تاریخ انتشار: ۰۹:۵۳ - ۰۱ فروردين ۱۴۰۳
آزمون عربستان در برابر ایران

میدان گازی آرش؛ میدان مین روابط تهران- ریاض می‌شود؟

میدان گازی آرش و جدال کویت با ایران بر سر بهره برداری از این میدان مهم، ایران را در مناقشه تازه با رقبای خلیج فارس قرار داده است.

میدان گازی آرش

اقتصاد۲۴- در حالی که کویت و عربستان سعودی در سال گذشته لفاظی‌های خود را افزایش داده و هر گونه سهم ایران از ذخایر عظیم میدان آرش را رد کرده‌اند، این موضوع به فهرست تنش‌های موجود بین ایران و سایر کشور‌های خلیج فارس اضافه شده است.
اخیرا یک مقام ارشد ایرانی هشدار داده که تهران در صورتی که کویت اقدام به عملیات یک‌جانبه کند، اکتشاف در میدان گازی مورد مناقشه آرش در خلیج فارس را انجام خواهد داد، زیرا مشکل پایدار بین دو کشور همچنان حل نشده باقی مانده است. محمد دهقان معاون حقوقی رئیس‌جمهور گفت: «ما طرفی هستیم که این میدان را کشف کردیم و ایران هم در آن سهم دارد».
این اظهارات در حالی مطرح شد که کویت در موارد متعدد اخیر، رسما هرگونه مالکیت ایران در ذخایر دست نخورده آرش (که از آن با عنوان الدوره یاد می‌کند) را رد کرده است.

بر اساس گزارش اکوایران که از المانیتور نقل کرده، برآورد شده این میدان گازی واقع در خلیج فارس حاوی حدود ۲۲۰ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی و ۳۰۰ میلیون بشکه نفت است و در مرز دریایی شرقی کویت واقع شده است. ایران مرزی با کویت ندارد، اما اعلام کرده که بخشی از ذخایر این میدان در آب‌های سرزمینی کشور قرار دارد. آرش در دهه ۱۹۶۰ کشف شد، زمانی که به ایران و کویت امتیازات دریایی داده شد. در آن زمان، این دو به ترتیب به شرکت نفت انگلیس و ایران و رویال داچ شل حق حفاری دادند. این اختلاف از آن زمان به دلیل نبود مرزبندی دقیق دریایی به طول انجامیده است.

به دنبال حل و فصل مسالمت آمیز یا لکنت دیپلماتیک

این مقام ایرانی خاطرنشان کرده که تهران همچنان به دنبال یک «حل و فصل مسالمت آمیز» در این زمینه است: «ما از این میدان بهره‌برداری نکرده‌ایم، زیرا نمی‌خواستیم مشکلی با کویت و همسایگان ایجاد کنیم». دهقان با بیان اینکه تهران به دنبال اکتشاف «یکپارچه» است، از مقامات کویتی به دلیل «عدم اتخاذ رویکرد سازنده تاکنون» انتقاد کرده و توافق کویت و عربستان را که تهران بار‌ها آن را «غیرقانونی» توصیف کرده است، رد کرد.

بر اساس قرارداد مارس ۲۰۲۳، کویت و عربستان سعودی، که دارای منابع انرژی مشترک دریایی هستند، توافق کردند که یک پروژه توسعه مشترک در این زمینه انجام دهند و به طور کامل ایران را کنار بگذارند.
ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، پیشتر روز چهارشنبه به مقامات کویتی گفته بود که «ادعای یکجانبه در بیانیه‌ها هیچ حقی [در مورد میدان گازی مورد مناقشه]برای آن‌ها ایجاد نمی‌کند». او هم‌چنین آمادگی ایران را برای مذاکرات فنی و حقوقی در چارچوبی که به نفع هر دو طرف باشد، اعلام کرد. کنعانی در پاسخ به بیانیه مشترک امیر شیخ مشعل آل احمد، حاکم کویت و شیخ محمد بن زاید آل نهیان، حاکم امارات، که بر حاکمیت کویت و عربستان سعودی بر آرش تاکید کردند و ادعا‌های «طرف ثالث» را رد کرد.

با این حال، در بیانیه پایانی نشست اخیر شورای همکاری خلیج فارس که با حضور وزرای خارجه کشور‌های عضو در ریاض تشکیل جلسه دادند، از لحن تندتری استفاده شد. در این سند ادعا شده که آرش منحصراً متعلق به کویت و عربستان سعودی است و آن‌ها به تنهایی از حقوق کامل بهره‌برداری از آن برخوردارند. در ادامه این بیانیه به طور قاطع «هر گونه ادعای وجود حقوق طرفین دیگر در این زمینه» را رد کرد.


بیشتر بخوانید: دورنمای مناقشه میدان گازی آرش؛ غول‌های انرژی در حال مکیدن گاز در میادین مشترک با ایران هستند!


مناقشه بر سر آرش مقامات ایرانی را تنها از سوی طرف‌هایی که ادعای مالکیت انحصاری آن را دارند تحت فشار قرار نداده است. منتقدان داخلی دولت ابراهیم رئیسی، هم در این بابت ساکت ننشسته‌اند. آن‌ها اظهار می‌کنند که وزارت امور خارجه به دلیل ملاحظات سیاسی با کویت و عربستان سعودی با ملایمت برخورد می‌کند - به ویژه با توجه به توافق تجدید روابط با ریاض در سال گذشته که منجر به پایان دادن به هفت سال روابط خصومت‌آمیز بین دو کشور شد.
به گفته منتقدان، دولت برای جلوگیری از تغییر مسیر گرم شدن روابط با ریاض، منافع ملی کشور در آرش را به خطر می‌اندازد. از همه پرطنین‌تر، پایگاه خبری انتخاب، رئیسی را به واسطه خورداری از موضع «شجاعانه «و دفاع مؤثر از «حقوق مشروع» ایران در این میدان مشترک مورد حمله قرار داد و استدلال کرد «لکنت زبان دیپلماتیک» دولت رئیسی، تنها کویت و عربستان سعودی را جسورتر می‌کند و «مطالبات بیش از حد و ماجراجویی بیشتر علیه منافع ایران» را ایجاد می‌کند.

نبرد بر سر میدان گازی در میانه تنش‌های ژئوپلیتیکی

در همین شرایط، به نوشته ژئوپالیتیکال مانیتور، علی‌رغم اینکه اختلاف بر سر آرش به دهه ۱۹۶۰ برمی‌گردد، تنش‌ها بر سر این میدان گازی در چند ماه گذشته به دلیل عوامل مختلف سیاسی و اقتصادی تشدید شده و به منبع تنش‌های ژئوپلیتیکی جدید ایران در منطقه مبدل شده است.

میدان آرش یک فرصت آشکار برای ایران جهت به دست آوردن کنترل بر یک منبع انرژی ارزشمند است و با تضمین دسترسی تنها به ۴۰ درصد از چنین میدان گازی بزرگ، ایران می‌تواند امنیت انرژی خود را افزایش داده و قابلیت‌های اقتصادی خود را افزایش دهد و در نتیجه نفوذ سیاسی و استراتژیک خود را در منطقه افزایش دهد. از آن‌جایی که ایران کشور‌های شورای همکاری خلیج فارس را متحد دشمن خود در واشنگتن می‌داند، افزایش تنش‌ها بر سر میدان آرش آزمون دیگری برای ایران در به چالش کشیدن منافع ایالات متحده در منطقه ایجاد می‌کند.

میدان گازی آرش؛ میدان مین روابط تهران- ریاض می‌شود؟

سه آزمون مهم

تنش‌های رو به رشد در خلیج فارس سه آزمون مهم را به همراه خواهد داشت. اولاً، میزان موفقیت توافق عادی‌سازی روابط بین عربستان سعودی و ایران؛ ثانیاً، میزان نفوذ چین در خاورمیانه و چگونگی تلاش چین برای برقراری تعادل در تنش‌های ایران با دیگر بازیگران منطقه این موضوع با توجه به اینکه چین در حال حاضر شریک تجاری اصلی ایران است و به دنبال ردپای اقتصادی گسترده‌تر در شورای همکاری خلیج فارس و خاورمیانه است، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. با این حال، نفوذ چین در خاورمیانه در حال حاضر در چارچوب جنگ غزه، جنگ داخلی در سودان، و تهدیدات در دریای سرخ، محدود شده است؛ و ثالثاً، میزان تعهد استراتژیک ایالات متحده به خاورمیانه.

میدان آرش یک نقطه اختلاف قابل توجه در منطقه خلیج فارس است و ایران، عربستان سعودی و کویت برای کنترل با هم رقابت می‌کنند. رقابت برای دسترسی و بهره‌برداری از ذخایر گازی تحت تأثیر یک تعامل پیچیده از منافع اقتصادی، سیاسی و استراتژیک است که به طور بالقوه می‌تواند رقابت‌های موجود را تشدید کند و به بی‌ثباتی بیش‌تر در منطقه کمک کند. این میدان در شرایط کنونی برای همه طرف‌های درگیر شرکت در گفتگو‌های دیپلماتیک و همکاری برای رسیدگی به تنش‌های در حال گسترش و جلوگیری از هر گونه تشدید تنش که خطر عواقب منفی برای کل منطقه را به دنبال دارد، بسیار مهم به نظر می‌رسد.

ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

قیمت سکه و طلا امروز پنجشنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۳ + جدول

قیمت سکه و طلا امروز چهارشنبه ۲۹ فروردین ۱۴۰۳ + جدول

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

قیمت انواع دوربین‌های عکاسی + جدول

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت دلار و یورو امروز چهارشنبه ۲۹ فروردین ۱۴۰۳ + جدول

استوری عاشقانه مهناز افشار و دخترش + عکس

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت خودرو‌های بنز در بازار ایران امروز + جدول

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

قیمت انواع گوشی موبایل سامسونگ، شیائومی و نوکیا + جدول

قیمت انواع موتورسیکلت در بازار امروز + جدول

قیمت دلار و یورو امروز پنجشنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۳ + جدول

قیمت سکه پارسیان امروز چهارشنبه ۲۹ فروردین ۱۴۰۳ + جدول

قیمت روز لپ تاپ اپل + جدول

قیمت خودرو‌های سایپا امروز چهارشنبه ۲۹ فروردین ۱۴۰۳ + جدول

قیمت خودرو‌های ایران خودرو امروز چهارشنبه ۲۹ فروردین ۱۴۰۳ + جدول

عکس/ چهره واقعی صهبا شرافتی بازیگر نون خ

امیدواری مادر امیر تتلو به آزادی پسرش!

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

رئیسی: اگر خطایی از رژیم صهیونیستی سر بزند، پاسخی می‌دهیم که پشیمان شوند

آزمون وکالت ۱۴۰۳ پاییز برگزار می‌شود

یک نکته درباره ماجرای کاظم صدیقی و گشت ارشاد

اولین تصویر رسمی از اسکناس ۵۰۰ هزار تومانی

ترکیب پرسپولیس برای دیدار برابر صنعت‌نفت مشخص شد

در عملیات سپاه علیه اسرائیل از چه موشک‌هایی استفاده شد؟

آمریکا ۱۶ فرد و دو نهاد ایرانی را تحریم کرد

قتل مرد جوان با ۳۷ ضربه چاقو به خاطر یک میلیارد

یارانه فروردین دهک چهارم تا نهم واریز شد

علم الهدی: اینکه سن ازدواج بالا رفته، ریشه آن فرهنگی است

مراقب مسمومیت با این نوع هندوانه‌ها باشید

دوستداران قهوه بخوانند

فیلم/ بغض یک هموطن از گرفتار شدن در سیل دبی

ارتباط بین سلامت تیروئید و خستگی مزمن در زنان

عکس‌های جدید خرم سلطان در ۴۰ سالگی

فیلم/ بدترین ضربه پنالتی تاریخ فوتبال

فیلم/مرگ غم انگیز یک زن پس از سقوط در جوی آب

عکس/ حضور قرائتی با ویلچر در یک مراسم

رضوانی موتورز، پورشه ۹۱۱ را متحول می‌کند

انتقاد تند ربیعی از بازگشت گشت ارشاد + عکس

فیلم/ گل کوچیک سردار آزمون با دخترش در خانه

واکنش آذری جهرمی به بازگشت گشت ارشاد

فصل لاله‌ها در باغ ایرانی

عده‌ای اجیر می‌شوند در جلسه کنکور غایب باشند

فیلم/ حجت الاسلام جعفری بروجنی: اگر اسراییل به ایران حمله کند با پاسخ شکننده‌تری مواجه می‌شود

تصاویری آخرالزمانی از لحظه شروع طوفان و سیل در دبی

دیدار دوستانه تیم ملی ایران با ترکیه

معاون اول جدید قوه قضاییه کیست؟

فیلم/ گلف بازی عجیب طارمی و بیرانوند

نوسان افزایشی دلار با علامت تشدید تحریم‌ها

عکس‌های دل نواز از حال خوب دریاچه ارومیه

سهمیه بنزین چه تغییری کرد؟

دست انداز جدید اتحادیه اروپا برای صادرات نفت ایران

کاسبی جدید با جنجالی‌ترین خودروی سال

معاون اول احمدی نژاد درگذشت

فیلم/ لحظه ورود امیرعبداللهیان به نیویورک

تضمین ارزآوری به همت صنعت گاز

افزایش قیمت بلیت هواپیما در دستور کار

اینفوگرافی/ضرر و زیان‌ تعطیلی پنجشنبه‌ها

سوگل خلیق عروس شد؟

بازدهی بورس در هفته محدودیت نوسان قیمت چگونه بود؟

قتل دلخراش دو جوان با شلیک گلوله در یک جشن تولد

مرگ قهرمان پرورش اندام در حین مسابقه + عکس

دستگیری زنی که دایی مُرده اش را برای ضامن شدن به بانک آورده بود

فیلم/ با حمله دوباره اسرائیل تاکتیک پاسخ ما متفاوت خواهد بود

تلویزیون دستمزد نجومی می‌دهد؟

فیلم/بلایی که بازیگر معروف زن بر سر گربه‌ها آورد

پراستفاده‌ترین ارز‌های فیات برای معاملات رمزارزی

ضرب سکه‌های طلا خیانت به سرمایه‌های کشور است

فیلم/ اقدام نمایندگان مجلس آمریکا علیه معافیت ۱۰ میلیارد دلاری ایران