اقتصاد۲۴- اتحادیه اروپا در واکنش به فشارهای فزاینده اقتصادی مسکو علیه ایروان، یک بسته حمایتی ۵۰ میلیون یورویی برای ارمنستان اختصاص داد.
«اورزولا فون در لاین»، رئیس کمیسیون اروپا، پس از گفتگوی تلفنی با «نیکول پاشینیان» نخستوزیر ارمنستان، اعلام کرد که بروکسل در حال تدوین بستهای است تا به ایروان در مقابله با محدودیتهای اعمالشده از سوی روسیه یاری رساند.
بر این اساس، قرار است مبلغ ۵۰ میلیون یورو به صورت فوری در اختیار ارمنستان قرار گیرد و متعاقباً رویههای صادرات محصولات کشاورزی ارمنی به بازارهای اروپایی تسهیل شود.
رئیس کمیسیون اروپا با تأکید بر اینکه واردات اروپا به این میزان محدود نخواهد شد، از ورود محموله 10 هزار شاخه گل ارمنی به لتونی خبر داد.
وی ممنوعیت ورود کالاهای ارمنی به روسیه را غیرقابل قبول دانست و آن را اهرمی برای «فشار اقتصادی» توصیف کرد.
«فون در لاین» با موضعگیری صریح علیه روسیه اظهار داشت: «مسکو با گسترش محدودیتهای صادراتی، از روابط اقتصادی به عنوان سلاحی برای فشار سیاسی استفاده میکند. ما با این سناریو به خوبی آشنا هستیم و دقیقاً به همین دلیل است که اروپا با قاطعیت در کنار ارمنستان ایستاده است.»
سکوت معنادار ایروان در قبال نام روسیه
برخلاف لحن صریح بروکسل، دولت ارمنستان در بیانیه رسمی خود درباره این تماس تلفنی، هیچ اشارهای به تحریمها یا اقدامات تلافیجویانه روسیه نکرد و تنها به ذکر عبارت کلی «چالشهای اقتصادی پیشروی ارمنستان» بسنده کرد.
این رویکرد محافظهکارانه نشاندهنده تلاش ایروان برای جلوگیری از تشدید تنشهای مستقیم با کرملین است.
ساعاتی پیش از انتشار پیام فون در لاین، مقامات در ایروان با لحنی خوشبینانه تأکید داشتند که ارمنستان از توانمندی کافی برای واکنش به محدودیتهای ساختگی برخوردار است.
«مهر گریگوریان»، معاون نخستوزیر ارمنستان، در جلسه کابینه تصریح کرد: «هر محصول کشاورزی تولید شده در جمهوری ارمنستان که دارای کیفیت مناسب باشد، فارغ از هرگونه مانعتراشی مصنوعی، صادر خواهد شد؛ چه به بازارهای خاص و چه به کشورهای دیگر. من معتقدم جمهوری ارمنستان از ظرفیت مالی لازم برای حل این مشکل برخوردار است، صرفنظر از اینکه شرکای ما (غرب) حمایت کنند یا خیر.»
یارانه دولتی برای نجات کشاورزان و صادرکنندگان
در همین راستا، دولت ارمنستان در جلسه اخیر خود تصمیم گرفت تا از صادرکنندگان میوه، سبزیجات و گلها حمایت مالی مستقیم کند.
بر اساس این طرح، هر صادرکنندهای که بتواند در ماه جاری محصولات خود را روانه بازارهای جایگزین کند، با ارائه اسناد معتبر، برای هر کیلوگرم محصول یا هر شاخه گل، یارانه نقدی دریافت خواهد کرد.
«آرمان خوجویان»، معاون وزیر اقتصاد ارمنستان، جزئیات این طرح را چنین تشریح کرد: «برای هر کیلوگرم توتفرنگی 770 درام، هر کیلوگرم گوجهفرنگی 275 درام، هر کیلوگرم فلفل 400 درام و برای هر شاخه گل 37 درام یارانه پرداخت میشود. متقاضیان باید با ارائه اظهارنامههای ترانزیت یا کپی اظهارنامه گمرکی صادرات، به وزارت اقتصاد مراجعه کنند.»
این برنامه در حال حاضر برای یک دوره یکماهه تصویب شده، اما در صورت نیاز قابل تمدید است. برآوردها حاکی از آن است که اجرای این طرح حدود 1.9 میلیارد درام (معادل بیش از 5 میلیون دلار) هزینه در بر خواهد داشت.
وابستگی شدید به بازار روسیه و تلاش برای تنوعبخشی
بر اساس آمارهای ارائه شده توسط دولت، ارمنستان در سال 2025 حدود 70 میلیارد درام (معادل 190 میلیون دلار) میوه، سبزیجات و گل به روسیه صادر کرده که این رقم نشاندهنده وابستگی 93.3 درصدی به بازار مسکو است.
با اجرای طرح حمایتی جدید، دولت ارمنستان امیدوار است در ماه جاری 4250 تن میوه و سبزیجات و 10 میلیون شاخه گل را روانه بازارهای جدید کند.
معاون وزیر اقتصاد ارمنستان تأکید کرد که این طرح، گامی حیاتی در جهت تنوعبخشی به بازارهای صادراتی و تضمین روند طبیعی فعالیت شرکتهاست.
در همین چارچوب، «آرارات میرزویان»، وزیر امور خارجه ارمنستان نیز از آمادگی اتحادیه اروپا برای پذیرش کالاهای ارمنی، منوط به رعایت استانداردهای کیفی، خبر داد و گفت: «ما در حال رایزنی با شرکای اروپایی خود هستیم تا اقداماتی در زمینه معافیتهای گمرکی برای تولیدکنندگان ما انجام دهند و امیدواریم این تلاشها به زودی به ثمر بنشیند.»
معافیتهای گمرکی اروپا؛ دروازهای به سوی بازارهای غربی
شواهد حاکی از آن است که این طرح حمایتی با قید فوریت تدوین شده و مبادلات مالی آن طی یک ماه آینده نهایی خواهد شد.
علاوه بر این، دولت ارمنستان برنامه حمایت از صادرات به بازارهای اتحادیه اروپا، انگلیس و کانادا را نیز گسترش داده است؛ به طوری که از این پس نه تنها تعرفه گمرکی محصولات صنعتی، بلکه عوارض صادراتی میوه، سبزیجات و گلها نیز به طور کامل جبران خواهد شد.
بر اساس اطلاعات به دست آمده، بروکسل قصد دارد شرایط تجاری ترجیحی ویژهای برای ارمنستان وضع کند. این اقدام در قالب «اقدامات تجارت خودمختار» (ATM) صورت میگیرد که به موجب آن، برخی از محصولات ارمنی اجازه خواهند یافت بدون پرداخت تعرفه و محدودیتهای سهمیهای، وارد بازارهای پهناور اتحادیه اروپا شوند؛ اقدامی که میتواند به عنوان کاتالیزوری برای کاهش وابستگی اقتصادی ایروان به مسکو عمل کند.
