای کل اقتصاد ایران برای چهارمین ماه پیاپی در روند کاهشی قرار داشته و به ۴۹.۹۷ رسیده که در مقایسه با تیرماه (۵۰.۶۳) اندکی کمتر است. این رقم، کمترین مقدار هفت ماه اخیر شامخ (غیر از فروردین) محسوب می‌شود.

طبق اطلاعات این گزارش، در مردادماه شاخص میزان سفارشات جدید مشتریان در مردادماه به کمترین مقدار هفت‌ماهه اخیر (غیر از فروردین‌ماه) رسیده، شاخص موجودی مواد اولیه برای سومین ماه پیاپی کاهشی بوده و شاخص میزان فروش کالا و خدمات نیز برای دومین ماه پیاپی مقدار کمتر از ۵۰ را نشان می‌دهد. بر اساس اطلاعات شامخ کل اقتصاد در مرداد ۱۴۰۲، می‌توان گفت که در شرایط فعلی، مشکل تامین مواد اولیه و رشد فزاینده قیمت مواد اولیه طی ماه‌های گذشته، مساله مهم بخش تولید بوده و تداوم این شرایط می‌تواند در ماه‌های آینده روند افزایشی شاخص قیمت تولیدکننده (PPI) را تشدید کند.

شامخ چیست؟

یکی از ابزار‌های پرکاربرد که کارشناسان اقتصادی برای درک و تحلیل وضعیت حاکم بر اقتصاد از آن استفاده می‌کنند، شاخص مدیران خرید نام دارد. شاخص مدیران خرید که بیشتر با نام شامخ یا PMI شناخته می‌شود، مورد پذیرش اکثر کشور‌های توسعه‌یافته است و نقش تعیین‌کننده‌ای در تخمین وضعیت اقتصادی کشور‌های جهان دارد.

برای به دست آوردن این شاخص، از پاسخ‌دهندگان خواسته می‌شود به ۱۲پرسش پاسخ دهند. مقدار تولید محصولات، میزان سفارشات جدید، سرعت انجام و تحویل سفارش، موجودی مواد اولیه، میزان استخدام و به کارگیری نیروی انسانی، قیمت خرید مواد اولیه، موجودی محصول نهایی در انبار، میزان صادرات کالا، قیمت محصولات تولید شده، مصرف حامل‌های انرژی، میزان فروش محصولات و همچنین انتظارات تولید در ماه آینده محور‌های سوالات ۱۲گانه است.


بیشتر بخوانید:در رستوران‌ها و فست‌فود‌ها چه اتفاقی برای کارگران می‌افتد؟


هر سوال در این نظرسنجی جواب سه گزینه‌ای بسیار ساده‌ای دارد: نسبت به ماه قبل «بهتر شده است» یعنی عدد ۱۰۰؛ نسبت به ماه قبل «تغییر نکرده است» عدد ۵۰؛ نسبت به ماه قبل «کاهش یافته است» عدد صفر. بنابراین، شامخ بالای ۵۰ یا زیر آن می‌گوید که به‌طور متوسط اوضاع بهتر یا بدتر شده است، اما اینکه چقدر بهتر یا بدتر شده را نمی‌توان فهمید. به عبارت دیگر، عدد شامخ «میزان بهبود» را نشان نمی‌دهد و فقط و فقط روند بهبود یا تضعیف را نشان می‌دهد.

کالا‌ها روی دست تولیدکنندگان ماند

شاخص میزان فعالیت‌های کسب‌وکار‌ها در مردادماه با ثبت مقدار ۵۴.۶۰ در مقایسه با ماه قبل (۵۰.۹۷) افزایش داشته است. این در حالی است که شاخص میزان سفارشات جدید مشتریان (۴۴.۸۴) کمترین مقدار هفت ماهه اخیر (غیر از فروردین‌ماه) را به ثبت رسانده است. در نتیجه با توجه به پیشی گرفتن میزان فعالیت‌های کسب‌وکار از میزان سفارشات، عدم تعادل به وجود آمده در عرضه و تقاضا به صورت افزایش در موجودی انبار به‌ویژه در بخش صنعت گزارش شده است، به‌طوری که شاخص موجودی محصول در انبار یا کار‌های معوق با عدد ۵۱.۰۱، دومین بیشترین مقدار خود را در ۱۰ ماه اخیر از آبان ۱۴۰۱ به ثبت رسانده است.

کاهش تقاضا در بخش صنعت و خدمات

در میان بخش‌های اقتصادی، تقاضای مشتریان در بخش‌های صنعت و خدمات کاهش داشته و در بخش تقاضای خارجی نیز شاخص میزان صادرات کالا یا خدمات با مقدار ۴۸.۸۹، برای دومین ماه پیاپی کاهشی بوده اگرچه شیب کاهش در مقایسه با ماه گذشته اندکی ملایم‌تر بوده است. بر همین اساس به دلیل کاهش در تقاضای داخلی و خارجی، شاخص میزان فروش با مقدار ۴۹.۱۳، برای دومین ماه پیاپی کاهش داشته، اما شدت کاهش در مقایسه با ماه گذشته کمتر است.

مشکلات تامین مواد اولیه و تجهیزات

در مردادماه شرکت‌ها همچنان در تامین مواد اولیه و تجهیزات مورد نیاز خود با مشکل روبه‌رو بوده‌اند به‌طوری که شاخص موجودی مواد اولیه و لوازم مورد نیاز (۴۷.۸۸) برای سومین ماه پیاپی کاهشی است، اگرچه شدت کاهش آن در مقایسه با تیرماه (۴۴.۵۶) کمتر بوده است. در همین حال، شاخص قیمت خرید مواد اولیه و لوازم مورد نیاز و تورم قیمت نهاده‌ها با شتاب کمتری افزایش داشته و به کمترین میزان ۱۱ ماه اخیر از مهرماه ۱۴۰۱ رسیده است، اما مشکلات مربوط به کمبود نقدینگی و عدم تخصیص ارز و تسهیلات از سوی بانک‌ها به همراه محدودیت‌های مربوط به واردات مواد اولیه و ترخیص کالا از گمرک، باعث شده تا به‌رغم کاهش سرعت افزایش قیمت، شاخص موجودی مواد اولیه و لوازم مورد نیاز همچنان کاهشی باشد.

ایجاد شرایط رکودی

بر اساس داده‌های به دست آمده از بنگاه‌های بخش صنعت، شاخص مدیران خرید صنعت (تعدیل فصلی نشده) در مردادماه با ثبت عدد ۴۷.۷۲ برای چهارمین ماه پیاپی و با شدت بیشتری در مقایسه با ماه گذشته کاهش یافته و کمترین میزان هفت ماهه اخیر را از دی‌ماه (غیر از فروردین‌ماه) به ثبت رسانده است. در این ماه، مولفه‌های اصلی جز میزان استخدام و به‌کارگیری نیروی انسانی و سرعت انجام و تحویل سفارش، کمتر از ۵۰ گزارش شده‌اند. کاهش در شاخص صنعت و ایجاد شرایط رکودی عمدتا به دلیل کاهش رشد میزان سفارشات است.

افزایش قیمت خرید مواد اولیه طی ماه‌های گذشته و کمبود نقدینگی در بازار، کاهش شدید در تقاضای مشتریان و در پی آن رکود را به همراه داشته به‌طوری که شاخص میزان سفارشات جدید مشتریان ۴۳.۶۵ برای چهارمین ماه پیاپی کاهش داشته و پایین‌ترین مقدار خود را طی ۱۲ ماه گذشته از مردادماه سال ۱۴۰۱ (جز فروردین‌ماه) ثبت کرده است. در بخش تقاضای خارجی نیز، شاخص میزان صادرات (۴۶.۲۱) برای چهارمین ماه پیاپی کاهش داشته و غیر از فروردین‌ماه، کمترین مقدار ۷ ماهه خود را ثبت کرده است. بر اساس نظرات فعالان اقتصادی در برخی موارد بسته بودن مرز ایران و عراق در آستانه اربعین بر کاهش صادرات اثرگذار بوده است و از سوی دیگر نحوه رفع تعهدات ارزی باعث شده تا در مواردی که صادرات به کشور‌های همسایه به صورت ریالی انجام می‌شود، صرفه اقتصادی نداشته باشد.

شاخص تولید در پایین‌ترین سطح هفت ماهه

شاخص مقدار تولید ۴۳.۸۷ برای چهارمین ماه پیاپی کاهش داشته و در مردادماه کمترین مقدار خود را طی هفت ماهه اخیر (جز فروردین) ثبت کرده است. علاوه بر کاهش شدید تقاضای مشتریان که بر افت تولید اثرگذار بوده است، قطعی مکرر برق، تعطیلات تابستانی کارخانه‌ها و کمبود مواد اولیه، کاهش تولید مردادماه را تشدید کرده‌اند.

در عین حال بسیاری از شرکت‌ها با تاخیر در دریافت مطالبات از سوی مشتریان روبه‌رو هستند که با توجه به مشکلات عدم تامین مالی از سوی بانک‌ها، نقدینگی و سرمایه در گردش به شدت کاهش یافته است. تامین مواد اولیه به دلیل شدت گرفتن مشکلات ناشی از عدم تخصیص ارز و عدم تامین مالی از سوی بانک‌ها در شرایطی که شرکت‌ها با کمبود نقدینگی شدید روبه‌رو هستند و اعمال سلیقه‌ای قوانین غیر کارشناسانه گمرک در رابطه با واردات تجهیزات و مواد اولیه مورد نیاز شرکت‌ها، به شدت با مشکل روبه‌رو شده است، شاخص موجودی مواد اولیه ۴۷.۷۰ برای دومین ماه پیاپی کمبود مواد اولیه را نشان می‌دهد. شاخص میزان فروش محصولات (۳۹.۱۶) با شتاب بیشتری نسبت به ماه گذشته و برای چهارمین ماه پیاپی کاهشی است و کمترین مقدار ۷ ماهه اخیر را به ثبت رسانده است.

این میزان کاهش در فروش به دلیل کاهش شدید تقاضای داخل و کاهش در صادرات است. همچنین ادامه تضعیف تقاضا طی مردادماه نیز باعث شده است تا با وجود عواملی مانند تعطیلی تابستانی کارخانه‌ها، قطعی مکرر برق و کمبود مواد اولیه، شاخص موجودی محصول نهایی در انبار (۵۳.۷۵) برای چهارمین ماه پیاپی افزایشی باشد هر چند نسبت به ماه گذشته (۵۴.۹۸) کاهش داشته است.

شرکت‌ها خوش‌بین هستند

با نگاهی به آینده، انتظارات شرکت‌ها نسبت به فعالیت‌های آتی در شهریورماه مثبت گزارش شده و میزان خوش‌بینی نسبت به ماه گذشته افزایشی است. با داشتن چشم‌انداز بهتر برای ماه آینده و با توجه به کمبود نیروی کار ماهر طی ماه‌های اخیر که در گزارشات قبلی به آن اشاره شده بود، برخی شرکت‌ها برای جبران این کمبود و همچنین امید بهبود در تولید شهریورماه، تعداد کارکنان خود را افزایش داده‌اند.

مشکلات اصلی در مردادماه ۱۴۰۲

شرکت‌ها با چه مشکلاتی مواجه بوده‌اند؟ این فهرستی است که گزارش «شامخ» ارایه کرده:

- نقدینگی و گردش پول بسیار محدود شده است و بانک‌ها ارزی تخصیص نمی‌دهند و عدم تخصیص ارز جهت واردات مواد اولیه طی چند ماه گذشته بسیاری از شرکت‌ها را با کمبود مواد اولیه و تجهیزات مورد نیاز روبه‌رو کرده است.

قطعی مکرر برق باعث به تعویق افتادن فعالیت‌ها شده است.

امکان ترخیص مواد اولیه از گمرک وجود ندارد.

شرکت‌هایی که صادرات‌شان دلاری انجام نمی‌شود، به دلیل مشکلات نحوه رفع تعهد ارزی در آستانه تعطیل شدن قرار دارند.

صادرات صنایع شیمیایی به دلیل بسته شدن مرز‌های عراق در ایام اربعین، افت کرده است.

شرکت‌ها در استخدام نیروی کار ماهر به دلیل پایین بودن حقوق و دستمزد با مشکل روبه‌رو هستند.

منبع: روزنامه اعتماد
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

قیمت خودرو‌های جک و لیفان شرکت کرمان موتور امروز + جدول

قیمت ماهی امروز + جدول

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت خودرو‌های مدیران خودرو امروز

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

قیمت قند و شکر امروز

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

قیمت تبلت سرفیس و سامسونگ امروز + جدول

قیمت سکه و طلا امروز یکشنبه ۴ آذر ۱۴۰۳ + جدول

قیمت خودرو‌های سایپا امروز دوشنبه ۵ آذر ۱۴۰۳ + جدول

عکس/ بن سلمان زیر چادر در بیابان عربستان

عکس/ دیدار صادر کننده حکم بازداشت نتانیاهو با آیت الله سیستانی

عکس/ مهر‌های جعلی در پرونده چای دبش

عکس/همسر علیرام نورایی در اینستاگرام گرد و خاک به پا کرد

قیمت خودرو‌های سایپا امروز یکشنبه ۴ آذر ۱۴۰۳ + جدول

عکس/محمدعلی فردین در پشت صحنه «سلطان قلب‌ها»

عکس عجیب میثم مطیعی در کنار ویرانه‌های بیروت

قیمت دلار و یورو امروز یکشنبه ۴ آذر ۱۴۰۳ + جدول

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

عکس/ تازه‌ترین تصویر از سفیر ایران در لبنان

تعداد عجیب رانندگان تاکسی‌های اینترنتی در ایران

شمارش معکوس برای خداحافظی با کارت‌های بانک

آمار فنی AFC از بازی استقلال - پاختاکور

عکس/ تغییر چهره جذاب همسر اول جومونگ بعد از ۱۸ سال

فیلم/ درگیری لفظی درباره تنظیم بازار گوشت قرمز بر روی آنتن صداوسیما

انفجار یک معدن در گنجه رودبار

فیلم/ خلاصه دیدار استقلال ۰ - ۰ پاختاکور

پایان بدون گل دیدار استقلال - پاختاکور

حمید رسایی: خصومت شخصی با ظریف ندارم

عکس/ مهدی قایدی و سردار آزمون تماشاگر ویژه بازی استقلال

نخستین تیم صعود کننده لیگ نخبگان مشخص شد

جزئیات توافق آتش‌بس لبنان و اسرائیل

چه کسانی از مالیات معاف می‌شوند؟

تاکید محمد کبیری بر ارتقاء ارائه خدمات به مراجعه کنندگان بیمارستان کیش

حضور مؤثر بانک صادرات ایران در همایش و نمایشگاه بانکداری نوین و نظام‌های پرداخت یازدهم/ «سپینو»، میهمان ویژه همایش

گاریدو با یک تغییر بزرگ به دنبال اولین برد آسیایی

همایش ملی پتروفن ۱۴۰۳ آذر ماه برگزار می‌شود/ جایزه نوآوری صنعت پتروشیمی به شرکت‌های نوآور اهدا خواهد شد

فیلم/ توضیحات کارشناس صداوسیما درباره قوانین سامانه همسریابی اسلامی

اعضای جدید هیئت‌مدیره شرکت صنایع پتروشیمی خلیج‌فارس معرفی شدند/ خوشرو رئیس هیئت‌مدیره شد

مهمترین عامل رشد حق بیمه تولیدی تعاون

تفکر و فرهنگ بسیجی، زمینه ساز رشد و پیشرفت جامعه است

شبکه‌محوری؛ نقشه راه بیمه سینا

موافقت نتانیاهو با توافق آتش‌بس در لبنان

پیش بینی قیمت دلار فردا ۶ آذر ۱۴۰۳/ افزایش قیمت دلار ادامه دارد؟

پاداش بانک مسکن به مشتریان خوش حساب

حضور فعال بانک ملی ایران در یازدهمین همایش و نمایشگاه بانکداری نوین و نظام‌های پرداخت

بازدید دکتر بهشتی‌نژاد از غرفه بیمه سرمد در هجدهمین نمایشگاه بین‌المللی Iran Conmin ۲۰۲۴

بازگشت ستاره استقلال پس از ۵۶ روز

با قطعی برق خداحافظی کنید

ثبت آیفون مسافری از امروز آغاز شد

پیش‌بینی عجیب از درصد رشد جمعیت در ایران

صادرات گاز ایران به عراق مطابق برنامه برقرار است

پیش بینی قیمت سکه و طلا فردا ۶ آ‌ذر ۱۴۰۳/ عقبگرد سکه با فرمان اونس جهانی طلا

ترکیب استقلال برای دیدار با پاختاکور

غرق شدن قایق پناهجویان در آب‌های یونان

معرفی گزارشگران دیدارهای استقلال و پرسپولیس

پزشکیان: باید با مردم درباره اصلاحات اقتصادی ضروری صحبت کنیم

فیلم/ روایت جالب فرزند آیت‌الله جوادی آملی از شیوه تربیتی پدر

فیلم/ سکانسی شوکه‌کننده از سریال مسافران در سال ۸۸

فیلم/ بازی متفاوت بیتا سحر خیز در فیلم مهران مدیری

نماینده بابل: موضوع FATF باید حل شود

عکس/ استوری بامزه سردار آزمون از دخترش

پیش‌بینی بورس فردا سه‌شنبه ۶ آذر ماه ۱۴۰۳

کشف گنجینۀ شگفت‌انگیز ساسانی در دشت‌های اسکاتلند+ عکس

عکس/ بهترین مواد غذایی برای مبتلایان فشاری خون بالا

پایتخت جدید ایران کجاست؟

عکس/ حضور دو بازیگر در دیدار امروز با رهبری

فیلم/ تصنیف «من از روز ازل» با صدای همایون شجریان

عکس/ گریم متفاوت سعید آقاخانی و سارا بهرامی در «خاتی»