
اقتصاد۲۴- بازار لاستیک خودرو این روزها به یکی از ملتهبترین بازارها تبدیل شده که در آن فاصله قیمتهای رسمی و نرخهای بازار آزاد در برخی موارد به حدود ۲ برابر رسیده است.
در شرایطی که تایر خودرو ارتباط مستقیمی با امنیت، هزینههای حملونقل و درآمد رانندهها دارد، افزایش قیمت لاستیک میتواند به معنای فشار بر معشیت هزار خانوار ایرانی باشد.
بررسیهای سایت فرتاک نیوز نشان میدهد که یک جفت تایر از لاستیکهای بارز در سایز ۱۶۵/۶۵ R ۱۳ با نرخ ۴ میلیون و ۹۲۶ هزار تومان و لاستیک ایران تایر نیز سایز ۱۶۵/۶۵ R ۱۳ با قیمت ۲ میلیون و ۶۹۰ هزار تومان عرضه میشود که جزو کمترین نرخهای موجود در بازار است و در کنار آن لاستیک بارز سایز ۲۱۵/۵۵ R ۱۶ مدل S۶۷۳ با قیمت ۱۷ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان در بازار دیده میشود. در خودروهای رده بالاتر نیز قیمت یک جفت لاستیک در برخی موارد تا ۲۰ میلیون تومان افزایش یافته است که نسبت به سال گذشته رشد چشمگیری را نشان میدهد.
این در حالی است که طی یک سال گذشته، افزایش قیمت لاستیک بهصورت رسمی نیز چند مرحلهای بوده است. ۳۱ فروردین ماه بود که طبق اعلام انجمن تایر، قیمت انواع تایر بایاس و رادیال به میزان ۳۰ درصد افزایش یافت. با اینحال این موضوع بیش از هر چیز به علت افزایش هزینههای تولید بوده است. چنانکه میرزایی عضو انجمن صنفی صنعت تایر گفته: «قیمت کائوچوی طبیعی نیز به حدود ۶۰۰ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم افزایش یافته که نسبت به گذشته بیش از دو و نیم برابر رشد داشته است.»
بیشتر بخوانید: بازار آشفته لاستیک خودروهای داخلی و خارجی؛ از ۳ تا ۵۹ میلیون تومان + قیمت
از سوی دیگر گنجی، رئیس هیئتمدیره انجمن صنفی صنایع لاستیک کشور نیز به افزایش نرخ دستمزدها در کنار گرانی بیسابقه مواد اولیه اشاره کرده و تاکید کرد: «مروز شاهد هستیم که برخی از مواد اولیه مصرفی با رشد قیمتی بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ درصد مواجه شدهاند که این موضوع، محاسبات اقتصادی تولید را به کلی تغییر داده است.»
البته با این حال، بازار آزاد مسیر خود را جدا کرده و رشد قیمتها بهمراتب فراتر از نرخهای مصوب بوده است.
ضمناً در تولید تایر خودرو موادی استفاده میشود که وابستگی مستقیم به نرخ ارز، محصولات پتروشیمی و هزینههای انرژی دارند. در چنین شرایطی، نوسانات ارزی و افزایش هزینه نهادهها، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده و عملاً امکان تثبیت قیمت را از بین برده است.
ضمناً افزایش نرخ ارز در ماههای اخیر، انتظارات تورمی را در بازار تشدید کرده و به رشد بیشتر قیمتها دامن زده است. البته این روزها که با اخبار توافق قیمت دلار و طلا در حال فروکش کردن است، امیدها درباره کاهش قیمت تایر نیز افزایش یافته است.
ضمناً نباید فراموشکرد که تقاضای مصرفی این روزها تغییر رفتار داده است. برخی مصرفکنندگان با پیشبینی تداوم روند افزایشی قیمتها، خریدهای خود را جلو انداختهاند که همین موضوع به فشار تقاضا و رشد بیشتر قیمتها منجر شده است.
پیامدهای این وضعیت تنها محدود به بازار خودرو نیست. افزایش قیمت لاستیک بهطور مستقیم بر هزینههای حملونقل اثر میگذارد و میتواند در زنجیره توزیع کالا، به افزایش قیمتها در سایر بخشها نیز منجر شود. بهویژه در بخش حملونقل عمومی و باری که وابستگی بالایی به این کالا دارد.
اما گرانی مواد اولیه و هزینههای تولدی تنها مشکل این روزها تولیدکنندگان تایر در کشور نیست. بلکه رکود عمیق بازار یکی دیگر از مشکلاتی است که صنعت تایر کشور این روزها با آن دست و پنجه نرم میکند. در همین راستا با رئیس اتحادیه صنف فروشندگان لاستیک تهران گفتوگو کردیم.
محمدرضا آلسارا، رئیس اتحادیه صنف فروشندگان لاستیک، روغن و پنچرگیران تهران در گفتوگو با اقتصاد ۲۴، در تشریح آخرین وضعیت بازار لاستیک و زمزمههای تغییر قیمت تایر اظهار داشت: «در خصوص بحث قیمتگذاری، کارخانجات تولیدی به دلیل افزایش هزینههای تأمین مواد اولیه، با ارائه اسناد و مدارک کافی نزد سازمان حمایت از مصرف کنندگان مراجعه میکنند تا به صورت قانونی درخواست خود را جلو ببرند.»
وی با اشاره به رکود حاکم بر بازار تایر تصریح کرد: «نکته اساسی اینجاست که در حال حاضر، حتی قیمتهای مصوب فعلی نیز در بازار آزاد متقاضی ندارند. به دلیل کاهش ملموس قدرت خرید مردم، کسی خریدار نیست و واحدهای صنفی ما با این چالش مواجهاند که جنس را با همان قیمتهای قانونی و مصوب هم نمیتوانند به راحتی به فروش برسانند.»
آلسارا در خصوص سازوکار تغییرات احتمالی قیمت یادآور شد: «به طور کلی اگر بنا بر تغییر یا افزایش قیمت در این بخش باشد، مدارک کارخانهها باید به وزارت صمت و سازمان حمایت از مصرفکنندگان و تولیدکنندگان برود و تنها در صورت بررسی و تأیید نهایی این سازمانهاست که مجوز رسمی افزایش قیمت صادر خواهد شد.»
رئیس اتحادیه لاستیک تهران در پایان با تبیین نقش نهادهای مدنی و نظارتی در این زنجیره گفت: «در این ساختار، انجمن صنفی صنعت تایر پیگیر دغدغهها و مسائل مربوط به بخش تولید و کارخانهها است و ما نیز در اتحادیه صنف فروشندگان لاستیک، بخش نظارتی کار بر روی واحدهای صنفی و توزیعی را بر عهده داریم تا روند عرضه به صورت قانونی طی شود.»