استاد روابط بینالملل میگوید: مسئله اصلی نه توافق یا تفاهم اولیه یا حتی امضای ترامپ، بلکه چگونگی تأمین منافع ملی ایران در شرایط کنونی است». آنچه امروز بیش از هر چیز دور از دسترس به نظر میرسد، تأمین منافع ملی ایران است». زیرا به باور او: فاصله معناداری میان وضعیت کنونی و تحقق منافع ملی کشور وجود دارد
ترامپ در گفت و گو با مجری شبکه فاکس نیوز دو خواسته خود از ایران در مذاکرات را مطرح کرد.ترامپ مدعی شد: فقط دو چیز میخواهیم؛ اول اینکه تنگه هرمز باید فورا باز و آزاد باشد و هیچ عوارضی دریافت نشود.دوم اینکه ایران نباید سلاح هستهای داشته باشد.
دونالد ترامپ درباره توافق با ایران گفت: تنها تضمین اصلی و اساسی که بر آن پافشاری میکنم، جلوگیری از در اختیار داشتن سلاح هستهای توسط ایران است. ایرانیها در عمل قبول کردهاند که سلاح هستهای تولید یا خریداری نکنند.
در پی اظهارات دونالد ترامپ درباره پایان محاصره دریایی در برخی آبراههای حساس، گزارشهای میدانی از تداوم محدودیتهای عملیاتی و هشدارهای امنیتی حکایت دارد. همزمان، این دوگانگی میان روایت سیاسی و واقعیت میدانی، بار دیگر توجهها را به نقش گلوگاههای دریایی در تجارت جهانی و اثر آن بر بازار انرژی جلب کرده است.
خطر درگیری مستقیم میان ایران و آمریکا نسبت به هفتههای گذشته کاهش یافته، اما نه نشانهای از توافق نهایی دیده میشود و نه میتوان از پایان بحران سخن گفت؛ وضعیتی که بیش از هر چیز نشانه تعلیق طولانیمدت میان تنش و دیپلماسی است.
هرچند درباره گزینهها و سناریوهای مختلف گفتوگو شده و فضای کلی مذاکرات به نزدیکی به توافق توصیف میشود، اما اختلافات کلیدی همچنان حلوفصل نشده باقی مانده است.
عمان برخلاف برخی کشورهای عربی، همچنان بر سیاست سنتی بیطرفی و میانجیگری خود تأکید دارد و حاضر نشده است به بخشی از پروژه فشار حداکثری آمریکا علیه ایران تبدیل شود و همین موضوع عصبانیت ترامپ را برانگیخته است
معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه پاکستان هرگونه گمانهزنی درباره پیوستن این کشور به طرح سازش با رژیم نامشروع صهیونیستی را قویا رد کرد و گفت: هیچ انعطافپذیری در موضع ما وجود ندارد و ما حامی تشکیل کشور مستقل فلسطینی هستیم.
منابع آگاه ضمن رد ادعاهای تازه دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، درباره توافق احتمالی با ایران، اظهارات او را «آمیخته ای از راست و دروغ» و تلاشی برای نمایش پیروزیِ ساختگی توصیف کرده اند. به گفته این منابع، تقریباً برای همه روشن شده که این ادعاها فاقد اعتبار است.
منابع مطلع می گویند انتشار متن یادداشت تفاهم، با درخواستهای پانزده بندیِ اولیه ترامپ به قدری فاصله دارد که روایتهای طرفداران ترامپ هم نمی تواند آن را توجیه کند.
نیویورکتایمز مدعی شده شگفتانگیزترین و ظاهراً تازهترین بند اضافهشده به توافق، اشاره به ایجاد یک صندوق سرمایهگذاری برای ایران است. یک مقام ایرانی و یک دیپلمات رقم این صندوق را ۳۰۰ میلیارد دلار عنوان کردهاند؛ هرچند دیگر مقامهای درگیر در میانجیگری این رقم را تأیید نکردهاند.
نیویورکتایمز در گزارشی مدعی شد پیشنویس تازهای از یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا در حال بررسی است که بیش از نسخههای قبلی به تأیید دو طرف نزدیک شده است؛ توافقی اولیه که به گفته مقامهای درگیر در مذاکرات، میتواند مسیر پایان جنگ، بازگشایی تنگه هرمز، آزادسازی بخشی از داراییهای ایران و آغاز مذاکرات گستردهتر درباره برنامه هستهای و تحریمها را هموار کند.
این منبع مطلع تاکید کرد: در صورتی که متن واقعاً نهایی شود، ایران موضوع را به میانجی پاکستانی و به مردم اعلام خواهد کرد و تا آن زمان هرگونه روایت منابع غربی درباره نهایی شدن موضوع معتبر نیست.