پشت پرده سفر فرمانده سنتکام به اسرائیل؛ پیام هشدار به تهران / جنگ حتمی شد؟
اقتصاد۲۴- همزمان با افزایش تهدیدات ترامپ و افزایش تحرکات نظامی در منطقه، همچنین در حالی که خاورمیانه هنوز از شوک درگیریهای اخیر، حملات متقابل و جنگهای نیابتی خارج نشده، روزنامه یدیعوت آحارونوث خبر داده است که «برد کوپر»، فرمانده سنتکام، وارد اراضی اشغالی شده و قرار است با مقامهای ارشد امنیتی و نظامی اسرائیل دیدار کند. این سفر در شرایطی انجام میشود که منطقه عملاً در وضعیت آتشبس ناپایدار و آماده انفجار به سر میبرد؛ وضعیتی که هر تحرک نظامی تازهای میتواند آن را به سمت یک رویارویی گسترده سوق دهد.
سنتکام بهعنوان فرماندهی مسئول عملیاتهای نظامی آمریکا در خاورمیانه، نقشی کلیدی در طراحی و هماهنگی هرگونه اقدام نظامی علیه ایران یا متحدان منطقهای آن دارد. به همین دلیل، حضور فرمانده این ستاد در اسرائیل، آن هم درست پس از افزایش تنشها میان تهران و تلآویو، از سوی بسیاری از ناظران بهعنوان بخشی از هماهنگیهای راهبردی برای سناریوهای احتمالی بعدی تلقی میشود.
آمادهباش در منطقه
در هفتههای اخیر، نشانههای متعددی از تشدید فضای جنگی در منطقه دیده شده است؛ از افزایش تحرکات نظامی آمریکا در خلیج فارس و شرق مدیترانه گرفته تا لحن تندتر مقامات اسرائیلی علیه ایران و محور مقاومت. همزمان، گزارشهایی از آمادهباش نیروهای آمریکایی در پایگاههای منطقهای و تقویت سامانههای دفاعی اسرائیل منتشر شده که همگی به یک واقعیت مشترک اشاره دارند: منطقه وارد فاز بازدارندگی پرتنش شده است.
در چنین فضایی، سفر فرمانده سنتکام را نمیتوان صرفاً یک دیدار تشریفاتی دانست. اسرائیل پس از تجربه درگیریهای اخیر، بهدنبال تضمین حمایت عملی آمریکا در صورت گسترش دامنه جنگ است و واشنگتن نیز تلاش میکند ضمن حفظ بازدارندگی، از ورود ناخواسته به یک جنگ تمامعیار با ایران پرهیز کند. این تناقض، سیاست آمریکا را در وضعیتی دوگانه قرار داده است؛ از یکسو نمایش قدرت و حمایت از متحد، و از سوی دیگر مدیریت بحران برای جلوگیری از انفجار منطقهای.
عاقبت خط و نشانهای تهران
در تهران نیز این تحولات با حساسیت دنبال میشود. مقامات جمهوری اسلامی بارها هشدار دادهاند که هرگونه اقدام مستقیم یا غیرمستقیم علیه ایران، با پاسخ «قاطع و فراگیر» مواجه خواهد شد. تجربه سالهای اخیر نشان داده که ایران، در مواجهه با تهدیدات، ترجیح میدهد سطح درگیری را مدیریتشده، اما پرهزینه برای طرف مقابل نگه دارد؛ رویکردی که میتواند هر اشتباه محاسباتی را به یک بحران غیرقابل کنترل تبدیل کند.
نکته قابلتوجه آن است که فضای رسانهای و سیاسی غرب نیز بهتدریج در حال آمادهسازی افکار عمومی برای سناریوهای سختتر است. افزایش گزارشها درباره «تهدید ایران»، «لزوم بازدارندگی نظامی» و «هماهنگیهای امنیتی آمریکا و اسرائیل» نشان میدهد که جنگ، دستکم در سطح روانی و رسانهای، از پیش آغاز شده است.
با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا این تحرکات به اقدام نظامی مستقیم علیه ایران منجر خواهد شد یا صرفاً بخشی از بازی فشار و بازدارندگی است؛ بازیای که در آن، هر طرف تلاش میکند بدون عبور از خط قرمز جنگ، دست بالا را حفظ کند. تجربه منطقه نشان داده که گاه فاصله میان بازدارندگی و جنگ، تنها یک تصمیم اشتباه یا یک حادثه پیشبینینشده است.
در مجموع، ورود فرمانده سنتکام به سرزمینهای اشغالی را باید در چارچوب افزایش سطح آمادهباش نظامی، هماهنگیهای امنیتی فشرده و تشدید جنگ اعصاب تحلیل کرد؛ نشانهای دیگر از اینکه خاورمیانه همچنان روی لبه تیغ حرکت میکند و هر لحظه ممکن است وارد مرحلهای تازه از بحران شود؛ مرحلهای که اینبار، ایران در مرکز معادلات آن قرار دارد.
