تاریخ انتشار: ۱۰:۳۵ - ۲۷ دی ۱۴۰۲

بانک‌های بیمار؛ رشد بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی طی یک‌سال اخیر سه‌برابر شد

رشد بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی طی یک‌سال اخیر سه‌برابر شده که این رقم طی یک دهه اخیر بی‌سابقه بوده است.

بانک‌های بیما

اقتصاد۲۴-به اعتقاد کارشناسان، عوامل اصلی ناترازی نظام بانکی را می‌توان در «سیاست‌های مداخله‌ای دولت در بانک‌ها»، «ضعف قوانین موجود بانکی»، «نبود سازوکار مناسب برای نظارت بانک‌ها»، «انفعال سیاست‌های پولی با تشدید سرکوب نرخ سود» و «فقدان سیستم حسابداری استاندارد» جست‌وجو کرد. در نتیجه، مادامی که این عوامل ساختاری برقرار باشد، ناترازی در بانک‌ها درمان نخواهد شد.

ولی الله سیف در رابطه با شاخصه‌های ناترازی بانک‌ها معتقد است سه نوع ناترازی در بانک‌ها وجود دارد. ناترازی بانک در درآمد و هزینه، ناترازی در دارایی و بدهی و ناترازی در نقدینگی. به گفته او بعضی از این ناترازی‌ها بر دیگری اثر می‌گذارند.

برای مثال بانکی که گرفتار ناترازی درآمد و هزینه است این موضوع منجر به این می‌شود که سال به سال زیان ایجاد شود و این زیان دارایی‌ها را از بین برده و منجر به عدم تعادل یا ناترازی دارایی و بدهی می‌شود. همچنین ناترازی نقدینگی یعنی دارایی‌های نظام بانکی نسبت به بدهی‌های آن قابلیت نقدینگی بیشتری دارند و این باعث می‌شود بانک‌های ناتراز زمانی که نیاز به نقدینگی پیدا می‌کنند به سراغ منابع بانک مرکزی رفته که منجر به اضافه‌برداشت و تورم می‌شود. رئیس کل اسبق بانک‌مرکزی تاکید می‌کند که سال‌های متمادی است که از اصلاح نظام بانکی صحبت می‌کنیم، اما همت جدی برای آن نبوده است. به دلیل اینکه دولت‌ها باید از یک سری نتایج کوتاه‌مدت ظاهرا مثبت صرف‌نظر کنند تا در بلندمدت به آثار مثبت برسند.


بیشتر بخوانید:تراز تجاری منفی ۱۲ میلیارد دلاری ایران


در چنین شرایطی ناترازی بودجه، بانکی و صندوق‌های بازنشستگی در مجموع مانع از اعمال سیاست پولی درست، کنترل نقدینگی و کنترل تورم می‌شود. به گفته سیف، به دلیل عدم وجود نهادی که نگاه بلندمدت داشته باشد، تصمیماتی که در بلندمدت بتواند شرایط را متحول کند کمتر گرفته می‌شود، زیرا این تصمیمات در کوتاه‌مدت هزینه‌هایی را ایجاد می‌کند؛ بنابراین نوسانات شدید اقتصاد ایران عمدتا تحت‌تاثیر این تصمیمات کوتاه‌مدت لحظه‌ای است. مانند زمانی که مجلس یا روسای جمهور در سال‌های آخر فعالیت تصمیماتی برای افزایش محبوبیت خود می‌گیرند. او همچنین تاکید می‌کند که به دو دلیل نبود اقتدار لازم قانونی و استفاده کمتر از شیوه‌های نوین نظارتی، نظارت بانکی ما اثربخشی کمی دارد.

قواعد نظام بانکی ایران ناترازی‌زاست

سیدعلی مدنی‌زاده، با تاکید بر اینکه قواعد نظام بانکی در ایران ذاتا ناترازی تولید می‌کند، اعتقاد دارد نظام بانکی ایران روی بستری قرار گرفته است که برای نظارت و تنظیم‌گری نظام بانکی بسیار ضعیف است. در چنین شرایطی بانک‌ها در فضایی تنفس می‌کنند که نظارت قوی بانک مرکزی بر سر آن‌ها نیست و اقداماتی صورت می‌گیرد که ناترازی‌ها را افزایش می‌دهد. مدنی‌زاده در این رابطه به مسائلی مانند کفایت سرمایه یا وام‌دهی ارتباطی اشاره می‌کند. همچنین به اعتقاد او فشار‌هایی که از جانب دولت به نظام بانکی وارد می‌شود، مانند نرخ‌گذاری‌ها و تسهیلات تکلیفی و انواع‌واقسام دستوراتی که به نظام بانکی داده می‌شود، بانک‌ها را وارد فعالیت‌هایی می‌کند که اساسا زیان‌ده‌خواهند شد.

کانال مالی تشدید ناترازی

این اقتصاددان همچنین بر اثر سیاست‌های مالی دولت بر ناترازی بانک‌ها اشاره می‌کند. به اعتقاد مدنی‌زاده، ناترازی‌های بودجه یا فرابودجه باعث می‌شود بانک‌ها مطابق دستور وارد جریان بدهی شده و بدهی‌ها را پرداخت کنند، مانند بدهی شرکت‌های خودروسازی یا تامین اجتماعی. نکته مهم این است که این زیان‌ها قرار نیست برگردد.

ولی الله سیف در ادامه در رابطه با اثر سیاست‌های دستوری خاطرنشان می‌کند که سیاست‌های دستوری چه از سوی دولت و چه در بودجه، مدیریت نظام بانکی را مختل می‌کند و ریشه بسیاری از این بحث‌ها به عدم تعادل بودجه باز می‌گردد. یکی از مسائلی که بسیاری از کارشناسان در زمینه ناترازی نظام بانکی ایران به آن اشاره می‌کنند، نرخ بهره حقیقی منفی است. مدنی‌زاده در این رابطه با اشاره به اینکه بحث نرخ بهره منفی خود یک معلول است، خاطرنشان می‌کند زمانی که نرخ بهره منفی حقیقی باشد از طرف سپرده‌گذار جذابیت نگهداری منابع در بانک پایین می‌آید و تسهیلات‌گیرندگان هم به واسطه تورم بالا می‌دانند که می‌توانند از این طریق درآمد خوبی داشته باشند.

به گفته او، نرخ سود حقیقی درجه دمای بدن است. اگر بیشتر باشد به‌نوعی باعث قفل شدن اقتصاد می‌شود و از سوی دیگر نباید خیلی هم منفی شود. این استاد دانشگاه در رابطه با این پرسش که شیوه افزایش نرخ بهره حقیقی منفی در اقتصاد ایران چیست، تاکید می‌کند ابزار کنترل این نرخ، مهار تورم است. به گفته او، در تورم خیلی بالا راه‌حل افزایش نرخ بهره اسمی و قرار دادن در سطحی بالاتر از تورم نیست و این موضوع یک خطای بزرگ سیاستگذاری به شمار می‌رود. بلکه راه‌حل آن کنترل کل‌های پولی و هدفگذاری فصلی برای کاهش تورم است و طبیعتا همراه با این موضوع نرخ بهره هم اندکی افزایش خواهد یافت.

ولی الله سیف، با تاکید بر اینکه اصلاح نظام بانکی به اقدامات اساسی نیاز دارد و اصول آن نیز مشخص است، می‌گوید اقتضائات این اقدامات آورده نقدی و تغییرات اختیار سهامداری بانک است که دولت و سهامداران بانک‌ها به‌شدت نسبت به آن مقاومت دارند. اصلاح نرخ‌ها نیز ذی‌نفعانی دارد که به‌شدت با آن مخالفت می‌شود.

برای انجام اصلاحات، دولت باید به هزینه‌هایی که در کوتاه‌مدت برای او ایجاد می‌شود تن داده و علاوه بر آن مجلس نیز باید برای مدیریت هزینه و درآمد‌ها اهتمام ورزد و کسری بودجه را کنترل کند. نمایندگان وقتی در بودجه منابع کافی وجود ندارد، انتظارات خود را در نظام بانکی سرشکن می‌کنند و این‌گونه می‌شود که بدهی دولت به بانک‌ها افزایش یافته و پس از مدتی این بدهی به بانک مرکزی منتقل می‌شود که مشکل را بزرگ و بزرگ‌تر می‌کند. به اعتقاد سیف، اگر این شیوه حکمرانی اقتصادی ادامه پیدا کند افقی برای کاهش تورم وجود ندارد. با شناخت ریشه‌های ناترازی در نظام بانکی ایران، این پرسش مطرح می‌شود که چه اقداماتی برای انجام اصلاحات باید در دستور کار قرار گیرد؟ مدنی‌زاده اعتقاد دارد اگر نظام بانکی به دلیل مشکلات سیاستگذاری دچار مشکل شده راهکار برچیدن نظام بانکی نیست بکه باید این مسائل برطرف شود.

منبع: دنیای اقتصاد
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت سکه و طلا امروز شنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۴ + جدول

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

قیمت مرغ، گوشت سفید و تخم مرغ در بازار + جدول

قیمت انواع لپ تاپ مایکروسافت امروز + جدول

قیمت دلار و یورو امروز شنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۴ + جدول

عکس/ جمعی از کلاه سبز‌های نیروی دریایی ۵۴ سال پیش در منجیل

قیمت خودرو‌های سایپا امروز شنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۴ + جدول

عکس/ حضور روحانی، صیاد شیرازی و رهبری ۴۳ سال پیش در یک جلسه نظامی

عکس/ وضعیت مصدومیت مچ‌پای رامین رضاییان

عکس/ چهره خندان رهبری در کنار هاشمی رفسنجانی ۴۵ سال پیش در دزفول

عکس/ حضور مهدی بازرگان ۴۶ سال پیش بر مزار مصدق

عکس/ لحظه ورود اشرف پهلوی و دخترش ۷۲ سال پیش به سوئیس

عکس/ هشدار تند محسن رضایی به آمریکا

عکس/ ژست صمیمی اردشیر زاهدی و الیزابت تیلور ۴۹ سال پیش در یک مراسم

اینفوگرافی/ مردم کدام کشور‌ها بیشتر کتاب می‌خوانند؟

عکس/ پاترول سواری سردار سلیمانی ۴۰ سال پیش در خط مقدم جبهه

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

بابک زنجانی با ۲۵ شرکت به اقتصاد ایران بازگشت؟!

پیش بینی بورس امروز یکشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۴

واکنش تند عباس عبدی به ارسال پیامک های حجاب

عکس/ جمعی از سربازان ژاندارمری در دوران احمدشاه قاجار در حال خوردن ناهار

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

وضعیت هواشناسی امروز

صفحه اول روزنامه‌های ورزشی امروز

صفحه اول روزنامه‌های اقتصادی امروز

قیمت خودرو‌های سایپا + جدول

قیمت خودرو‌های ایران خودرو + جدول

قیمت سکه پارسیان + جدول

قیمت سکه و طلا + جدول

قیمت بیت کوین و رمزارز‌ها + جدول

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

قیمت دلار، یورو و سایر ارز‌ها + جدول

فیلم/ مصرف روزانه تخم‌مرغ؛ خوب یا بد؟

عکس/ ژست مهران رجبی ۴۴ سال پیش در ایام جنگ با لباس نظامی

نشانه‌های کاهش کلاژن پوست چیست؟

عکس/ قابی ماندگار از حاج قاسم سلیمانی در کنار پدرش در جبهه

۱۰ راهکار که بهتر فکر کنید و بدون استرس باشید

عکس/ چهره خندان هاشمی رفسنجانی ۳۴ سال پیش در حال اسب سواری

۷ قاتل خاموش روابط عاطفی

عکس/ استایل خاص مهدی چمران ۴۶ سال پیش در کنار برادرش مصطفی با عینک یک شکل

عکس/ ژست جالب بروسلی ۵۳ سال پیش در حال تمرین کنگ فو

افزایش چربی‌سوزی در بدن با مصرف این سبزیجات

در صورت توافق، قیمت دلار به ۶۰ هزار تومان بازمی‌گردد، اما پایدار نیست/ دولت نباید اجازه دهد دلار کمتر از ۸۰ هزار تومان شود

عکس/ ظاهر عجیب دکتر شریعتی ۷۳ سال پیش با ریش و سبیل خاص

پیش بینی قیمت دلار امروز ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۴/ افزایش تقاضا در بازار اسکناس آمریکایی

پیش بینی قیمت طلا و سکه امروز ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۴/ خریداران برای خرید طلا دست به کار شدند

عکس/ چهره متفاوت حسن روحانی ۴۴ سال پیش در کنار رهبر کرۀ شمالی

فیلم/ دقایق اولیه پس از زلزله کرج

فیلم/ حضور سید محمد خاتمی در فرش قرمز «زیبا صدایم کن»

وقوع زلزله ٤ ریشتری در مرز البرز و تهران

چت‌جی‌پی‌تی رفع فیلتر شد؟

اولین تمدیدی پرسپولیس مشخص شد

درآمد سرسام‌آور رونالدو از پست اینستاگرامی

فروش فوری ۱ خودرو سایپا از دوشنبه

بازگشت علیرضا فغانی به ایران

عکس/ خبرنگار ایتالیایی: علاقه ترامپ به توافق همچنان بالاست

فیلم/ لاکچری ترین قبرستان ایران

محمدرضا محمدی کیست؟/ از مدیرعاملی سیتا تا ریاست هیات مدیره انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان

تهران فردا تعطیل می‌شود؟

ارتباط برکناری والتز با ماجرای ایران

هشدار جدی درباره تقلب جدید در رمزارز‌ها

فیلم/ آتش‌سوزی در خیابان پاستور جدید تبریز

هشدار مقام اسراییلی درباره جنگ ایران و آمریکا

ابهامات کالابرگ اردیبهشت ماه

شب شهادت ابراهیم رئیسی بر خانواده او چه گذشت؟

احتمال برگزاری نشستی در عربستان با حضور ترامپ

فیلم/ نمایی از شدت آلودگی هوای بندرماهشهر از بالای پل پتروشیمی

اعلام جزییات مصوبه کمیته تخصصی وزارت اقتصاد