حاشیه جنجالی از مذاکرات امروز در ژنو؛ آیا جلسات رودرروی ایران و آمریکا واقعیت دارد؟
اقتصاد۲۴- مذاکرات غیرمستقیم میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا در ژنو در جریان است و تا لحظه تنظیم این گزارش، پایان نیافته است. اطلاعات زیادی هم از محتوای گفتوگوها اعلام نشده و نتیجه مذاکرات چندان قابل حدس نیست. در همین حال یک ادعای تازه رسانهای توجهها را به سمت پشتصحنه این گفتوگوها جلب کرده و حاشیه ساز شده است. زهرا اصغری، روزنامهنگار ایرانی، در توییتی نوشته: «این دور از مذاکرات مسقط و همین طور مذاکرات خرداد ماه برای پوشش خبری یکی از بدترین مذاکرات و رویدادهای خبری بوده واقعا این سبک پوشش از تو خیابون و بدون حتی یک تصویر از داخل بیسابقه است! همش هم به خاطر عنوان «غیرمستقیم» بدون مذاکرات به طور رسمی هست».
این توییت که در ظاهر گلایه از سختی پوشش خبری مذاکرات است، این شائبه را ایجاد میکند که مذاکرات جاری آنطور که رسما گفته شده به صورت «غیر مستقیم» برگزاری نمیشود. با توجه به آن سلام و احوال پرسی تیم ایرانی و آمریکایی در دوره گذشته مذاکرات که حاشیههای به همراه داشت، گمانه دیدارهای مستقیم و البته بدون سروصدا چندان عجیب به نظر نمیرسد.
این گمانه، اما وقتی تقویت میشود که خبرنگار اکسیوس هم از انجام گفتگوی رو در روی مقامات ایرانی و نمایندگان ترامپ گفته و آن را بخشی از روند مذاکرات امروز میخواند.
براساس این ادعا، جلساتی که ظاهراً مستقیم میان برخی مقامات ایرانی و نمایندگان کاخ سفید برگزار شده، فراتر از روند «غیرمستقیم» رسمی اعلامشده با میانجیگری عمان بوده و نشان میدهد لایههای پنهان و پیچیدهای در روند دیپلماسی جاری وجود دارد.
چرا مستقیم بودن مذاکرات مهم است؟
طبق تحولات اخیر مذاکرات هستهای ایران و آمریکا - مذاکرات غیرمستقیم - در ژنو با تمهید میانجیگری عمان ادامه دارد و طی آن پیامها و پیشنهادها از طریق واسطهها رد و بدل میشود.
با این حال، آکسیوس و منابع دیگر رسانهای بارها بر وجود ارتباطات پنهان و پشتپرده میان دو طرف در سطوح مختلف تاکید کردهاند، از جمله در جریان نشستها و گفتوگوهای پیشین در عمان و مسقط.
در برخی گزارشهای بینالمللی نیز آمده که مقامات آمریکایی در ترکیب مذاکرات رسمی و تماسهای غیررسمی تلاش دارند فضای دیپلماسی را زنده نگه دارند، حتی در شرایط افزایش تنشهای نظامی در منطقه.
اگر گزارش آکسیوس صحت داشته باشد، این موضوع میتواند چند پیامد مهم داشته باشد. مستقیم شدن مذاکرات نشان روشنی است از اینکه دو طرف در پشت صحنه تلاش بیشتری برای یافتن راهحل دارند. وجود ارتباطات پنهان در واقع نشان میدهد که هر دو طرف از مسیر رسمی و غیررسمی برای تبادل پیامها استفاده میکنند تا احتمال رسیدن به توافق را افزایش دهند.
افزون بر این، گفتوگوهای مستقیم میتواند دستکم آغازگر فضاهایی برای کاهش تنش و جلوگیری از گسترش احتمالی درگیری باشد.
هنوز اطلاعات رسمی و مستقلی از سوی منابع معتبر بینالمللی درباره گفتوگوهای مستقیم اخیر میان مقامات ایران و نمایندگان ترامپ منتشر نشده است، اما آنچه مشخص است، یک پویایی پیچیده دیپلماتیک در مسیر گفتوگوهای هستهای وجود دارد که فراتر از آنچه رسمی اعلام شده، ممکن است بخشهای دیگری از ارتباطها را نیز شامل شود.
