اقتصاد۲۴- درمان و آموزش پزشکی، محمد مرادی با بیان اینکه شپش سر به گروه یا طبقه اجتماعی خاصی محدود نیست، افزود: این آلودگی ممکن است افراد مختلف جامعه را درگیر کند و نباید ابتلا به آن را نشانه ضعف رعایت بهداشت فردی یا مختص خانوادههای دارای شرایط اجتماعی خاص دانست. وی با اشاره به علائم ابتلا به شپش سر اظهار کرد: مهمترین عارضه این آلودگی، خارش شدید پوست سر است که میتواند موجب خستگی، بیقراری و اختلال در خواب دانشآموزان شود و در نتیجه، بر تمرکز و عملکرد تحصیلی آنان تاثیر بگذارد.
رئیس گروه سلامت نوجوانان، جوانان و مدارس وزارت بهداشت ادامه داد: شپش سر حشرهای کوچک، بدون بال و خونخوار است که در میان موها و روی پوست سر زندگی میکند. تخم شپش که «رشک» نام دارد، به ساقه مو میچسبد و بهسختی جدا میشود. رشکها و شپشها بیشتر در نواحی پشت گوش و پس سر دیده میشوند و باید هنگام بررسی موها به این نواحی توجه ویژه داشت. مرادی با بیان اینکه پوستههای ناشی از شوره سر گاهی با رشک اشتباه گرفته میشوند، افزود: رشک به ساقه مو چسبندگی زیادی دارد و بهراحتی جدا نمیشود؛ بنابراین تشخیص صحیح آلودگی و انتخاب روش درمانی مناسب اهمیت دارد.
رئیس گروه سلامت نوجوانان، جوانان و مدارس وزارت بهداشت با تاکید بر اینکه انتقال شپش سر عمدتا از طریق تماس مستقیم سر با سر فرد آلوده صورت میگیرد، گفت: استفاده مشترک از وسایلی مانند شانه، برس، کلاه، روسری، حوله، بالش و لباس خواب نیز میتواند در انتقال آلودگی نقش داشته باشد. به همین دلیل، در محیطهایی مانند مدارس که کودکان تماس نزدیک بیشتری با یکدیگر دارند، آموزش نکات پیشگیرانه و توجه به علائم ابتلا اهمیت دارد.
مرادی توصیه کرد: دانشآموزان از استفاده مشترک از وسایل شخصی یکدیگر خودداری کنند و خانوادهها در صورت مشاهده خارش مداوم سر یا موارد مشکوک، موهای فرزندان خود را بهویژه در نواحی پشت گوش و پس سر بررسی کنند.
وی مرادی با اشاره به روشهای درمان شپش سر بیان کرد: استفاده از فرآوردههای ضد شپش، مطابق دستور مصرف و با توجه به شرایط فرد، از روشهای درمانی این آلودگی است. از جمله فرآوردههای مورد استفاده میتوان به شامپوی پرمترین یک درصد و لوسیون دایمتیکون چهار درصد اشاره کرد.
رئیس گروه سلامت نوجوانان، جوانان و مدارس وزارت بهداشت افزود: در صورت استفاده از شامپوی پرمترین یک درصد، مطابق دستورالعمل ارائهشده، ابتدا موها با شامپوی معمولی شسته میشود و پس از گرفتن آب اضافی، در حالی که موها مرطوب هستند، فرآورده به تمام موها و پوست سر مالیده میشود. پس از ۱۰ دقیقه، موها باید با آب فراوان شسته شوند. تکرار درمان پس از یک هفته نیز توصیه شده است.
مرادی ادامه داد: در روش استفاده از لوسیون دایمتیکون چهار درصد، فرآورده باید روی موهای خشک، از ریشه تا نوک مو، استفاده شود؛ بهگونهای که تمام پوست سر و موها به آن آغشته شوند. پس از هشت ساعت، موها با شامپوی معمولی شسته میشوند و برای اطمینان از درمان، استفاده مجدد از لوسیون یک هفته بعد توصیه میشود.
وی تاکید کرد: انتخاب فرآورده و نحوه استفاده از آن باید بر اساس دستورالعمل محصول و شرایط فرد انجام شود و در مورد کودکان خردسال، زنان باردار یا افراد دارای شرایط خاص، لازم است توصیههای تخصصی مربوط به همان فرآورده رعایت شود.
رئیس گروه سلامت نوجوانان، جوانان و مدارس وزارت بهداشت با اشاره به اهمیت اقدامات تکمیلی پس از درمان گفت: هنگام شستوشوی موها، استفاده از شانه دندانهریز میتواند به خارج کردن شپشهای مرده و رشکهای چسبیده به مو کمک کند. همچنین، در صورت ابتلای سایر اعضای خانواده، بررسی و درمان همزمان افراد مبتلا اهمیت دارد تا احتمال انتقال مجدد آلودگی کاهش یابد.
مرادی افزود: شانهکردن دقیق موها و جداسازی رشکها بهصورت دستی میتواند به پاکسازی موها کمک کند. برای این منظور، استفاده از شانه مخصوص شپش و مرطوب کردن موها میتواند روند جداسازی را آسانتر کند.
وی در پایان با تاکید بر ضرورت رعایت نکات بهداشتی برای پیشگیری از ابتلا به شپش سر خاطرنشان کرد: استحمام منظم، بررسی و شانهکردن موها، شستوشوی برس و شانه و تمیز نگهداشتن لباسها، روسری، کلاه و سایر وسایل شخصی از جمله اقدامات موثر در کنترل آلودگی است.
مرادی تصریح کرد: طول مو بهتنهایی عامل ابتلا به شپش سر نیست و در صورت دسترسی به درمان مناسب و رعایت اصول بهداشتی، کوتاه کردن مو ضرورتی ندارد، بنابراین، خانوادهها و مدارس باید بهجای ایجاد نگرانی یا برخوردهای تبعیضآمیز با دانشآموزان مبتلا، بر شناسایی بهموقع، درمان صحیح و پیشگیری از انتقال آلودگی تمرکز کنند.