جنگ چگونه صنعت خودرو را به مرز بحران رساند؟
اقتصاد۲۴- آمار تولید بهاری سه خودروساز بزرگ کشور در سال جاری نشان میدهد که صنعت خودرو هنوز از تبعات جنگ، اختلال در زنجیره تامین و بیثباتی اقتصادی فاصله نگرفته است؛ هرچند روند تولید در خردادماه نشانههایی از بازگشت تدریجی به مدار عادی را مخابره میکند.
دادههای منتشرشده در سامانه کدال حکایت از آن دارد که سه خودروساز بزرگ کشور در مجموع طی سهماه نخست امسال ۱۲۵هزار و ۴۴۶دستگاه خودرو تولید کردهاند؛ رقمی که در مقایسه با تولید ۱۹۳هزار و ۱۲۶دستگاهی مدت مشابه سال گذشته، از افت ۳۰درصدی حکایت دارد.
این در حالی است که وضعیت تولید در دو ماه نخست سال حتی نامطلوبتر بود و مجموع تولید خودروسازان تا پایان اردیبهشت نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۴۸درصد کاهش داشت. بهبود نسبی عملکرد خردادماه موجب شد بخشی از این جاماندگی جبران شود و در نهایت افت تجمعی تولید سهماهه به ۳۰درصد کاهش یابد؛ موضوعی که از تغییر تدریجی شرایط تولید خبر میدهد.
در سه ماه گذشته ایرانخودرو با وجود کاهش ۱۵درصدی تولید، کمترین افت را تجربه کرده، اما سایپا با افت ۴۷.۲درصدی و پارسخودرو با کاهش ۶۹درصدی تولید، بیشترین آسیب را از شرایط ماههای ابتدایی سال متحمل شدهاند.
اما افت تولید بهار را میتوان حاصل چند عامل دانست. نخست آنکه پس از پایان تعطیلات نوروزی بهدلیل شرایط جنگی و مسائل امنیتی، خطوط تولید خودروسازان برای حدود یک هفته متوقف شد. این وقفه در شرایطی رخ داد که صنعت خودرو همزمان با محدودیتهای ارزی، کمبود فولاد و دشواری تامین مواد اولیه نیز روبهرو بود.
از سوی دیگر، آسیبدیدگی بنادر جنوبی کشور، روند واردات قطعات و مواد اولیه را با اختلال مواجه کرد و بخشی از برنامه تولید خودروسازان را به تعویق انداخت. در چنین فضایی، کاهش تیراژ بیش از آنکه ناشی از ضعف تقاضا باشد، نتیجه محدودیتهای سمت عرضه و اختلال در تامین نهادههای تولید بود.
بیشتر بخوانید:پیشفروش کوییک GX-L سایپا آغاز شد/ ثبتنام با پیشپرداخت ۴۱۸ میلیون تومانی
اگرچه تولید ایرانخودرو نسبت به اردیبهشت تقریبا بدون تغییر باقی مانده، اما سایپا موفق شده تولید خود را ۲۸درصد افزایش دهد و پارسخودرو نیز رشد ۲۱درصدی را ثبت کرده است. در مجموع، تولید سه خودروساز بزرگ کشور در خرداد نسبت به اردیبهشت ۷درصد افزایش یافته که نخستین نشانه خروج تدریجی صنعت از شرایط بحرانی ابتدای سال محسوب میشود.
رشد ماهانه تولید را میتوان نتیجه بازگشت تدریجی زنجیره تامین به وضعیت باثباتتر، کاهش بخشی از محدودیتهای ناشی از جنگ و ازسرگیری فعالیت منظم خطوط تولید دانست. هرچند این افزایش هنوز برای جبران افت سنگین فروردین و اردیبهشت کافی نیست، اما نشان میدهد صنعت خودرو در حال بازیابی ظرفیت از دسترفته خود است.
رکورد افت تولید به نام پارس خودرو ثبت شده است؛ این خودروساز در سهماه ابتدای سال جاری ۱۲هزار و ۴۴۹دستگاه معادل ۶۸.۸درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل کمتر تولید کرده است. پس از آن، نام سایپا مشاهده میشود که در این مدت ۴۷.۲درصد با افت تولید مواجه شده است. اما در این بین ایران خودرو با وجود افت تولید، عملکرد بهتری را ثبت کرده؛ ۱۵درصد کمتر از سهماه پارسال.
