وضعیت «نه جنگ، نه صلح» بدترین شرایط برای متغیرهای اقتصادی است/ قیمت دلار در دوراهی جهش و ریزش
اقتصاد۲۴؛ میناسادات حسینی- بازار طلا و سکه دلار و ارز در ماههای اخیر به دلیل افزایش تنشهای میان ایران و آمریکا پرنوسانترین روزها را سپری کرده؛ اما این در حالی است که بازار طلا و ارز در چند روز اخیر در شرایطی کاملاً متفاوت از هفتههای پرالتهاب گذشته دنبال میشود.
رد پای شوک خبری در بازارهای مالی نیست، بلکه با فرسایش تدریجی قیمتها و افزایش وزن عرضهکنندگان مواجه است. تداوم قطعی اینترنت بینالملل و کشمکش میان ایران و آمریکا به دلیل اخبار مذاکرات باعث شده که معاملات بیش از هر زمان دیگری به شکل توافقی و با احتیاط بالا انجام شود.
ثبات نسبی قیمت در بازارهای مالی پس از نوسانات شدید یک ماه گذشته و تحت تاثیر اخبار مثبت از احتمال آغاز مذاکرات ایران و آمریکا رخ داد و نشاندهنده حساسیت بالای بازار ارز ایران به تحولات سیاسی است؛ اما سناریوی محتمل در صورت شروع مذاکرات میان ایران و آمریکا چیست؟
بلاتکلیفی سرمایهگذاران در وضعیت «نه جنگ، نه صلح»
در همین زمینه، سید مرتضی افقه، اقتصاددان و عضو هیات علمی دانشگاه شهید چمران اهواز در مورد بلاتکلیفی بازارهای مالی در شرایط حالِ حاضر به اقتصاد ۲۴ گفت: وضعیت «نه جنگ، نه صلح» یکی از بدترین شرایطی است که برای متغیرهای اقتصادی در کشور ما به وجود آمده است، زیرا نه سرمایهگذار میتواند تصمیمگیری درستی داشته باشد و نه ما مصرفکنندگان میتوانیم تصمیمگیری درستی داشته باشیم.
وی ادامه داد: با توجه به این شرایط پساندازهای مردم که معمولا در شرایط عادی به بانک یا بازارهای سرمایه میروند و از آن طریق وارد تولید میشوند، در حال حاضر تبدیل به داراییهایی میشود که در فرایند تولید قرار نمیگیرند.
فشار سنگین مالیاتها به بخشهای تولید و مصرف
عضو هیات علمی دانشگاه شهید چمران اهواز با هشدار نسبت به این وضعیت، گفت: در چنین شرایطی، زمینه فرار سرمایه و خروج نیروهای انسانی از کشور و بسیاری موارد دیگر فراهم میشود؛ بنابراین این وضعیت نه تنها کمکی به اقتصاد نمیکند، بلکه روز به روز شرایط اقتصاد را بدتر میکند؛ آن هم در اقتصادی که ۸ سال است که در تحریم به سر میبرد و امسال هم کاملا تحت تاثیر متغیرهای بیرونی مثل جنگ ۱۲ روزه، اسنپبک، تنشهای داخلی و... است.
به گفته افقه، همه این موارد، اقتصاد را در حالت سکون قرار داده و متاسفانه شرایط کنونی برای اقتصادی که زیر فشار تحریم بوده، مناسب نیست. ضمن اینکه در شرایطی هستیم که بعد از ۸ سال تحریم، خزانه خالی است و حتی اگر این اتفاقات نمیافتاد به دلیل ۸ سال تحریم، خزانه خالی بود. به همین دلیل، دولت بودجه سال آینده را بر مبنای مالیات بسته که هم فشار سنگینی به تولید و مصرف میآورد و هم به مردم، زیرا مردم درآمدی ندارند که مالیات بدهند.
جبران کسری بودجه با استقراض از بانک مرکزی
این اقتصاددان با بیان اینکه مالیاتها به دلیل ناتوانی مردم از پرداخت آن، محقق نمیشود و تولید کاهش خواهد یافت، گفت: ازآنجا که تولید کم میشود مالیات هم کاهش مییابد، زیرا مردم پولی ندارند که بتوانند مالیات بدهند.
افقه افزود: به دلیل محقق نشدن مالیاتها، دولت مجبور میشود از بانک مرکزی وام بگیرد تا کسری بودجه را با استقراض از بانک مرکزی جبران کند.
اگر مذاکره منجر به رفع تحریم نشود، قیمت ارز و طلا دوباره گران میشود
این استاد دانشگاه در مورد سناریوهای پیش روی بازار طلا و ارز، گفت: اگر مذاکره انجام شود و موفق باشد، قیمت طلا و ارز ریزش خواهد کرد؛ اما به صورت مقطعی، زیرا اگر مذاکرات منجر به رفع تحریم نشود، دوباره بازارها به روند افزایشی بازخواهند گشت، زیرا هنوز اقتصاد ما وابسته به درآمدهای نفتی است و چون درآمد نفتی نداریم، عملا ارزی نداریم که بتواند بازار را مدیریت کند و بنابراین مشکلات همچنان ادامه پیدا میکند.
بیشتر بخوانید: سایه سنگین ریسکهای سیاسی بر سر بازار دلار
افقه با بیان اینکه جنگ و بلاتکلیفی ناشی از آن، مشکلات را تشدید کرده؛ اما مشکل جدیدی ایجاد نکرده است، افزود: بسته به اینکه بازارهای مالی این توافق را چگونه ببینند، میزان ریزش آن متفاوت است.
سرگردانی سرمایهگذاران در پی نوسانات شدید قیمتی دلار و سکه
عضو هیات علمی دانشگاه شهید چمران اهواز گفت: ممکن است اگر توافقی ایجاد شود، به لحاظ هیجانی عمل کردن معاملهگران، شاهد ریزش قیمت ارز و طلا در بازار داخل باشیم.
وی خاطرنشان کرد: این بلاتکلیفی و بیثباتی قیمت ارز و طلا نه تنها به لحاظ اقتصادی به مردم لطمه زده، بلکه از نظر روحی و روانی نیز فشار زیادی میآورد و مصرفکننده بلاتکلیف است که در کجا سرمایهگذاری کنند.
