چهار سال از مرداد ۹۹، آغاز ریزش تاریخی قیمتها در بورس تهران گذشته است و همچنان شاخص کل بورس در مقادیری پایینتر از قله سال۹۹ قرار دارد. افزایش ناگهانی بهره بین بانکی، حبابیشدن قیمتها و دعوای دو وزارتخانه بر سر عرضه صندوق پالایش یکم از اصلیترین دلایل ریزش بورس در آن مقطع بود.
بورس تهران طی چند سالاخیر، با محاصره اقتصادی زیادی همراه بوده است؛ به طوری که دولت در بازار سرمایه با افزایش هزینههای شرکتها در پی جبران کسریهای خود، ضربههای شدیدی را بر پیکره بازار سرمایه وارد آورد.
بازار سرمایه هفته منتهی به ۱۲مرداد را به سختی گذراند، افت شدیدی که از هفته پیش از آن و در نتیجه یک ریسک سیستماتیک دیگر رخداده بود، به این هفته نیز کشیده شد و محدودکردن دامنهنوسان که البته با دو روز تاخیر انجام شد هم تنها توانست از شدت منفیها بکاهد.
در ماههای گذشته اتفاقات ریز و درشتی سبب شد تا شاخصهای بورسی از ریل منطقی خود خارج شوند؛ از سقوط هلیکوپتر تا ترور اسماعیل هنیه؛ به نحوی که تمام این مسائل سبب شد تا بورس بیش از پیش غیرقابل پیشبینی به کار خود ادامه دهد و اعدادی را به خود ببیند که حتی بدبینترین فعال بازار نیز فکر آن را نمیکرد.
میزبــانی جامجهانی یا المپیک از جمله رویدادهایی است که غرور ملی یک کشور را برانگیخته میکند، اما این رویدادهای بزرگ ورزشی چقدر به رشد اقتصاد یا بازار سهام کشور میزبان کمک میکنند؟ بازیهای المپیک شامل سرمایهگذاریهای زیرساختی قابلتوجهی است و صنایع مختلف کشور میزبان را تقویت میکند، بنابراین تاثیر اقتصادی بازیهای المپیک معمولا توجه عمومی گستردهای را دریافت میکند، با این حال ارزیابی کامل تاثیرات اقتصادی این بازیها نسبتا دشوار است، زیرا چنین رویداد بزرگی دارای اثرات کوتاهمدت و بلندمدت و همچنین اثرات مستقیم و غیرمستقیم است که برآورد هزینهها و منافع حاصل از آن را پیچیده میکند.
بازار سهام سومین هفته از مردادماه را تحت تاثیر اخبار سیاسی پشت سر گذاشت و شاخصهای بورسی در این هفته نزول نسبتاً شدیدی را پشت سر گذاشتند و پرتفوی سهامداران کوچکتر شد.
چه تفاوتی میان ریزش ناگهانی بورس ژاپن با سقوطهای مکرر بورس ایران وجود دارد؟ عملکرد سیاستگذاران اقتصادی در مواجهه با این ریزش چطور بوده است؟ بورس ژاپن و آمریکا تنها یک روز بعد هر آنچه را که از دست داده بود پس گرفت و به روال عادی خود بازگشت، اما چرا بازار سرمایه ایران هنوز از مرداد سال ۹۹ نتوانست کمر راست کند؟ «هومن عمیدی» تحلیلگر بازار سرمایه با انتقاد از عملکرد کُند سازمان بورس و استفاده مکرر از ابزار محدودیت دامنه نوسان به مقایسه بورس در دو کشور ایران و ژاپن پرداخته است، دو کشوری که همواره در زمینه توسعه در دو قطب مقابل یکدیگر قرار گرفتند.
بورس تهران طی روز گذشته با افت حدود ۲هزارواحدی به ۲میلیون و ۲هزار واحد رسید. با وجود آنکه دو قدم تا ازدسترفتن کانال ۲میلیون واحد بیشتر باقی نماندهاست، اما احتمالا محدودکردن دامنهنوسان برای حفظ این کانال، بااهمیت است. شاخص هموزن نیز همچنان در سطوح پایینی قرار دارد و سطوح حمایتی نزدیکی پیشروی این نماگر ثانویه بازار وجود ندارد.
دوشنبه، ۱۵ مرداد، میتواند به عنوان یکی از بدترین روزها برای سهامداران در سراسر جهان شناخته شود. ژاپن به منظور جلوگیری از فروشهای هیجانی، معاملات را به مدت ۲۰دقیقه به حالت تعلیق درآورد. کره جنوبی نیز به منظور جلوگیری از سقوط بیشتر بازار، معاملات را متوقف کرده و بازار اصلی این کشور با کاهش ۹درصدی بسته شد.
ریزش و سقوط بورس اگر چه اتفاق تازهای نیست، اما شاید در هیچ دورهای همه فاکتورهای موثر به این شکل نیز در مقابل بازار صف آرایی نکرده بودند. در دورهای که ابهامات ناشی از انتقال دولت ومشخص نبودن کابینه خود به تنهایی سبب شده بود بازار در روندی متعادل منفی قرار بگیرد، بروز یک ریسک سیاسی مزید بر علت شد.این اتفاقات در کنار انفعال سازمان بورس سبب شد که تالار شیشهای بورس یکی از سنگینترین سقوطهای خود را به نظاره بنشیند. وضعیتی که به گفته یک کارشناس بازار سهام حتی با وجود محدودیت دامنه نوسان نیز چیزی جبران نمیشود.
یک کارشناس بازار سرمایه با اشاره به اینکه ریزش بورس در روزهای اخیر به خاطر ریسکهایی از نوع سیستماتیک است، از وجود فرصتهای جذاب سرمایهگذاری در تکسهمها با رشد سودآوری و ضریب P/E مناسب خبر داد.
ترس بورسبازان در دو روز معاملاتی اخیر شرایطی را به وجود آورده که طی آن نماگر اصلی با بیش از ۱۱۰هزار واحد عقبنشینی همراه شد. این در حالی است که بعد از گزارشهای نامطلوب فصل بهار، اکنون نیز گزارش عملکرد تیرماه شرکتها چشم انداز موردانتظار را ترسیم نمیکند، اما اهالی بازار سهام روز گذشته نیز همانند روزهای ماقبل آن ترجیح دادند که در سمت فروش فعال شوند.