
اقتصاد۲۴- با نزدیک شدن به دستیابی ایران و آمریکا به تفاهم، طیف تندرو دوباره تلاش میکند تا بازی را بر هم بزند. شروع این فضاسازی با اظهارات سیدمحمود نبویان عضو جبهه پایداری در مجلس بود که خود به عنوان عضو هیئت دیپلماتیک تیم مذاکره کننده هستهای را تا پاکستان همراهی کرد. با این حال او عضو تیم مذاکره کننده هستهای نبود و فقط در مقام همراهی کننده به اسلام آباد رفته بود، اما بعد از آن سفر درباره کشورهای منطقه مواضع تندی گرفته یا مذاکرات را زیر سوال برده است. حتی گفته میشود که او همان کسی است که به افرادی مثل علی خضریان که در موضوع مذاکرات به پای ثابت برنامههای صداوسیما تبدیل شدهاند خط میدهد.
این موضوع فقط در مورد خضریان صدق نمیکند، بلکه بعد از اینکه بقیه تندروها بعد از نبویان علیه مذاکرات فعال شدند این گمانه مطرح شد که تندروها از نبویان خط میگیرند؛ مثل امیرحسین ثابتی که همان ادعاهای نبویان را با ادبیاتی مشابه در شبکه اجتماعی خود تکرار کرد. البته سابقه ارادت ثابتی به نبویان فقط به این دوره برنمیگردد. او پیش از این در تمجید از نوع عملکرد محمود نبویان در سال ۱۴۰۰ گفته بود: وقتی که دولت سیزدهم در یک رویکرد غلط به دنبال احیای برجام بود، محمود نبویان یکتنه جلوی آن را گرفت.
حالا هم به نظر میرسد که نبویان در مقام نقش اول بههمزننده مذاکرات میخواهد ظاهر شود. نبویان در روزهای گذشته مدعی شده بود: «ایران پیشنهاد داد ما تنگه هرمز را واگذار میکنیم.»
نبویان گفت: ملت عزیز ایران، متأسفانه نمیدانم اصلاً چگونه میخواهند این متن را به عنوان پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران ارائه دهند. بند ۵ پس از امضای یادداشت تفاهم، این مهم است، بلافاصله ایران ترتیبات اتخاذ میکند که رفتوآمد کشتیهای تجاری از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس، باز شود و ظرف ۳۰ روز به قبل از جنگ برگردد.
او افزود: نکته بعدی: رفتوآمد کشتیهای تجاری از خلیج فارس آزاد میشود. سؤال این است: کشتیهای تجاری اسرائیل نیز آزاد میشود؟ پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران است. از این به بعد تمام کشتیهای اسرائیل، نظامی نه، تمام کشورهای متخاصم، کشتیهایشان و ترددشان در تنگه هرمز باید آزاد شود. بسیار جای تعجب دارد.
نبویان که در زمان مذاکرات هستهای هم به دلواپسی شهره بود همچنین مدعی شده که این توافق هم مانند برجام خسارت محض است. این اظهارات باعث شد که امیرحسین یزدان پناه، عضو کمیته رسانهای تیم مذاکرهکننده ایران با انتشار فیلمی درباره برخی بندهای مطرح شده در تفاهم توضیح دهد و بگوید وضعیت تنگه هرمز به قبل از جنگ برنمیگردد. در این فیلم یزدانپناه چند بار محمود نبویان را مخاطب قرار میدهد و میگوید شما که معتقدید «علیکم بالمتون لا الحواشی» به رویکرد خودتان پایبند باشید.
یزدانپناه گفته هوشمندی مذاکره کننده ایران این بوده که در متن تفاهم حتی از کلمه «تنگه» استفاده نکرده تا مشمول قواعد عمومی دریانوردی نشویم؛ در عوض از عبارت «تردد از خلیج فارس به دریای عمان یا از دریای عمان به خلیج فارس با ترتیبات ایرانی» استفاده شده است. به گفته عضو تیم رسانهای مذاکرهکنندگان، «ترتیبات ایرانی» به معنای تعیین شدن مسیر تردد توسط نیروهای جمهوری اسلامی است. یعنی اینکه ایران مسیر را تعیین میکند و حق دارد بابت خدمات دریانوردی نظیر بیمه، حفظ محیط زیست و امنیت ناوبری، از کشتیها هزینه دریافت کند. هرچقدر هم که تردد بیشتر شود به نفع ایران است.
یزدانپناه با بیان اینکه آمریکاییها بسیار تلاش کردند که «ترتیبات ایرانی» در متن گنجانده نشود گفت: آنها نهایتا این موضوع را پذیرفتند و الان ترتیبات ایرانی در حال اتفاق افتادن است.
بیشتر بخوانید:کیهان برای قالیباف و عراقچی خط و نشان کشید
این عضو کمیته رسانهای تیم مذاکرهکننده هم در بخش دیگری از صحبتهایش به موضوع مینروبی از تنگه هرمز پرداخت و گفت: در متن ایران پذیرفته که ایران بهترین تلاشهای خود را برای مین روبی انجام خواهد داد. یعنی انحصار این کار را در دست خود گرفتهایم. چراکه آمریکا به دنبال ائتلافی بود تا از تنگه هرمز مین روبی کنند.
با این حال نبویان ادعاهای قبلی خود را تکرار کرد و در توییتی نوشت که با مشاهدهی متن توافق باید اعلام کنم، نسبت به دو نسخهی قبلی، خسارت بارتر و عقبنشینیهای ایران نیز بیشتر شده است.
او در توییت دیگری هم نوشت: برخی از مسئولین و سیاسیون ترسو و غیرهمسو با ملت مقاوم ایران، به دنبال آمارسازیهای غلط برای تسلیم ایران و کمک به نجات دولت تروریست آمریکا از باتلاق شکست و سراشیبی سقوط هستند که قوه قضائیه باید با این افراد مساله دار شدیدا برخورد نماید. اگر اصلاح نکنند، اسامیشان افشا خواهد شد.
امیرحسین ثابتی هم همین ادعا را با ادبیات مشابهی در کانال تلگرام خود منتشر کرد و مدعی شد: طبق اطلاعات به دست آمده متن توافق احتمالی بدتر از برجام است. چنین توافقی نه گشایش اقتصادی میآورد و نه جلوی جنگ را میگیرد.
موضعگیری این طیف از نمایندگان فقط به مخالفت با تفاهم و خسارتبار خواندن آن محدود نماند. برخی از نمایندگان رسما خود را در تقابل با محمدباقر قالیباف نشان دادند از جمله آنها میتوان به طعنه مالک شریعتی به رئیس مجلس اشاره کرد. توییت او در مخالفت با تفاهم پیش روی ایران و آمریکا از واژگان ترانهای به گویش مشهدی استفاده کرده که به اصالت مشهدی بودن محمد باقر قالیباف اشاره دارد. او نوشته: «اگر گفتگوی عراقچی نبود شاید بیشتر طول میکشید تا در باز بشه و بفهمن "مویوم"! ۱. ترامپ قبلا گفته بود من اوباما نیستم پول ایالتها را بردارم بدم ایران. ۲. دیروز متنی غیررسمی به رسانهها درز دادن تا نمایش تفاهم خوب (ازجمله آزادی پولهای بلوکه شده) اجرا و مردم راضی بشن. [ظاهرسازی]۳. در آمریکا جنجال شد: ترامپ دروغ گفته که پول نمیده؛ ۴. نزدیک بود توافق خراب بشه که عراقچی سریع به انگلیسی! نوشت "رسانهها گمانهزنی نکنند" و ترامپ برای اثبات خودش ریتوییت کرد (اینجور مواقع، هماهنگ شده) ۵. مجری: ونس گفته پولی به ایران نمیدن! عراقچی: بعد از امضا پاسخ میدم [مویوم]»
کامران غضنفری، از دیگر چهرههای تندرو مجلس هم در مطلبی در شبکه اجتماعی خود نوشت: «اینکه گفته میشود پیروز شدیم و آمریکا عقب نشینی کرده، دروغ آشکار است ...»

غضنفری در مطلب دیگری نوشت: اگر مثل «مختار ثقفی»، توان انتقامگیری از خون امام شهید را نداریم، لااقل همچون «سلیمان صرد خزاعی»، از زیرپا گذاشتن توصیه حضرتش در نهی مذاکره، توبه کرده و جانمان را در راه خونخواهی خامنهای، فدا کنیم. والله شخصیت کوچکی را از دست ندادهایم که تنها پس از ۱۰۰ روز از ترورش توسط شمر زمانه، برای امضای اماننامه لهله بزنیم! فراموش نکنیم که سالها فریاد زدیم: «ما اهل کوفه نیستیم...»!
این طیف در اقدام دیگری نامهای خطاب به رهبر انقلاب نوشته و خواستار آن شدهاند که موشکهای ایران باید به دفتر کار قاتلان رهبر شهید برسد. در بخش دیگری از این نامه که به امضای ۸۵ نماینده رسیده، آنها نوشتهاند که مذاکره کنندگان باید کارنامه عبرتآموز برجام را پیش رو داشته باشند و برای یک لحظه به لبخند دشمن اعتماد نکنند.

سه نماینده استان قم هم در فراخوانی از مردم این استان خواستند که در تجمعات امشب تحقّق کامل شروط و خطوط قرمز رهبری در مذاکرات را مطالبه کنند. مجتبی ذوالنوری، قاسم روانبخش و محمدمنان رئیسی اعلام کردهاند که خودشان هم در تجمعات امشب قم حضور پیدا میکنند. همزمان محمد کرباسی دبیر ستاد امر به معروف استان قم در فضای مجازی خود کمپین نمیپذیریم را به راه انداخته و با شرط گذاشتن برای پذیرش تفاهم ایران و آمریکا نوشته: تعهدی که نتیجهاش تضمین امنیت نائب امام زمان علیهالسلام نباشد را نمیپذیریم.
مثل مواقع دیگر اینچنینی رجانیوز هم پای ثابت فضاسازی بود. اصلیترین عجیبترین رفتار این مجموعه نوشتهای از میثم نیلی مدیرمسئول رجانیوز و برادر داماد ابراهیم رئیسی بود که عملا مخالفان را دعوت به شورش میکند. نیلی در شبکه اجتماعی خود از مردم خواسته آرام ننشینند. او با زدن این اتهام که مسئولان کشور در حال تحمیل «ننگی مثل برجام و فاجعهای شبیه کاپیتولاسیون» هستند از «مردم» خواسته با فریاد به دشمن و سیاسیون بفهمانند که توافق ذلتآور با شیطان را نمیپذیریم.
همه تحرکات این طیف با این ادعا همراه است که آنها خود را سخنگوی نظام میدانند. حال آنکه هر عقل سلیمی میداند در ساختار سیاسی ایران هیچ موضوعی بدون هماهنگی با نهادهای فرادستی ممکن نیست چه برسد به موضوعی مثل جنگ یا مذاکره که به طور مشخص در شورای عالی امنیت ملی مطرح شده و نهایتا باید به تایید رهبری برسد. البته این رفتار تندروها تازگی ندارد و قبلا در مورد برجام هم از خود نشان داده بودند؛ قراردادی که حالا با انقضای آن دیگر وجود خارجی ندارد، اما تصمیم ساختار سیاسی بود و نهایتا از سد تندروها در مجلس نهم گذشت.