گلایه صادرکنندگان پسته/ دشواری روند خروج کالا و رویکرد کنترلی در مرزها
اقتصاد۲۴- منصور منصوری، درباره وضعیت تولید پسته در سال جاری اظهار کرد: تولید پسته نسبت به سال گذشته در سطح کشور حدود ۳۰ درصد کاهش داشته است. یکی از دلایل این کاهش، نوسانات جوی و تغییرات محیطی است که در فصل گردهافشانی رخ داد. بارندگی در این فصل لطمه زیادی به گردهافشانی پسته وارد کرد و یکی از دلایل کاهش تولید نیز همین موضوع بوده است.
وی مسائل مربوط به سموم و کودهای کشاورزی را یکی دیگر از علل کاهش تولید پسته عنوان کرد و افزود: در مورد این محصولات کنترل کافی وجود ندارد و برخی از آنها تقلبی هستند. کشاورز نیز ناچار است این محصولات را خریداری کند، بدون اینکه از کیفیت آنها اطلاع داشته باشد از آنها استفاده میکند، در نتیجه ممکن است محصول او آسیب ببیند.
بازارهای سنتی صادرات پسته همچنان وجود دارند. در سال زراعی ۱۴۰۴ تا ۱۴۰۵، حدود ۱۳۰ تا ۱۴۰ هزار تن صادرات داشتهایم و شاید این میزان به بیش از ۱۵۰ هزار تن نیز برسد. حدود ۲۰ هزار تن از محصول نیز مصرف داخلی شده و حدود ۷۰ هزار تن از محصول سال قبل نیز همچنان در انبارها وجود دارد که در حال صادرات است. نایبرئیس هیات مدیره اتحادیه ملی محصولات کشاورزی ایران درباره میزان صادرات پسته نیز گفت: بازارهای سنتی صادرات پسته همچنان وجود دارند. در سال زراعی ۱۴۰۴ تا ۱۴۰۵، حدود ۱۳۰ تا ۱۴۰ هزار تن صادرات داشتهایم و شاید این میزان به بیش از ۱۵۰ هزار تن نیز برسد. حدود ۲۰ هزار تن از محصول نیز مصرف داخلی شده و حدود ۷۰ هزار تن از محصول سال قبل نیز همچنان در انبارها وجود دارد که در حال صادرات است.
وی درباره تاثیر مشکلات تامین کود و نهادههای کشاورزی بر تولید پسته، اظهار کرد: شرایط عمومی کشور و وضعیت اقتصادی بر همه بخشها تاثیر گذاشته است. در برخی موارد عدهای از این شرایط سوءاستفاده کردهاند، برخی سکوت کرده و برخی نیز تعطیل کردهاند، اما بخش کشاورزی تعطیلپذیر نیست.
منصوری ادامه داد: محصول کشاورزی به یکسری کود نیاز دارد. علاوه بر کودهای طبیعی و کودهای بیولوژیک، استفاده از کودهای شیمیایی نیز اجتنابناپذیر است. در حال حاضر تامین این کودها با مشکلاتی مواجه و قیمت آنها نیز بالا رفته است؛ بهگونهای که کشاورز خردهپا توان تامین مالی برای خرید کود و سایر نهادهها را ندارد.
وی درباره وضعیت صادرات پسته و تغییر مقاصد صادراتی نیز گفت: با توجه به موجودی محصول سال قبل، امسال قطعا میتوانیم درخواستهای صادراتی را تامین کنیم، اما در حال حاضر صادرات تقریبا متوقف شده و بنادر بسته هستند. اکنون دو مسیر برای خروج کالا داریم؛ یکی ترکیه و دیگری نقاط شمالی کشور. برای دسترسی به بازارهای جهانی میتوان از مسیر ترکیه و آذربایجان استفاده کرد، اما در مرزها صفهای طولانی ایجاد شده است.
منصوری با اشاره به وابستگی بالای اقتصاد کشور به حملونقل دریایی گفت: حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد اقتصاد کشور به جنوب و حملونقل دریایی وابسته است؛ بنابراین امکان اینکه همه کالاها را از مسیر ترکیه منتقل کنیم وجود ندارد، چراکه ظرفیت لازم در این مسیر وجود ندارد. در مرزها نیز کانتینرها باید مدت بسیار طولانی منتظر بمانند تا تشریفات مرزی انجام شود و بتوانند عبور کنند.
نایبرئیس هیأت مدیره اتحادیه ملی محصولات کشاورزی ایران با انتقاد از روندهای موجود در مرزها، اظهار کرد: سیستم کنترل ما بیشتر از سیستم تسهیلگر فعال است؛ یعنی بیشتر به دنبال کنترل هستیم تا تسهیل صادرات.
وی درباره میزان افزایش قیمت پسته نسبت به سال گذشته در بازار داخل اظهار کرد: قیمت پسته در بازار نسبت به سال گذشته حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد افزایش داشته است. این افزایش قیمت طبیعتا مصرف داخلی را نیز کاهش میدهد. مصرف داخلی پسته که تا سال ۱۴۰۰ یا ۱۴۰۱ بیش از ۴۰ هزار تن بود، امسال بر اساس آخرین آمار به حدود ۲۱ هزار تن رسیده و تقریبا نصف شده است. پیش از سال ۱۴۰۰، مصرف داخل حتی به بیش از ۵۰ هزار تن میرسید، اما بهتدریج و به دلیل افزایش قیمتها و رشد نرخ تورم، مصرف پسته کاهش پیدا کرده است.
منصوری گفت: پسته کالای لوکسی نیست و تولید آن برای کشاورز بسیار وقتگیر و پرهزینه است. قیمت فروش آن نیز لزوما قیمت آنچنان بالایی برای کشاورز محسوب نمیشود. کشاورز نمیتواند درخت را رها کند و به آن رسیدگی نکند، بنابراین با وجود افزایش هزینهها و تورم، همچنان باید هزینههای تولید را پرداخت کند.
