ریسکهای پنهان بازار سهام پس از فتح ۶ کانال؛ آیا رالی بورس ادامه دارد؟
اقتصاد۲۴- بورس تهران در ۲۲روز معاملاتی اخیر تنها در سه روز خروج پول را تجربه کرده است. با این حال، متعادل شدن معاملات و فروکش تب تقاضا در بازار سهام دو ابهام مهم را پیش روی فعالان بازار قرار داده است؛ نخست اینکه آیا بورس پس از یک صعود پرشتاب در آستانه استراحت و اصلاح قرار گرفته و دوم اینکه مهمترین ریسک پیشروی بازار در ادامه مسیر چیست و آیا میتواند روند صعودی شاخصها را با چالش مواجه کند؟
روی دیگر رالی بورس
بازار سهام که طی سه هفته گذشته با ثبت رکوردهای متوالی، عبور از۶ کانال و ورود سنگین پول حقیقیها، یکی از کمنوسانترین روندهای صعودی سالهای اخیر را تجربه کرده، اکنون نشانههایی از ورود به فاز تعادل را بروز میدهد. روند صعودی اخیر بورس از همان روزهای ابتدای بازگشایی با استقبال گسترده سرمایهگذاران همراه شد. ورود پیوسته پول سرمایه گذار حقیقی، افزایش ارزش معاملات و شکلگیری تقاضای قدرتمند در اغلب صنایع موجب شد شاخص کل در مدت کوتاهی ۶ کانال مهم را پشت سر بگذارد و به سطوحی برسد که تا چندی پیش دور از دسترس به نظر میرسید. در این مدت، بازار تنها در ۳ روز شاهد خروج پول بوده و در سایر روزها جریان نقدینگی به طور مستمر به سمت سهام حرکت کرده است. همزمان با رشد شاخصها، بسیاری از نمادها نیز بازدهی قابلتوجهی را نصیب سهامداران خود کردهاند. به همین دلیل بخشی از فعالان بازار معتقدند، بورس در هفتههای گذشته نه تنها تحتتاثیر عملکرد شرکتها قرار داشته، بلکه از موج خوشبینی سرمایهگذاران نسبت به تحولات سیاسی و اقتصادی و همچنین کاهش برخی ریسکهای بیرونی تاثیر پذیرفته است.
پایان صعود قدرتمند؟
با بررسی وضعیت معاملات بازار سهام میتوان دریافت که در روزهای اخیر از شدت هیجان خرید تا حدی کاسته شده است. افزایش عرضهها، متعادلتر شدن جریان معاملات و کاهش شتاب رشد شاخصها نشان میدهد بورس پس از یک رالی قدرتمند، در حال ورود به فاز متعادلتری است. در همین راستا، روز گذشته حدود ۳.۴همت پول حقیقیها از بازار سهام خارج شد که میتواند نشانهای از افزایش احتیاط معاملهگران و شناسایی سود پس از رشدهای اخیر باشد. افزایش عرضهها، متعادلتر شدن صفهای خرید و کاهش سرعت رشد شاخصها حاکی از آن است که بازار در حال ورود به مرحلهای جدید است.
تحلیلگران بازار سرمایه معتقدند، ادامه رشد بورس در شرایط فعلی نیازمند محرکهای تازه است. با توجه به این که شاخص بورس طی مدت کوتاهی توانسته ۶ کانال مهم را فتح کند، برای ادامه مسیر بازار ناگزیر به هضم رشدهای قبلی و استراحت در برخی نمادها خواهد بود. از این منظر، اصلاح قیمت و اصلاح زمانی، تهدیدی برای روند بازار محسوب نمیشود.
بسیاری از کارشناسان نیز بر این باورند که دوران رشد فراگیر بازار ممکن است به پایان خود نزدیک شده باشد. در هفتههای گذشته، بخش زیادی از نمادها فارغ از تفاوتهای بنیادی، تحتتاثیر فضای مثبت بازار با رشد قیمت همراه شدند. اما از این به بعد احتمال میرود عملکرد شرکتها، وضعیت سودآوری و کیفیت گزارشهای مالی نقش تعیینکنندهتری در رفتار سرمایهگذاران داشته باشد. در کنار متغیرهای بنیادی، تحولات سیاسی نیز همچنان یکی از عوامل اثرگذار بر بازار سهام به شمار میرود. بخش مهمی از خوشبینی شکل گرفته در بورس طی هفتههای اخیر به فضای جدید سیاسی و امید به کاهش تنشها بازمیگردد. از همین رو هرگونه تغییر در انتظارات فعالان اقتصادی نسبت به روند مذاکرات و روابط خارجی میتواند بر رفتار معاملهگران تاثیر بگذارد.
چالشهای تالار شیشهای
به نظر میرسد، مهمترین ریسک پیشروی بازار در شرایط کنونی علاوه بر تحولات سیاسی، بازگشت سیاستهای محدودکننده اقتصادی و فشار بر بنگاههای بورسی باشد. فعالان بازار نگرانند که در صورت تداوم کسری بودجه دولت، بخشی از بار این کسری از طریق افزایش هزینههای تولید، تغییر سیاستهای قیمتگذاری، افزایش نرخ خوراک، رشد مالیاتها یا سایر تصمیمات مشابه بر دوش شرکتها قرار گیرد. گزارشهای ماهانه و فصلی میتوانند تصویر روشنتری از وضعیت واقعی شرکتها ارائه دهند. به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران معتقدند از این پس بازار بیش از گذشته به آمار و ارقام واقعی شرکتها واکنش نشان خواهد داد. در همین رابطه حجت سرهنگی، کارشناس بازارهای مالی درگفتوگو با «دنیایاقتصاد» ضمن بررسی وضعیت معاملات دیروز بازار سهام اظهار کرد: با وجود رشد ملایم شاخصها، جریان سرمایههای خرد همچنان محتاطانه دنبال میشود. بازار سهام روز گذشته شاهد خروج حدود ۳ هزار و ۴۰۰میلیارد تومان پول حقیقیها از معاملات خرد بود. همچنین صندوقهای اهرمی بیش از ۵۶۰میلیارد تومان نقدینگی خارج شد. این در حالی است که صندوقهای درآمد ثابت میزبان ورود پول به میزان ۶۰۵ میلیارد تومان بودند. ارزش معاملات خرد با ثبت رقم ۴۸ همت همچنان در سطوح بسیار بالایی قرار دارد و حتی در مقطع کنونی یک رکورد قابلتوجه محسوب میشود.
بیشتر بخوانید:ارزش دلاری بورس ظرفیت جهش دو برابری دارد/ پشتپرده ورود ۷۷ هزار میلیارد تومان نقدینگی به بازار سهام
این تحلیلگر بازار سرمایه به مهمترین ریسکهای پیشروی بورس اشاره کرد و گفت: ریسکهای سیاسی و روند مذاکرات همچنان یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر بازار هستند و هرگونه تحول غیرمنتظره در این حوزه میتواند بر انتظارات فعالان اقتصادی تاثیر بگذارد. علاوه بر این، رشد بیش از ۴۰درصدی بازار طی مدت کوتاه اخیر باعث شده است بورس بیش از گذشته در معرض فشارهای بیرونی قرار گیرد.
او افزود: مباحثی همچون افزایش نرخ سود بانکی، تلاش سایر بازارهای رقیب برای جذب نقدینگی و همچنین تحرکات احتمالی در بازارهای ارز، طلا و صندوقهای درآمد ثابت از جمله عواملی هستند که میتوانند بخشی از جریان پول را از بازار سهام دور کنند. از این رو سرمایهگذاران باید ضمن حفظ نگاه تحلیلی، مدیریت ریسک را نیز در اولویت قرار دهند و متناسب با درجه ریسکپذیری خود ترکیب مناسبی از داراییها را در سبد سرمایهگذاری خود داشته باشند.
حجت سرهنگی درباره صنایع لیدر بازار نیز گفت: یکی از پرسشهایی که این روزها بارها مطرح شده، این است که لیدر فعلی بازار کدام صنعت است؟ واقعیت این است که بورس تهران در دورههای رونق معمولا بازاری لیدرمحور است. در هر مقطع زمانی یک صنعت یا چند سهم بزرگ نقش هدایتکننده بازار را بر عهده میگیرند و سایر نمادها نیز از مسیر آنها تاثیر میپذیرند.
این تحلیلگر بازار سرمایه افزود: از زمان بازگشایی بازار و آغاز موج جدید صعودی، بسیاری از صنایع رشد کردند؛ اما در هفتههای اخیر گروه پالایشی و فلزی بیش از سایر صنایع مورد توجه سرمایهگذاران قرار گرفتهاند.
حجت سرهنگی ادامه داد: در معاملات روز گذشته نیز بخش قابلتوجهی از نمادهای پالایشی با تقاضای مناسب همراه بودند و همچنان مورد توجه فعالان بازار قرار داشتند. در مقابل، برخی نمادهای گروه فلزات اساسی پس از رشد قابلتوجه هفتههای اخیر وارد فاز استراحت شدهاند. به همین دلیل منفی شدن این نمادها بر سایر شرکتهای وابسته و همچنین هلدینگهای دارنده این سهم نیز اثر گذاشته و به صورت غیرمستقیم فضای کلی بازار را تحتتاثیر قرار داده است.
لیدرهای احتمالی
این کارشناس بازار سرمایه درباره لیدرهای احتمالی بازار در ادامه مسیر گفت: به نظر میرسد در شرایط فعلی همچنان گروه خودرویی، پالایشی و برخی نمادهای بزرگ بازار ظرفیت لیدری را داشته باشند. در گروه خودرویی، نمادهای مرتبط با سایپا از پتانسیل قابلتوجهی برخوردارند.
او با تاکید بر نقش تحلیل در معاملات روزهای آینده اظهار کرد: برخلاف برخی تصورات، رشد اخیر بورس ناشی از هیجانات بازار نبوده است. بسیاری از سهامی که طی هفتههای اخیر رشد کردهاند، همچنان از منظر ارزشگذاری در محدودههای قابل قبول قرار دارند و نسبتهای تحلیلی آنها هنوز جذاب است. به همین دلیل در بسیاری از صنایع میتوان شرکتهایی را پیدا کرد که از گزارشهای مناسب، وضعیت بنیادی مطلوب و چشمانداز سودآوری قابل قبولی برخوردار باشند.
این تحلیلگر بازار سرمایه در ارزیابی چشمانداز بورس گفت: در صورتی که اتفاق خاصی در حوزه سیاسی رخ ندهد و روند تفاهم میان ایران و آمریکا ادامه پیدا کند، میتوان انتظار داشت بازار پس از یک دوره استراحت کوتاهمدت بار دیگر مسیر صعودی خود را از سر بگیرد. به گفته این تحلیلگر بازارهای مالی، شاخص کل در محدوده ۵میلیون و ۲۰۰ تا ۵میلیون و ۴۰۰ هزار واحد با مقاومتهایی مواجه است و همین موضوع میتواند بهانهای برای استراحت مقطعی بازار باشد.
او اظهار کرد: اصلاح چندروزه یا حتی افت ۵ تا ۱۰درصدی برخی نمادها در شرایط فعلی امری طبیعی است و نمیتواند به معنای پایان روند صعودی بورس تلقی شود. بازار پس از رشدهای پرشتاب اخیر نیازمند هضم بازدهیهای کسبشده است و این موضوع میتواند زمینه را برای ادامه حرکت منطقیتر بازار فراهم کند.
این کارشناس تاکید کرد: چشمانداز میانمدت بورس همچنان مثبت ارزیابی میشود. ارزش دلاری بازار سرمایه همچنان پایینتر از میانگینهای تاریخی است و بسیاری از شرکتها نیز از منظر عملیاتی شرایط مناسبی دارند. علاوه بر این، بازار به تدریج در آستانه انتشار گزارشهای ماهانه و عملکرد سهماهه شرکتها قرار میگیرد و همین گزارشها میتوانند نقش مهمی در تفکیک مسیر صنایع و شرکتها ایفا کنند.
حجت سرهنگی گفت: به نظر میرسد از این پس رشد بازار با شیب کمتری نسبت به یک ماه گذشته ادامه یابد و انتخاب سهم اهمیت بیشتری پیدا کند. در چنین شرایطی سرمایهگذارانی موفقتر خواهند بود که بر مبنای تحلیل و بررسی گزارشهای شرکتها اقدام به خرید سهام کنند.
