۲.۵ همت اعتبار مرمت اضطراری برای آثار آسیبدیده در جنگ تخصیص داده شد
اقتصاد۲۴- علی دارابی، قائممقام وزیر و معاون میراث فرهنگی کشور در آغاز هفته میراث فرهنگی و روز جهانی موزهها و در پاسخ به این سوال که چه میزان بودجه برای مرمت آثار تاریخی ایران نیاز است و دولت چه میزان از این بودجه را تقبل کرده و انجمن خیرین میراث فرهنگی چه میزان اعتبار در بحران جاری برای مرمت آثار تاریخی تخصیص داده اند؟ گفت: براساس برآوردهای اولیه، خسارت وارد شده به ۱۴۹ اثر تاریخی در ۱۸ استان کشور حدود ۷.۵ همت تخمین زده شده است.
او با اشاره به گستردگی آسیبها گفت: «بیش از نیمی از این آثار متعلق به دستگاههای دیگر هستند و مالکیت آنها در اختیار وزارت میراث فرهنگی نیست. از سوی دیگر، بخشی از بناهای آسیبدیده در حوزههای نظامی و امنیتی قرار دارند و به دلیل ملاحظات امنیتی، هنوز امکان اعزام تیمهای تخصصی وزارت میراث فرهنگی برای بازدید میدانی و تهیه گزارش دقیق از آنها فراهم نشده است.»
مرمت اضطراری برای نجات بناهای در معرض تخریب
معاون میراث فرهنگی کشور از آغاز برنامه فوری برای جلوگیری از گسترش آسیبها به بناهای تاریخی خبر داد و گفت: «سه اقدام فوری را در دستور کار قرار دادیم که مهمترین آن، برآورد مرمت اضطراری آثار آسیبدیده بود. در این مرحله حدود دو همت برای مرمت اضطراری نزدیک به یکصد بنای تاریخی برآورد شده است.»
بیشتر بخوانید: آسیب به ۱۴۹ اثر تاریخی در جنگ تحمیلی؛ تهران در صدر صدمات / خسارت به بناهای تاریخی چقدر شد؟
او توضیح داد: «این اعتبار براساس اولویتبندی معاونت میراث فرهنگی میان استانها توزیع خواهد شد تا بناهایی که در معرض خطر بیشتر قرار دارند، سریعتر تحت عملیات حفاظتی و تثبیت قرار گیرند.»
کارشناسان میراث فرهنگی معتقدند در بسیاری از بناهای تاریخی، آسیب اولیه لزوما خطر اصلی نیست؛ بلکه اگر عملیات تثبیت و مرمت اضطراری به سرعت انجام نشود، رطوبت، فرسایش، ترکهای سازهای و شرایط محیطی میتواند میزان تخریب را در ماههای آینده چند برابر کند.
ورود رییسجمهور به پرونده میراث آسیبدیده جنگ
قائم مقام وزیر میراث فرهنگی در ادامه پاسخ به سوال ایلنا به بازدید سرزده رییسجمهور از وزارت میراث فرهنگی اشاره کرد و گفت: «در جریان حضور آقای رییسجمهور در وزارتخانه، توضیحات لازم درباره خسارات واردشده به آثار تاریخی ارائه شد و ایشان نیز دستورات لازم را به سازمان برنامه و بودجه، وزارت اقتصاد و دارایی و نهادهای پولی و مالی برای تامین اعتبار مرمتها صادر کردند.»
به گفته او، دولت در شرایطی با موضوع تامین اعتبار برای مرمت آثار تاریخی روبهرو است که کشور همزمان با خسارات گسترده ناشی از جنگ در حوزههای مختلف زیرساختی و خدماتی مواجه شده است.
دارابی افزود: «دشمن اعلام کرد که ۱۳ هزار و ۵۰۰ هدف را در کشور بمباران کرده و طبیعی است که منابع کشور هم در این شرایط محدود باشد. با این حال تلاش وزارت میراث فرهنگی بر این است که از همه ظرفیتهای موجود برای حفاظت و احیای میراث فرهنگی استفاده کند.»
تخصیص 2.5 همت اعتبار اضطراری و نقش خیرین میراث فرهنگی
ورود انجمنهای مردمی و خیرین میراث فرهنگی به موضوع مرمت بناهای آسیبدیده در جنگ یکی از مهمترین وظایفی است که این مجموعه می تواند برای احیای آثار تاریخی ایران ایفا کند. ظرفیتی که در سالهای اخیر به تدریج در حوزه حفاظت از آثار تاریخی شکل گرفته و حالا در شرایط بحرانی میتواند نقش موثر در صیانت از آثار تاریخی ایران داشته باشد.
قائم مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی کشور در این باره به ایلنا گفت: «با انجمن خیرین میراث فرهنگی در برخی استانها مذاکراتی انجام شده و انجمن خیرین در تعدادی از استانها از جمله البرز و گلستان برای مشارکت در مرمت بناهای تاریخی اعلام آمادگی کردند.»
کارشناسان میراث فرهنگی، ورود خیرین به عرصه مرمت آثار تاریخی، میتوانند الگوی تازهای از مشارکت اجتماعی در حفاظت از آثار تاریخی کشور ارایه دهند و آنها معتقدند همانطور که این الگو پیشتر در حوزه مدرسهسازی، سلامت و امور خیریه رایج بود، اکنون می تواند با ورود به احیای آثار تاریخی ایران نقشی بی بدیل در حفظ میراث فرهنگی کشور داشته باشد.
معاون میراث فرهنگی کشور در ادامه درباره اعتبارات تخصیص یافته به مرمت آثار آسیب دیده در جنگ گفت: «تاکنون ۲.۵ همت از محل تخصیصهای فروردینماه در اختیار وزارت میراث فرهنگی قرار گرفته تا روند آغاز مرمتها و اقدامات اضطراری متوقف نماند.»
با این حال، فاصله میان اعتبار تخصیصیافته و برآورد کلی خسارات همچنان چشمگیر است و به نظر میرسد وزارت میراث فرهنگی برای تامین منابع موردنیاز، ناچار به استفاده از ترکیبی از بودجه دولتی، کمک نهادهای مالی و مشارکتهای مردمی خواهد بود.
کارشناسان هشدار میدهند که تاخیر در تامین اعتبارات میتواند بخشی از آسیبهای واردشده به بناهای تاریخی را به خسارات غیرقابل جبران تبدیل کند؛ بهویژه در مورد بناهای خشتی، سازههای تاریخی فرسوده و آثاری که پیش از جنگ نیز با کمبود اعتبار مرمتی مواجه بودند.
