همیشه پای مسقط در میان است؛ آیا عمان میانجیگری مذاکره ایران و آمریکا میشود؟
اقتصاد۲۴- وزارت خارجه ایران اعلام کرده که سفر وزیر خارجه عمان از پیش برنامهریزی شده بوده است. با این حال تحولات یک هفته اخیر بر این سفر سایه انداخته است.
آنچه این سفر را متمایز از دیگر دیدارهای دیپلماتیک و تشریفاتی کرده، نقش عمان به عنوان میانجی سنتی روابط تهران و واشنگتن است. عمان پیش از جنگ نیز میانجی و میزبان اصلی گفتوگوهای ایران و آمریکا بود که پنج دور برگزار شد، اما به نتیجه نرسید.
عمان میخواهد درها را باز نگه دارد
روز شنبه ۲۰ دی بار دیگر وزیر خارجه عمان به ایران آمده و در فضای روابط گرم میان دو کشور با سیدعباس عراقچی وزیر خارجه ایران رایزنی کرده است. او در نشست خبری گفته دو طرف درباره مسائل منطقه و روابط دو جانبه گفتوگو داشتند، اما ارتباط سفر به تهران را با میانجیگری عمان در ارتباط با تحولات منطقه و عرصه بینالمللی را هم رد نکرده است.
ابوسعیدی در این زمینه گفته که «همواره موضع سلطنت عمان این بوده است که درها و کانالهای رایزنی بین تمام کشورها را باز نگه دارند و بین کشورها برای حل چالشهای موجود اعتمادسازی کنند و من خرسند هستم که تمام تلاشهایمان را با آقای عراقچی و سایر دوستان در منطقه ادامه میدهیم.»
این موضع ابوسعیدی آشکارا از تلاشهای عمان برای ردوبدل کردن پیامها است. او همچنین تاکید کرد که عمان معتقد است که «گفتوگو و دیپلماسی تنها مسیری است که میتواند بحرانها را حل کند و از ایجاد و گسترش تنش جلوگیری کند.» اظهارنظری که نشان میدهد عمانیها بنبست دیپلماسی را به معنای گسترش تنشها بین طرفین میدانند.
بنبست در میانجیگری
سفرهای دیپلماتیک در ماههای گذشته بین تهران و مسقط به شکل مداوم در جریان بوده است. آخرین بار، مجید تختروانچی به عمان رفته بود. آن هم در روزهایی که اخباری غیررسمی مبنی بر ارسال پیامهای پشت پرده بین ایران و آمریکا مطرح بود. با این حال، تختروانچی پس از آن سفر گفت که آمریکا خواهان دیکتهکردن مطالبات خود است و مذاکره در چنین شرایطی ممکن است. موضعی که پس از آن بارهای از سوی عراقچی نیز تکرار شد و نشان میدهد دو طرف نتوانستند به نقطه مشترکی برای آغاز گفتوگو برسند.
بیشتر بخوانید:برنامه آمریکا برای مذاکره با ایران چیست؟
آمریکاییها از آخرین دور مذاکرات پیش از جنگ دوازده روزه تاکنون خواستار توقف غنیسازی در خاک ایران و گفتوگو بر سر برنامه موشکی و منطقهای جمهوری اسلامی ایران هستند. اما ایران اعلام میگوید که غنیسازی حق ایران است و برنامه موشکی قابل مذاکره نیست. عراقچی پس از جنگ دوازده روز نیز با تکرار این موضع خطاب به آمریکا و متحدان این کشور گفت که آنچه در جنگ به دست نیامده را با دیپلماسی نمیتوان به دست آورد.
او در آخرین اظهارنظرش در دیدار با دبیر کل حزبالله لبنان نیز گفته که «به رغم تحریم و محاصره اقتصادی، اراده ملت و دولت ایران مقاومت است و دولت تصمیمهایی گرفته است که به زودی نتایج مثبتی درپی خواهد داشت.»
چه خواهد شد؟
بررسی مجموع تحولات و شواهد نشان میدهد که دیپلماسی اکنون به بنبست رسیده و صرفا طرحهایی خلاقانه ممکن است مسیر متفاوتی برای آن باز کند. اما آخرین خبرها حکایت از آن داشت که ترامپ طرح عربستان و یک کشور دیگر برای میانجیگری بین تهران و واشنگتن را رد کرده است. خبری که البته به صورت رسمی تایید نشد.
به این ترتیب، مشخص نیست که آیا وزیر خارجه عمان حامل پیام یا طرح جدیدی در ارتباط با میانجیگری بوده یا صرفا مشورتهایی را در رایزنی با عراقچی درباره تحولات جاری منطقه و جهان مطرح کرده است.
همه اینها در حالی است که دونالد ترامپ رییسجمهور آمریکا تاکنون چند بار مدعی رصد اعتراضات داخلی ایران شده است. به تازگی نیز لیندسی گراهام سناتور جمهوریخواه نزدیک به ترامپ نیز ادعاهای مشابهی را مطرح کرده است. اما این احتمال وجود دارد که در پس این ادعاهای تقابلی و تهدیدآمیز، سیگنالهایی در حال ردوبدلشدن باشد. چراکه صرفنظر از روابط ایران و غرب، در منطقه، همچنان وضعیت ظاهرا پایدار در لبنان، غزه و یمن بسیار شکننده و آبستن بحران به نظر میرسد.
