![قیمت خودروهای سایپا + جدول](/files/fa/news/1403/6/21/704074_603.jpg)
اقتصاد۲۴-انتقادها به آخرین لایحه بودجه تدوین شده در دولت ابراهیم رئیسی، حالا در عمل نمایان شده است؛ کسری بودجه شدید در منابع هدفمندی یارانهها که پیش و پس از تصویب قانون بودجه پیش بینی میشد و حالا طیبه حسینی، سخنگوی سازمان هدفمندسازی یارانهها، کسری ۴۷ درصدی این منابع را علنی کرده است؛ منابعی که در حدود ۶ ماه نخست سال ۱۴۰۳، تنها ۵۳ درصد از آن وصول شده، و این در حالی است که به گفته حسینی، این رقم پاسخگوی موارد اجتنابناپذیر یارانهای نیست چه رسد به باقی موارد!
نیمه اول سال ۱۴۰۳ رو به پایان است و منابعی که طبق برآوردهای قانون بودجه باید برای پرداخت مصارف مهمی همچون انواع یارانهها وصول میشد و تخصیص مییافت، با کسری بزرگ روبرو شده است؛ کسری که از ابتدای ارائه لایحه بودجه توسط ابراهیم رئیسی به مجلس پیش بینی میشد و حالا آمار سازمان هدفمندی یارانهها گواهی بر آن است که حدود نیمی از منابع یادشده برای پرداخت انواع یارانه در نیمه اول سال ۱۴۰۳ محقق نشده است.
مجموع منابعی که در بودجه ۱۴۰۳ (تبصره ۸) برای اجرای هدفمندسازی یارانهها در سال جاری پیش بینی شده، برابر با ۸۷۹ همت است که رشد ۱۵ درصدی را نسبت به قانون بودجه سال قبل نشان میدهد. این در حالی است که منتقدان با توجه به وضعیت محلهای تامین منابع هدفمندی، تحقق منابع ۸۷۹ همتی هدفمندی در سال ۱۴۰۳ را بعید دانسته و کسری این منابع را پیش بینی کرده بودند و سخنگوی سازمان هدفمندی یارانهها در گفتگو با اقتصادنیوز، کسری ۴۷ درصدی این منابع در نیمه اول سال را اعلام کرد؛ منابعی که بر اساس قانون باید از چهار محل «منابع حاصل از فروش داخلی فرآوردههای نفتی»، «دریافتی حاصل از فروش داخلی گاز طبیعی»، «دریافتی حاصل از خالص صادرات فرآوردههای نفتی» و «دریافتی حاصل از منابع فرعی گاز مثل اتان، ال پی جی و گوگرد» و همچنین «منابع حاصل از مابه التفاوت نرخ ارز ترجیحی برای تامین کالاهای اساسی» تامین شود.
حالا اظهارات طیبه حسینی، سخنگوی سازمان هدفمندسازی یارانهها، حکایت از آن دارد که بخش قابل توجهی از این منابع محقق نشده و در حدود ۶ ماه اول امسال فقط ۵۳ درصد از منابع هدفمندی محقق شده و به حساب سازمان هدفمندی یارانهها واریز شده است.
با این همه موضوع اصلی این است که با توجه به تنوع مصارف یارانهای در کشور که اغلب از در دسته مصارف اجتناب ناپذیر دولت قرار میگیرند، سازمان هدفمندسازی یارانهها با کسری ۴۷ درصدی منابع، یارانهها را در نیمه نخست امسال از کدام ردیفهای درآمدی پرداخته کرده است؟ پرسش دیگر آنکه آیا این سازمان با کسری یادشده، اساسا موفق به پرداخت همه انواع یارانههای تعریف شده در تبصره ۸ قانون شده است؟
طیبه حسینی، سخنگوی سازمان هدفمندسازی یارانهها با بیان اینکه «تا الان به صورت کلی ۵۳ درصد از منابع سازمان هدفمندی یارانهها وصول شده است» تاکید کرد: «اما این منابع پاسخگوی موارد اجتنابناپذیری که در جدول تبصره ۸ قانون بودجه تعریف شده، نبودهاند.»
او در پاسخ به این پرسش که سازمان هدفمندسازی یارانهها از چه محلهایی برای تامین کسری منابع یارانهها استفاده کرده است گفت: «سازمان هدفمندی مجبور به «استفاده از تنخواه بانک مرکزی»، «استقراض از خزانه» و «مصوبه سران قوا از بودجه عمومی» شده تا از محل بودجه عمومی بتواند تقریبا ۴۷ درصد دیگری را که شرکتهای ذیمدخل نفتی منابعی که -طبق قانون ملزم به واریز آن بودند- نداده اند، جبران کند.»
حسینی با اشاره به موارد اولویت دار یارانهای که به عنوان مصارف اجتنابناپذیر در این تبصره یاد میشود و تامین آن در زمان مقرر الزامی است، توضیح داد: «این موارد شامل یارانه نقدی، مستمری امداد، بهزیستی، دارو و مطالبات گندم میشود» به گفته حسینی «سازمان هدفمندی در ۶ ماه اول امسال با کسری یادشده، قادر به پرداخت سایر مواردی که قانونگذار در جدول تبصره هدفمندی یارانهها در بودجه ۱۴۰۳ به عنوان مصارف یارانهای آورده است، نشد، زیرا برای اجتنابناپذیرها پول نداشتیم، چه برسد به بقیه موارد!».
سخنگوی سازمان هدفمندسازی یارانهها همچنین در ادامه درباره علت این کسری، از «شرکتهای ذیمدخل نفتی پالایش، پخش و شرکت ملی گاز و شرکت نفت» نام برد و تاکید کرد: «الان مساله این است که چرا شرکتهای ذیمدخل نفتی پالایش، پخش و شرکت ملی گاز و شرکت نفت منابعی را که طبق قانون برایشان تعیین شده، تامین نمیکنند و در نهایت سازمان هدفمندسازی یارانهها برای تامین موارد اجتنابناپذیری که در قانون وجود دارد، مجبور به استقراض از خزانه، استفاده از تنخواه بانک مرکزی و مصوبه سران قوا میشود؟ این در حالی است که اگر شرکتهای ذیمدخل نفتی به موقع منابع را تامین کنند، سازمان هدفمندی یارانهها میتواند به موقع مطالبات و تعهداتی که را قانون بر عهدهاش نهاده، انجام دهد.»
با این همه حسینی در پاسخ به این پرسش که با کسری منابع هدفمندی، این سازمان در نیمه اول در پرداخت کدام یک از مصارف یارانهای سال ۱۴۰۳ در ۶ ماه نخست سال توفیق یافته، گفت: «یک هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان مطالبات دارو و ملزومات پزشکی به حساب ذینفعان نهایی پرداخت شد.»
حسینی افزود: «در اجرای جزء ۲ بند (الف) تبصره ۸ قانون بودجه ۱۴۰۳ کل کشور، سازمان هدفمندسازی یارانهها با ابلاغ و تخصیص سازمان برنامه و بودجه اعتبارات یارانه دارو بابت طرح دارویار را طبق اسناد دریافتی از سازمانهای بیمهگر شامل بیمه سلامت، تامین اجتماعی و بیمه خدمات درمانی نیروهای مسلح به حساب ذینفعان نهایی واریز کرد.»
سخنگوی سازمان هدفمندی یارنهها همچنین درباره پرداخت یارانههای به تاخیر افتاده در نیمه نخست امسال، تخصیص آنها را به «وصول منابع، ابلاغ و تخصیص سازمان برنامه و بودجه» منوط کرد.
بر این اساس به نظر میرسد گمانه زنیها درباره افزایش یارانه معیشتی ۳۰۰ و ۴۰۰ هزار تومانی نیز دیگر محتمل نباشد؛ چه آنکه سخنگوی سازمان هدفمندی یارانهها تاکید کرد که باتوجه به کسری موجود از یک سو و بودجه سازمان هدفمندی از سوی دیگر، امکان افزایش مبلغ این یارانه در سال ۱۴۰۳ وجود ندارد.