تاریخ بروز رسانی: ۱۰:۱۰ - ۱۸ اسفند ۱۳۹۹
اثر احکام بودجه‌ای مجلس بر نظام بانکی کشور بررسی شد

خطر انتشار پول پرقدرت

به گفته سیاستگذار پولی احکام مندرج در بودجه ۱۴۰۰ مغایر با سیاست‌هایی است که مجلس در طرح موسوم به اصلاح ساختار نظام بانکی دنبال می‌کند.

نرخ تورم

اقتصاد۲۴ - در جریان نهایی شدن بررسی لایحه بودجه ۱۴۰۰ از سوی دولت و مجلس، رییس بانک مرکزی نسبت به تبعات رشد نقدینگی در سال آینده هشدار داد. سیاستگذار پولی با پیش کشیدن طرح مجلس برای اصلاح ساختار نظام بانکی از عواقب احتمالی برخی از احکام بودجه‌ای خبر داده که بانک مرکزی و سیستم بانکی را مکلف به خلق پول و انتشار پول پرقدرت در سال آینده می‌کند.

به گفته سیاستگذار پولی احکام مندرج در بودجه ۱۴۰۰ مغایر با سیاست‌هایی است که مجلس در طرح موسوم به اصلاح ساختار نظام بانکی دنبال می‌کند. ماده ۴ قانون اصلاح نظام بانکی که در مجلس دهم مورد تصویب قرار گرفت، اما در عمل ناکام ماند بر ضرورت حفظ استقلال بانک مرکزی تاکید می‌ورزد، اما به واسطه تکالیفی که مجلس در لایحه بودجه سال آینده بر عهده سیاستگذار پولی گذشته، بانک مرکزی به جای آنکه مجری سیاست‌های پولی باشد بیش از پیش تابع سیاست‌های مالی دولت خواهد شد.

با اعلام نمایندگان مجلس پرونده بودجه ۱۴۰۰ نیز بسته شد تا این لایحه از سوی دولت آماده اجرا شود. فارغ از تغییراتی که در آن ایجاد شده برخی از احکام بودجه‌ای موجب نگرانی سیاستگذاری پولی شده است. ریشه این نگرانی را باید در سیاستی جست‌وجو کرد که به موجب آن دولت این اجازه را دارد منابع لازم برای پرداخت به موقع مصارف هدفمندی را با استقراض از بانک مرکزی تامین کند. به عبارتی حکم بودجه‌ای مجلس می‌گوید که هر زمان دولت برای پرداخت به موقع یارانه معیشتی به مشکل خورد می‌تواند بانک مرکزی را به چاپ پول و تامین منابع لازم برای این منظور وادار کند.

بر اساس جزء ۴ بند الف تبصره ۱۴ بودجه «بانک مرکزی موظف است برای پرداخت به موقع مصارف هدفمندی و براساس درخواست سازمان برنامه و بودجه کشور معادل یک درصد (۱%) جمع مصارف جدول تبصره (۱۴) را به صورت تنخواه در اختیار سازمان هدفمند‌سازی یارانه‌ها قرار دهد.»

قانونی شدن استقراض از بانک مرکزی برای تامین هزینه‌های جاری دولت می‌تواند پیامد‌های نگران‌کننده‌ای همچون افزایش نقدینگی و در نتیجه افزایش تورم به همراه داشته باشد. سیاستگذار پولی این مهم را خلاف طرحی می‌داند که به باور نمایندگان مجلس می‌تواند افزایش استقلال بانک مرکزی را به دنبال داشته باشد. بر اساس این حکم مجلس، بانک مرکزی باید معادل یک درصد از منابع هدفمندی یارانه‌ها را در سال آینده به عنوان تنخواه به دولت بدهد. یک درصد از رقم ۲۶۷ هزار میلیارد تومانی جدول هدفمندی یارانه‌ها رقمی معادل دو هزار و ۶۷۰ میلیارد تومان می‌شود که با احتساب ضریب فزاینده بیش از هفت درصدی این رقم به بیش از ۲۰ هزار میلیارد تومان بالغ می‌شود. به این ترتیب بر اساس این حکم بانک مرکزی مکلف است قانونا دست به چاپ پول پرقدرت بزند و به گردش نقدینگی در اقتصاد کمک کند که به باور اقتصاددانان می‌تواند به افزایش بیشتر تورم در سال آینده منجر شود.

اما مجلس در حالی چنین تکلیفی را بر دوش بانک مرکزی قرار داده که در طرح موسوم به اصلاح نظام بانکی از استقلال بانک مرکزی دفاع کرده است. طرح اصلاح نظام بانکی که سال‌هاست بین دولت و مجلس دست به دست می‌شود طرحی است که کلیات آن به تصویب نمایندگان در مجلس دهم قرار گرفت، اما با مخالفت دولت و بانک مرکزی به مرحله اجرا نرسید. اجرای این طرح، اما در دور کنونی مجلس شکل جدی‌تری به خود گرفته، به طوری که نمایندگان مجلس از قانونی شدن این طرح در آینده‌ای نه‌چندان دور خبر داده‌اند.


بیشتر بخوانید: نقدینگی در اقتصاد ایران چرا رشد کرد؟


نمایندگان مجلس یازدهم این طرح را یک پارادایم شیفت در تاریخ نظام بانکی کشور می‌دانند و از همین رو بر اجرایی شدن آن در دور کنونی تاکید جدی دارند. هرچند این طرح نیز مخالفان زیادی دارد و بسیاری معتقدند که این مهم توان سیاستگذاری بانک مرکزی را به مدیریت نرخ‌های دستوری تقلیل می‌دهد، اما ماده ۴ این طرح می‌گوید «بانک مرکزی تنها مرجع تصویب مقررات بانکی و سیاست‌های پولی و ارزی است و در راستای تحقق اهداف، اجرای وظایف قانونی خود و به‌کارگیری ابزار مورد نیاز، در چارچوب قانون از استقلال برخوردار است». اما برخلاف آنچه که در ماده ۴ این طرح آمده، سیاستگذاری پولی معتقد است که احکام بودجه ۱۴۰۰ استقلال بانک مرکزی را خدشه‌دار می‌کند.

این تنها موردی نیست که می‌تواند بانک مرکزی را تابع سیاست‌های مالی دولت کند. نمایندگان دولت در تصمیم دیگری که اخیرا اتخاذ کرده‌اند نظام بانکی را موظف به پرداخت ۳۶۰ هزار میلیارد تومان تسهیلات بانکی برای ساخت مسکن کرده‌اند.

در تبصره ۱۸ لایحه بودجه آمده است «تمامی بانک‌ها و موسسات اعتباری غیربانکی موظف‌اند برای احداث و نوسازی ۴۰۰ هزار واحد مسکن روستایی و شهری در شهر‌های کمتر از ۲۵ هزار نفر جمعیت و هشتصد هزار واحد مسکن شهری نسبت به پرداخت ۳۶۰ هزار میلیارد تومان تسهیلات ساخت مسکن اقدام کنند.» بررسی‌ها نشان می‌دهد که این رقم در بودجه سال جاری چیزی حدود ۷۰ هزار میلیارد تومان بوده است.

به این ترتیب با تصمیم مجلس تسهیلات ساخت مسکن با رشد بیش از ۴۰۰ درصدی مواجه شده است. در صورتی که پرداخت این میزان تسهیلات بانکی خارج از ظرفیت و توان شبکه بانکی باشد می‌تواند به افزایش بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی منجر شود. بررسی‌ها نیز نشان می‌دهد که در دولت‌های نهم و دهم یکی از دلایل افزایش پایه پولی برداشت از منابع بانک مرکزی برای اعطای تسهیلات ساخت مسکن بوده است و تکرار این مساله در سال آینده می‌تواند نتایج مشابهی به همراه داشته باشد.

بررسی‌ها نشان می‌دهد نمایندگان مجلس در بودجه ۱۴۰۰ تکالیف دیگری نیز بر عهده سیستم بانکی نهاده‌اند که از جمله آن‌ها افزایش میزان اعطای تسهیلات و اعتبارات بانکی به فعالان تولیدی و همچنین اعطای وام‌های خرد به وام‌گیرندگان است. به نظر می‌رسد این تکالیف از آن جهت بر دوش شبکه بانکی گذاشته شده که اعطای وام و تسهیلات به دلیل روی آوردن بانک‌ها به فعالیت در بازار‌های موازی با کاهش قابل توجهی مواجه شده است. با این حال رییس کل بانک مرکزی نسبت به پیامد‌های این موضوع ابراز نگرانی کرده و می‌گوید احکامی که در بودجه ۱۴۰۰ وجود دارد می‌تواند موجب انتشار پول پرقدرت و در نتیجه افزایش تورم شود.

بدیهی است در صورتی که در راستای عمل به تکالیف بودجه‌ای بدهی نظام بانکی به بانک مرکزی با افزایش همراه شود شاهد افزایش پایه پولی، خلق پول و در نتیجه افزایش تورم خواهیم بود. هر چند ابزار‌های به کار گرفته شده از سوی سیاستگذار پولی تا اینجای کار منجر به کنترل قیمت‌ها و تورم نشد، اما به نظر می‌رسد با اجرای سیاست‌های مورد نظر مجلس فاصله تورم واقعی با هدف‌گذاری تورمی بانک مرکزی دو چندان شود.

منبع: جهان صنعت
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

افزایش نرخ کرایه اتوبوس‌های بین‌شهری

عامل اصلی تورم رشد نقدینگی است

شرایط پیش ثبت‌نام مدارس غیردولتی

بخشنامه اعطای تسهیلات به شرکت‌های کارگزاری ابلاغ شد

گزارش معاملات مربوط به عملیات بازار باز

فیلم/ کنایه جالب مجری به وزیر نفت

نگاهی به عرضه‌های امروز بورس انرژی

فیلم/ فعالیت نامزدهای انتخابات در فضای مجازی

هشدار قالیباف نسبت به افزایش قیمت کالا‌های اساسی

پارسال تابستان چند نفر بیکار شدند؟

ردای سبز بلوط های زاگرس

واردات ۸ میلیون دُز واکسن تا پایان خرداد

فیلم/ افشاگری مجری تلویزیون درباره کاهش وزن غیراصولی جواد خیابانی

خودرو‌های ۷۰۰ میلیونی را بشناسید

الکترونیکی شدن عوارض آزادراه‌ها با اعتبار۲۰۰ میلیاردی

طوفان شدید در سواحل غرب هند

تقویت گفتمان "کیش برای همه" و معرفی ویژه ظرفیت‌های جزیره اساس فعالیت روابط عمومی‌ها است

آخرین آمار جهانی کرونا امروز سه شنبه ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۰

جشنواره ایده ارس با هدف شناسایی و حمایت از ایده‌های نوآورانه برگزار می‌شود

الاهلی قطر روی ستاره استقلال دست گذاشت

دوقطبی رئیسی - لاریجانی در انتخابات ۱۴۰۰

بازار سرمایه زیر نظر بازار پول حرکت می‌کند

بارش باران و وزش باد شدید در ۱۵ استان

فیلم/ با این مواد غذایی از آلزایمر پیشگیری کنید

وزیر احمدی نژاد به به نفع چه کسی از کاندیداتوری در انتخابات انصراف می‌دهد؟

دلایل پنج گانه شایعات بنزینی

مجلس برای سهامداران مالباخته وکیل گرفت

آواربرداری از ۳ سال جنگ اقتصادی

فیلم/ حمله هولناک اسب آبی به شیر و فرار سلطان جنگل از مرگ

رزم‌حسینی از مجلس کارت زرد گرفت

فیلم/ بررسی صلاحیت نامزدها در نظام انتخاباتی ایران از زبان آیت الله جنتی

برای واکسن صف نبندید و منتظر پیامک بمانید

دلار ارزان می‌شود تورم کاهش می‌یابد

تعداد داوطلبان کاندیداتوری ادوار انتخابات ریاست جمهوری/ اینفوگرافی

نوسان بیت کوین در مرز حساس

گاف عجیب مجری تلویزیون و توجیهی عجیب‌تر!

بی‌اعتنایی بازار سرمایه به حمایت ۵۰ میلیون دلاری