سازمان ملل: کشت خشخاش در افغانستان ۹۵ درصد کاهش داشته است
اقتصاد۲۴- دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل در گزارش سالانه خود اعلام کرد کشت خشخاش در افغانستان پس از ممنوعیت سراسری اعمال شده توسط طالبان، بهشدت کاهش یافته و بازار جهانی مواد مخدر را وارد مرحلهای تازه کرده است.
بر اساس گزارش جهانی مواد مخدر ۲۰۲۶ که امروز (جمعه، ۵ تیر) منتشر شد، سطح زیر کشت خشخاش در افغانستان از حدود ۲۳۲ هزار هکتار در سال ۲۰۲۲ به ۱۰ هزار و ۲۰۰ هکتار در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است؛ رقمی که معادل ۹۵ درصد کاهش را نشان میدهد.
گزارش تأکید میکند این کاهش بیسابقه، جایگاه افغانستان را بهعنوان بزرگترین تولیدکننده غیرقانونی تریاک در جهان بهطور اساسی تغییر داده است. تولید تریاک نیز از حدود ۶ هزار و ۲۰۰ تُن پیش از ممنوعیت به ۲۹۶ تُن در سال گذشته سقوط کرده است؛ سطحی که به گفته سازمان ملل، تولید جهانی تریاک را به پایینترین میزان در چند دهه اخیر رسانده است.
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل همچنین هشدار داد این افت شدید عرضه، شوک قابل توجهی در بازار جهانی ایجاد کرده و پیامدهای آن در سالهای آینده، همزمان با کاهش ذخایر تریاک و هروئین، آشکارتر خواهد شد. برآورد این نهاد نشان میدهد که ذخایر موجود احتمالاً تا پایان سال ۲۰۲۶ پاسخگوی نیاز بازار خواهد بود، اما پس از آن کمبود هروئین بهویژه در مناطق وابسته به تولید افغانستان شدت خواهد گرفت.
در گزارش آمده است: کاهش شدید تولید تریاک در افغانستان شوکی جهانی در عرضه ایجاد کرده که پیامدهای بلندمدت خواهد داشت.
سازمان ملل همچنین هشدار داد که کاهش عرضه هروئین ممکن است شبکههای قاچاق را به سمت مواد مخدر مصنوعی سوق دهد؛ موادی مانند فنتانیل، نیتازنها و اورفینها که تولید آسانتر و قدرت اثرگذاری بالاتری دارند و در سالهای اخیر با افزایش مرگومیر ناشی از مصرف بیش از حد در اروپا و آمریکای شمالی مرتبط بودهاند.
با وجود کاهش شدید اقتصاد تریاک، این گزارش میگوید تولید متامفتامین (شیشه) در افغانستان همچنان ادامه دارد و شاخصهای قاچاق آن در جنوبغرب آسیا حتی روندی پایدار یا افزایشی را نشان میدهد. کاهش قیمت عمدهفروشی این ماده در داخل افغانستان در کنار افزایش کشفیات در کشورهای منطقه، بیانگر تداوم فعالیت این بازار است.
همچنین گزارش سازمان ملل از تغییر الگوی مصرف مواد مخدر در افغانستان خبر میدهد؛ به طوری که مراجعه برای درمان وابستگی به داروهای مخدر، آرامبخشها و خوابآورها افزایش یافته است. در عین حال، مصرف متامفتامین نیز در افغانستان رو به رشد گزارش شده است.
این نهاد تأکید کرد خشکسالیهای پیدرپی، مشکلات اقتصادی و بیثباتی سیاسی همچنان بر ساختار اقتصاد مواد مخدر افغانستان اثرگذارند، هرچند اندازه این اقتصاد بهطور قابل توجهی کوچک شده است. قیمت تریاک خشک نیز نسبت به پیش از ممنوعیت همچنان بالاتر باقی مانده که نشان دهنده محدود بودن عرضه و ادامه تقاضاست.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که میانمار اکنون جای افغانستان را بهعنوان بزرگترین تولیدکننده تریاک گرفته است، اما افزایش تولید در آن کشور و برخی مناطق دیگر مانند لائوس و مکزیک قادر به جبران کاهش شدید افغانستان نیست. تولید تریاک در میانمار از ۴۲۰ تُن در سال ۲۰۲۱ به بیش از ۱۰۰۰ تُن در سال ۲۰۲۵ رسیده است.
سازمان ملل همچنین به احتمال انتقال بخشی از کشت خشخاش به کشورهای همسایه اشاره کرد و گفت افزایش عملیات امحای مزارع در پاکستان و هند در سالهای اخیر این احتمال را تقویت میکند، هرچند این روند برای جبران کاهش تولید افغانستان کافی نیست.
