معرفی C-۵M سوپر گلکسی؛ بزرگترین هواپیمای ترابری نظامی جهان

اقتصاد۲۴- لاکهید سی-۵ گالکسی (C-۵M Super Galaxy)، یک هواپیمای ترابری نظامی بزرگ است که توسط لاکهید طراحی و ساخته شده و اکنون توسط شرکت لاکهید مارتین، نگهداری و ارتقا یافته است. 

هواپیمای گلکسی شباهت‌های زیادی به لاکهید سی-۱۴۱ استارلیفتر کوچک‌تر و بوئینگ سی-۱۷ گلوبمستر ۳ دارد. هواپیمای C-۵M در کنار هواپیما‌هایی مانند آنتونوف An-۱۲۴ و An-۲۲۵، از بزرگترین و قدرتمندترین هواپیما‌های حمل و نقل نظامی در جهان است. از نظر تحرک استراتژیک، این هواپیما به عنوان سنگ بنای دسترسی نظامی جهانی ایالات متحده عمل می‌کند. این هواپیما نقش حیاتی در عملیات در سراسر خاورمیانه، اروپا و آسیا ایفا کرده است. این هواپیما قابلیت حمل و نقل هوایی استراتژیک سنگین بین قاره‌ای را برای نیروی هوایی ایالات متحده (USAF) فراهم می‌کند.

بیشتر بخوانید؛ معرفی J-۳۶؛ جنگنده رادارگریز جدید چین

این هواپیما در طول بیش از ۵۰ سال خدمت خود، ثابت کرده است که یک دارایی حیاتی در عملیات ترابری هوایی استراتژیک است. تمام ۵۲ هواپیمای در حال خدمت به سوپر گالکسی سی-۵ام با موتور‌های جدید و سیستم‌های اویونیک مدرن ارتقا یافته‌اند که برای افزایش عمر مفید آن تا سال ۲۰۴۰ و پس از آن طراحی شده‌اند. این هواپیما‌ها عمدتاً تحت فرماندهی تحرک هوایی (AMC) و فرماندهی ذخیره نیروی هوایی (AFRC) خدمت می‌کنند.

توسعه هواپیمای C-۵ گلکسی

توسعه C-۵ گلکسی پیچیده بود، از جمله هزینه‌های سرسام‌آور باعث شد تا لاکهید با مشکلات مالی قابل توجهی رو‌به‌رو شود. اندکی پس از ورود به خدمت، ترک‌هایی در بال بسیاری از هواپیما‌ها کشف شد و ناوگان C-۵ در ابتدا تا زمان تکمیل اصلاحات، از نظر توانایی محدود شد. نیروی هوایی ایالات متحده از سال ۱۹۶۹،   C-۵ را به کار گرفت. در آن زمان، این هواپیمای ترابری از عملیات نظامی ایالات متحده در تمام درگیری‌های بزرگ از جمله ویتنام، عراق، یوگسلاوی و افغانستان و همچنین از پشتیبانی متحدان، مانند اسرائیل در طول جنگ یوم کیپور و عملیات در جنگ خلیج فارس، پشتیبانی می‌کرد. گلکسی همچنین کمک‌های بشردوستانه توزیع کرده، امدادرسانی در بلایا را انجام داده و از برنامه فضایی ایالات متحده پشتیبانی کرده است.

اولین نسخه از C-۵ گلکسی در دهه ۱۹۶۰ توسعه داده شد و در دهه ۱۹۷۰ وارد خدمت شد. با گذشت زمان، مشکلات عملکردی و افزایش هزینه‌های نگهداری، نوسازی این هواپیما را ضروری ساخت. در این زمینه، برنامه C-۵M سوپر گلکسی که توسط لاکهید مارتین انجام شد، با هدف افزایش طول عمر ناوگان C-۵ تا دهه ۲۰۴۰ انجام شد. این برنامه سه حوزه اصلی نوسازی را پوشش می‌دهد:

AMP (برنامه نوسازی اویونیک): دیجیتالی کردن کابین خلبان و سیستم‌های پرواز، کارایی عملیاتی هواپیما را بهبود بخشیده است.

RERP (برنامه افزایش قابلیت اطمینان و ارتقاء موتور): موتور‌های جدید و ارتقاء سیستم‌ها، قابلیت اطمینان و بهره‌وری سوخت هواپیما را به طور قابل توجهی افزایش داده‌اند.

موتور‌های جدید: موتور‌های توربوفن جنرال الکتریک CF۶-۸۰C۲ نیروی رانش بیشتر و عملکرد بهبود یافته‌ای را برای هواپیما فراهم کرده‌اند.

تجهیزات، طراحی و قابلیت هواپیمای C-۵M سوپر گلکسی

هواپیمای C-۵M سوپر گلکسی مجهز به پنج مجموعه ارابه فرود، ۲۸ چرخ، چهار موتور تجاری جنرال الکتریک CF۶-۸۰C۲-L۱F (F-۱۳۸) و یک سیستم تشخیص تعمیر و نگهداری پیشرفته است. این هواپیما می‌تواند محموله‌های بسیار بزرگ را در برد‌های بین قاره‌ای حمل کند و می‌تواند در باند‌های نسبتاً کوتاه برخاست و فرود انجام دهد.

بازشدن در‌های دماغه و عقب به خدمه زمینی اجازه می‌دهند تا به طور همزمان از هر دو، بار را بارگیری و تخلیه کنند که زمان انتقال بار کاهش می یابد. توانایی این هواپیما در باز کردن هر دو درب بار جلو و عقب، امکان بارگیری و تخلیه سریع وسایل نقلیه و محموله‌ها را فراهم می‌کند. رمپ‌های تمام عرض در هر انتها امکان حمل دو ردیف وسیله نقلیه را فراهم می‌کنند. سیستم تشخیص تعمیر و نگهداری توانایی ثبت و تجزیه و تحلیل داده‌ها از بیش از ۷۰۰۰ نقطه آزمایش را دارد و زمان تعمیر و نگهداری را کاهش می‌دهد. علاوه بر این، ویژگی "زانو زدن هواپیما" آن، عملیات بارگیری آسان‌تر را تسهیل می‌کند.

هواپیمای C-۵M با ظرفیت باری معادل ۲۸۱۰۰۰۱ پوند (۱۲۷۴۶۰ کیلوگرم)، می‌تواند ۲۱۵۰ مایل دریایی پرواز کند، بار خود را تخلیه کند و به پایگاه دوم در ۵۰۰ مایل دریایی دورتر از مقصد اصلی پرواز کند. همه اینها بدون سوخت‌گیری هوایی انجام می‌شود.

هواپیمای لاکهید سی-۵ام سوپر گلکسی می‌تواند اقلامی مانند دو تانک ام۱ آبرامز یا یک هلیکوپتر شینوک را حمل کند و دارای قابلیت‌های منحصر به فردی مانند بارگیری همزمان از جلو و عقب است. این هواپیما می‌تواند بیش از ۳۵۰۰۰ فوت مکعب بار را در خود جای دهد و طبق اعلام آکادمی رکورد‌های جهانی، رکورد جهانی بزرگترین هواپیمای حمل و نقل نظامی جهان را از آن خود کرده است.

مشخصات فنی C-۵M سوپر گلکس

نقش: ترابری نظامی
کشور سازنده: ایالات متحده
شرکت سازنده: لاکهید مارتین
طول: ۷۵.۵ متر
طول بال: ۶۷.۹ متر
ارتفاع: ۱۹.۸ متر
وزن خالی: تقریباً ۱۷۲۰۰۰ کیلوگرم
حداکثر وزن برخاست: ۳۸۱۰۰۰ کیلوگرم
ظرفیت بار: ۱۲۹۰۰۰ کیلوگرم (تقریباً ۲ تانک آبرامز یا ۶ هلیکوپتر آپاچی)
برد (با حداکثر بار): ۴۴۴۰ کیلومتر
برد (بدون بار): حدود ۱۱۰۰۰ کیلومتر
موتورها: ۴ × جنرال الکتریک CF۶-۸۰C۲L۱F
سرعت: ۰.۷۷ ماخ (تقریباً ۹۱۷ کیلومتر بر ساعت)
خدمه: ۷ نفر