تنشهای خاورمیانه؛ مخالفت ترامپ با حمله اسرائیل به ایران و اهداف پنهان نتانیاهو
اقتصاد۲۴- مدت زمان زیادی از سفر بنیامین نتانیاهو به آمریکا و ملاقات وی با دونالد ترامپ رئیس جمهور این کشور نمیگذرد. سفر نتانیاهو به آمریکا ۵ روزه است و وی در این سفر جدای از ترامپ، با دیگر مقامهای ارشد آمریکایی نظیر پیت هگست وزیر جنگ این کشور نیز دیدار و گفتوگو میکند. با این همه، همانطور که در ملاقات ترامپ و نتانیاهو و کنفرانس خبری این دو نفر پس از دیدارشان نیز روشن شد، موضوع اصلی بحث آن ها، ایران بوده است.
پیش از سفر نتانیاهو به آمریکا، رسانههای غربی نظیر ان بی سی نیوز به این مساله اشاره داشتند که نتانیاهو در سفر به آمریکا سعی دارد ترامپ را قانع کند که به دلیل سرعت بالایِ تولید موشکهای بالستیک ایرانی، با گزاره حمله جدید به ایران موافقت کند و با آن همراهی داشته باشد. ترامپ پس از ملاقات با نتانیاهو به خبرنگاران گفت که اگر ایران به سمت بازیابی توان هستهای خود حرکت کند، حتما به این کشور حمله میکند. در عین حال، او تاکید کرد که اگر اسرائیل به دلیل موضوع موشکی ایران به این کشور حمله کند نیز با آن مخالفتی ندارد. مواضعی که همگی با استقبال نتانیاهو رو به رو شدند.
با این همه، در تحلیل ملاقات اخیر ترامپ و نتانیاهو و مواضع آنها با محوریت ایران، توجه به ۳ نکته ضروری به نظر میرسد.
۱. تغییر مساله هستهای به موشکی
ترامپ در موضع گیری اخیر خود تاکید کرده که ایران حق توسعه برنامه موشکهای بالستیک خود را ندارد و اگر چنین کند، با آن برخورد خواهد شد. در واقع، رئیس جمهور آمریکا علنا یک گام به پیش گذاشته و خط قرمز آمریکا را در مورد ایران از مساله هستهای به مساله موشکی تغییر داده است. به نظر میرسد روند تحولات وارد مرحله حساسی شده است.
۲. عدم قطعیت اسرائیل
اینکه برخی تحلیلگران قبل از سفر نتانیاهو به آمریکا مدعی بودند که وی سعی دارد برای حمله مجدد تلآویو به ایران از رئیس جمهور آمریکا چراغ سبز بگیرد، به هیچ وجه واقعبینانه نیست. اسرائیل دستوکارها و اولویتهای خاص خود را در مورد ایران دارد ودر برهههای زمانی مختلف نیز نشان داده که منتظر واشینگتن نمیماند.
بیشتر بخوانید:فیلم/ زمان حمله اسرائیل به ایران مشخص شد
در این میان، اگر اسرائیل اکنون به ایران حمله نکرده، تا حد زیادی این مساله ناشی از عدم قطعیتهای خودِ این رژیم بوده است. اسرائیل تصور روشنی در مورد توان تسلیحاتی ایران و راهبردهای آتی تهران در صورت تشدید تنشهای منطقهای ندارد. در واقع، در نوعی فضای عدم قطعیت گرفتار است. عدم حضور بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ایران پس از جنگ ۱۲ روزه و بیاطلاعی از سرنوشت بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی ایران نیز مزید بر علت است.
تجربیات تاریخی و حتی روند تحولات دو سال اخیر در غرب آسیا نشان داده که اسرائیل در حمله به طیف مخالفان و رقبای خود تردیدی نمیکند. اما همینکه در مورد ایران با تردید رو به رو است، نشان از حفرههای اطلاعاتی جدی است که با آنها رو به رو است.
۳. پرهیز از جنگ جدید
جنس رفتارهای دولت ترامپ در یک سال اخیر نشان داده که واشینگتن به دنبال یک درگیری بزرگ نیست. در واقع، تمایلی ندارد در یک جنگ تمام عیار درگیر شود. جنگی که میتواند صورت حسابهای گزافی را روی دست آن قرار دهد. از این رو، سرمایهگذاری اصلی واشینگتن روی مسائل داخلی در ایران است. در این نقطه، علی رغم تمامی همراهیهای ترامپ با اسرائیل، فضای شکاف میان این دو آشکار میشود.
بسیاری تحلیلگران بر این باورند که تاکید ترامپ بر نابودی سازی توان هستهای ایران صرفا به این دلیل بوده که به اسرائیل بفهماند دیگر دلیلی برای مداخله واشینگتن در یک جنگ گسترده با ایران وجود ندارد. انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا هم در پیش است و ترامپ درگیرشدن در یک جنگ بزرگ خارجی را به ضرر منافع خود و حزب جمهوریخواه میبیند.
