جنایت آمریکا در سیریک بیپاسخ نماند؛ ایران وعده پاسخ قاطع داد
اقتصاد۲۴- در پی حملات هوایی ارتش ایالاتمتحده به مناطقی از جنوب و جنوب غرب ایران که به فاجعه انسانی در جشن عروسی شهرستان سیریک و شهادت غیرنظامیان در خوزستان انجامید، نیروهای مسلح ایران در گستردهترین و هماهنگترین اقدام تلافی جویانه از زمان استقرار آتش بس، ۵ پایگاه و مرکز فرماندهی ارتش امریکا در اردن، کویت، اربیل عراق و بحرین را هدف حملات ترکیبی موشکی و پهپادی قرار دادند. رویدادی کمسابقه که علاوه بر تحمیل خسارات سنگین به شبکه پهپادی و اطلاعاتی سنتکام، تلاطم فوری در بازار جهانی نفت و تغییر معادلات دیپلماتیک و امنیتی خلیجفارس را رقم زده است. مطابق معمول، اما نیروهای امریکایی و فرماندهان سنتکام با فرار روبه جلو مدعی شدند هرگز به مناطق غیرنظامی حمله نمیکنند، اما اسماعیل بقایی با انتشار توییت به این ادعاهای مقامات امریکایی پاسخ داد و نوشت: «سخنگوی سنتکام، در انکار جنایت سیریک مدعی است که امریکا غیرنظامیان را هدف قرار نمیدهد. ظاهرا او سوابق رسمی ارتش امریکا را فراموش کرده است: کاکارک در سال ۲۰۰۲، مُکردیب در سال ۲۰۰۴، دِهبالا و وِچبغتو در سال ۲۰۰۸؛ حملات مستند امریکا در افغانستان و عراق که به کشتهشدن تعداد زیادی از غیرنظامیان، از جمله زنان و کودکان، انجامید.»
جنایت در سیریک و بمباران جنوب
شامگاه سهشنبه، آتشبس شکننده میان تهران و واشنگتن با پرواز جنگندهها و پرندههای تهاجمی ارتش ایالاتمتحده برفراز آسمان مناطق جنوبی ایران شکننده شد و نهایتا جنایتی تازه ازسوی مقامات امریکایی شکل گرفت. واشنگتن که طی روزهای اخیر تهران را به تهدید دریانوردی و تلاش برای مینگذاری در تنگه هرمز متهم کرده بود، با استناد به این ادعاها مناطقی در هرمزگان و خوزستان را هدف حملات سنگین هوایی قرار داد. تهاجمی که در عمل کانونهای جمعیتی و زیرساختهای غیرنظامی را آماج ضربات قرار داد. فاجعهبارترین بخش این حملات اما، بمباران غیرانسانی مستقیم یک خانه مسکونی در شهرستان سیریک استان هرمزگان بود، جایی که مراسم جشن عقد یک زوج جوان اهل سنت در حال برگزاری بود و اصابت بمبهای سنگین، این محفل خانوادگی را به خاک و خون کشید. رییس دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان در تشریح آخرین وضعیت تلفات و مجروحان این حادثه گفت: «در پی جنایت ارتش امریکا در شهرستان سیریک، متاسفانه ۴ تن از هموطنان از جمله یک کودک ۴ساله و نوجوانی ۱۶ساله به شهادت رسیدند و ۶۸ نفر دیگر مجروح شدند.» او ادامه داد: «بررسیهای بالینی نشان میدهد که ۱۹ نفر از مصدومان این حادثه، کودکان زیر ۱۰ سال هستند که از این میان، ۷ تن پسر و ۱۲ تن دختربچه خردسال هستند.» وی در ادامه تصریح کرد: «در حملات همزمان به جزایر خلیجفارس نیز ۶ تن در جزیره لاوان و ۴ تن دیگر در جزیره قشم مجروح شدند که بلافاصله اقدامات درمانی برای آنان صورت گرفت و وضعیت عمومی آنان مساعد گزارش شده است.» همزمان با هرمزگان، مناطق شهری و صنعتی خوزستان نیز آماج بمباران هوایی قرار گرفتند. روابط عمومی ادارهکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان خوزستان با صدور بیانیهای، از شهادت ۷ شهروند در پی حملات امریکا به اهواز و آغاجاری در روز دهم شهریورماه خبر داد و اسامی شهدا را بدین شرح اعلام کرد: محمدرضا بادرام، امیرحسین سلیمزاده، حامد اکاتی، مجتبی باقری، سید مالک موسوی، حسین مهدویان و محمدجعفر رادبویی.
۵ پایگاه ارتش امریکا
زیر آتش موشکهای بالستیک
تنها ساعاتی پس از این تهاجمات مرگبار، نیروهای مسلح کشورمان با فعالسازی اصل دفاع مشروع، عملیاتی هماهنگ، چندلایه و کمسابقه را علیه کمربند پایگاهی سنتکام در منطقه به اجرا گذاشتند. سپاه با صدور بیانیهای رسمی خطاب به ملت کویت، از انهدام پایگاههایی خبر داد که مبدا پرواز جنگندهها و پهپادهای متخاصم در حمله به جنوب ایران بودند. این بیانیه تاکید کرد که ارتش امریکا از خاک کشورهای همسایه علیه غیرنظامیان بهرهبرداری کرده و هدف قرار دادن این مقرهای فرامنطقهای، پاسخی قطعی به این تجاوزات است. جغرافیای این عملیات سنگین موشکی-پهپادی، پنج مقر راهبردی نیروهای امریکایی در چهار کشور منطقه را در بر گرفت:
کمپ تیتین در اردن (مقر واکنش سریع و تفنگداران): این پادگان راهبردی که به عنوان کانون فرماندهی نیروهای تفنگدار دریایی (مارینز) و واکنش سریع ارتش امریکا در شرق منطقه شناخته میشود، با شلیک زنجیرهای موشکهای بالستیک نقطهزن هدف قرار گرفت. گزارشهای اولیه حاکی از اصابت دقیق کلاهکها به آشیانهها و تاسیسات پشتیبانی، انهدام چندین فروند بالگرد تهاجمی و وقوع تلفات جانی در میان نظامیان مستقر است.
پایگاه هوایی پرنس حسن در اردن (آشیانه پرندههای راهبردی): این پایگاه اصلیترین مقر استقرار و هدایت پهپادهای غولپیکر تجسسی RQ-۴ Global Hawk و پهپادهای تهاجمی MQ-۹ Reaper به شمار میرود. موشکهای بالستیک ایرانی با نفوذ به سامانههای پدافندی، آشیانههای فنی و سامانههای هدایت پرواز ماهوارهای این پایگاه را به آتش کشیدند که به هلاکت شماری از خلبانان و کادرفنی ارتش امریکا انجامید.
پایگاههای امریکا در اربیل عراق (مرکز مراقبت و راداری): رزمندگان با اجرای یک عملیات ترکیبی موشکی و دستههای پهپاد انتحاری، مرکز تعمیراتی، انبارهای قطعات حساس، سامانههای کنترل و هدایت بالنهای جاسوسی و مخازن سوخت این مقر را هدف قرار دادند. در پی این حمله، مخازن سوخت آتش گرفته و بخش عمده سامانههای راداری و پایش بالنهای استراقسمع منهدم شد.
پایگاه هوایی علیالسالم در کویت (اتاق عملیات تهاجم به سیریک): با توجه به اینکه این پایگاه مبدا اصلی پرواز پهپادهای مشارکتکننده در بمباران سیریک بود، نیروی زمینی سپاه در یک حمله هماهنگ تلفیقی، قرارگاه و محل اسکان فرماندهان ارشد امریکایی را هدف قرار داد. سپس آشیانهها و رمپهای استقرار پهپادها هدف ضربات کلاهکهای جنگی قرار گرفت که به هلاکت شماری از عناصر امریکایی و نابودی پرندههای متخاصم انجامید.
پایگاه ناوگان پنجم نیروی دریایی امریکا در بحرین: همزمان با اهداف فوق، تاسیسات و مقرهای ارتباطی و لجستیکی وابسته به ناوگان پنجم دریایی امریکا در منامه آماج پرتابههای تلافیجویانه قرار گرفت و آسیبهایی به تجهیزات ارتباطی آنان وارد شد. در همین خصوص، سعیدی دبیر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس دوازدهم، در تشریح ابعاد میدانی این پاسخ اظهار داشت: «نیروهای مسلح ایران در عملیاتی تلافیجویانه، پایگاه تفنگداران امریکایی در اردن را با موشکهای بالستیک کوبیدند و آشیانه پهپادهای RQ-۴ و MQ-۹ را به آتش کشیدند.» وی افزود: «در اربیل نیز سامانههای راداری و جاسوسی امریکا نابود شد و بنا بر ارزیابیها، نزدیک به ۵۰ فروند پهپاد MQ-۹ از رده عملیاتی خارج و ساقط شدند.» وی تاکید کرد: «دشمن بداند پاسخ به هر اقدام تحریکآمیز و شرارت جدید، بازدارندهتر و سنگینتر خواهد بود.»
واکنشهای صریح در تهران و بنبست خبری در واشنگتن
تحولات میدانی با مواضع صریح و قاطع ارکان ارشد سیاسی و امنیتی در داخل کشور همراه شد. محمدباقر قالیباف، رییس مجلس دوازدهم با انتشار متنی در فضای مجازی به افشای ماهیت اهداف انتخابی واشنگتن پرداخت و نوشت: «مدرسه میناب: کودکان قتلعام شدند. سالن ورزشی لامرد: بچهها سلاخی شدند. عروسی کوهستک: کودکان همراه با خانوادههایشان کشته شدند. اگر قدرتی مثل شیطان عمل کند، مثل شیطان هدف انتخاب کند و مثل شیطان بکشد، آن قدرت شیطان است. اگر همان قدرت، شیطانِ کوچکتری را که دقیقا همین کارها را میکند حمایت و سپر کند، آنوقت خودش «شیطان بزرگ» است.» ازسوی دیگر، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی در پیامی با لحنی هشدارآمیز خطاب به مقامات واشنگتن اعلام کرد: «با این دست و پا زدنها، نه تنها از قعر جهنمی که برای خود ساختهاید بیرون نخواهید آمد، بلکه به زودی خواهید دید راهبرد جدید ایران در میدان جنگ، دیپلماسی و مقابله با محاصره اقتصادی، بنیانتان را درهم خواهد شکست.» در جبهه مقابل، ناتوانی ارتش امریکا در توجیه حمله به مراسم جشن عروسی و سکوت سنگین پنتاگون، حتی با اعتراض رسانههای غربی روبهرو شد. مجری شبکه تلویزیونی سیانان (CNN) در گزارشی با انتقاد شدید از رویه ستاد فرماندهی مرکزی امریکا گفت:
بیشتر بخوانید:آمار تکاندهنده از حمله آمریکا؛ تعداد شهدا و مجروحان اعلام شد
«یکی از حملات دیشب به کشته شدن دستکم ۴ نفر ازجمله یک کودک در یک مراسم جشن عروسی انجامیده و گزارش شده یک فرودگاه غیرنظامی کوچک نیز هدف قرار گرفته است.» وی افزود: «ما بارها با سنتکام تماس گرفتیم تا علت این حمله و سرنوشت فرودگاه را جویا شویم، اما باز هم هیچ پاسخی دریافت نکردهایم؛ موضوعی که متاسفانه به روال معمول ارتش امریکا بدل شده است.»
تنگه هرمز و شوک در بازار نفت
پاسخ نظامی کوبنده ایران بلافاصله شریانهای حیاتی انتقال انرژی را تحتتاثیر قرار داد. با هشدار صریح سپاه مبنی بر اینکه حملات امریکا امنیت ناوبری را به خطر انداخته و موجب محدودیت در تردد تنگه هرمز خواهد شد، بازار جهانی نفت دستخوش شوک قیمتی شد و بهای هر بشکه نفت خام برنت با جهش حدود یکدرصدی به مرز ۹۵.۵۲ دلار رسید.
خبرگزاری بلومبرگ به نقل از منابع مطلع بازار گزارش داد جریان ارسال محمولههای نفت خام به کشورهای آسیایی بهویژه هند با اختلال و تاخیرهای زمانبندی جدی مواجه شده است. طبق این گزارش، شرکت دولتی «بهارات پترولیوم» هند با تاخیر در تحویل ۴ محموله بارگیریشده از بنادر امارات، عربستانسعودی و کویت روبهرو شده و حداقل دو پالایشگاه بزرگ هندی ناچار شدهاند به دلیل نرسیدن بهموقع نفت، محمولههای جایگزین را با نرخهای گزاف و هزینههای بالای بیمه دریایی خریداری کنند؛ وضعیتی که بار دیگر آسیبپذیری اقتصاد جهانی در صورت ناامنسازی خلیجفارس توسط امریکا را به اثبات رساند.
آرایش دیپلماتیک بینالمللی
در عرصه بینالمللی، تشدید بحران واکنش قدرتهای جهانی و سناریوسازیهای رسانهای را در پی داشت:
ابتدا رییسجمهور چین در موضعگیری قاطعی که توسط رسانهها بازتاب یافت، تاکید کرد مداخله قدرتهای خارجی در خاورمیانه باید فورا پایان یابد. او با تاکید بر اینکه سرنوشت منطقه باید منحصرا دراختیار ملتهای خاورمیانه باشد، خواستار کنار گذاشتن استانداردهای دوگانه ازسوی غرب شد و بر آمادگی پکن جهت همکاری با کشورهای منطقه برای حفظ امنیت دریانوردی بینالمللی تاکید کرد. کاخ کرملین نیز با صدور بیانیهای پیرامون گفتوگوهای سران تهران و مسکو اعلام کرد در جریان مذاکرات مسعود پزشکیان با ولادیمیر پوتین، هیچ درخواستی ازسوی تهران مبنی بر میانجیگری مسکو در مناقشه با امریکا مطرح نشده است؛ رخدادی که گویای تصمیم قطعی تهران در اعمال بازدارندگی مستقیم بدون اتکا به میانجیهای خارجی است.
همگام با این تحولات، روزنامه امریکایی نیویورک تایمز با استناد به گزارشی ادعایی ازسوی آژانس بینالمللی انرژی اتمی، مدعی بروز محدودیت در دسترسی بازرسان به تاسیسات هستهای ایران شد؛ ادعایی که ازسوی تحلیلگران، تلاشی هماهنگ برای انحراف توجه افکار عمومی بینالمللی از نقض فاحش آتشبس و جنایت علیه غیرنظامیان در سیریک قلمداد میشود.
تثبیت موازنه بازدارندگی و انسداد راهبردی سنتکام
عملیات تلافیجویانه دیشب ایران، اما حامل پیامی راهبردی و تغییرناپذیر به کاخ سفید بود: «دوران حملات یکطرفه به پایان رسیده است.» تهران با هدفگیری دقیق ۵ مقر راهبردی در اردن، کویت، اربیل و بحرین، هزینه هرگونه ماجراجویی را برای واشنگتن بهشدت بالا برد. اکنون ارتش امریکا در برابر معادلهای پیچیده قرار گرفته است؛ معادلهای که در آن تکرار نقض آتشبس، به معنای گسترش دامنه ناامنی به تمامی مقرهای استقرار تفنگداران و پایگاههای پهپادی سنتکام در منطقه و فلج شدن شریانهای حیاتی انرژی جهان خواهد بود.
