سیمین یعقوبیان، فعال کارگری، در ارتباط با شرایط اسفناک کارگران در واحدهای کوچک بخش خصوصی میگوید: در روزهایی که بحران اقتصادی، ارزش واقعی مزد را بهشدت تضعیف کرده، کارفرمایان بسیاری در بخش خصوصی، فشار اضافهکاری اجباری و جمعهکاری تحمیلی را بر دوش کارگران گذاشتهاند.
قائممقام خانه کارگر درباره تبعات اخراج اتباع بر بازار کار، میگوید: طبیعی است که بازار کار دچار مشکل میشود. نیاز بازار کشور دو ماه دیگر خود را نشان میدهد و ما دچار کمبود نیروی انسانی خواهیم شد چراکه کارگر ایرانی با حقوق افغانها حاضر به کار کردن نیست. اگر اقتصاد کشور یک تکانی بخورد و به اقتصاد جهانی متصل شود و ما اولین رشد اقتصادیمان را داشته باشیم، خواهید دید که اطلاعیه رسمی برای مهاجر پذیری میدهیم.
خروج تدریجی و برنامهریزیشده مهاجران افغان، که دههها بخش شایانتوجهی از نیروی کار غیررسمی و در برخی موارد رسمی کشور را تشکیل میدادند، بازار کار ایران را با سوالاتی جدی روبهرو کرده است.
طی سالهای ۱۳۸۴ تا ۱۴۰۲، شمار شاغلان دارای تحصیلات عالی در ایران از ۲.۸ میلیون نفر به نزدیک ۷ میلیون نفر رسیده است. با وجود رشد اشتغال زنان تحصیلکرده، نرخ رشد مردان همچنان بالاتر بوده و شکاف جنسیتی در بازار کار حفظ شده است.
از سال ۱۳۸۴ تا ۱۴۰۲، سهم کشاورزی از اشتغال سقوطی ۴۰.۵ درصدی را تجربه کرده است. این در حالی است که اشتغال در صنعت و خدمات به ترتیب ۱۰.۹٪ و ۱۴.۳٪ رشد کرده و مشاغل خدماتی با ۵۱.۹ درصد، سهم غالب بازار کار را از آن خود کردهاند.
وحید گلیکانی روز پنجشنبه در جلسه ارتقای تعاملات بیندستگاهی در حوزه ساماندهی اشتغال اتباع خارجی بر ضرورت تدوین و تهیه اطلس اشتغال اتباع خارجی در استان تهران تاکید کرد.
البته پیش از این نیز قوانینی درباره برخورد با اصناف و شاغلینی که جزو کارگران خود نیروی کار مشمول یا فراری از خدمت سربازی دارند وجود داشت، اما طبق این اعلام، قرار است با دستورالعمل و آییننامه جدیدی، موج تازهای از برخوردها با اصناف استخدامکننده جوانان مشمول، فراری و غایب از خدمت صورت گیرد.
یک کارشناس بازار کار: الان نزدیک یکسال نیم و تا دوسال است که بخش ساختمانی به دلیل تورم دچار رکود است و فعالیتی صورت نمیگیرد بنابراین اخراج بخش زیادی از اتباع که در کارهای ساختمانی مشغول هستند، لطمهای به بازار کار کشور ایجاد نمیکند
بر اساس نتایج طرح آمارگیری نیروی کار مرکز آمار ایران در زمستان ۱۴۰۳، جمعیت زنان ۱۵ ساله و بیشتر در این بازه زمانی ۶۵ هزار و ۶۲۹ نفر بوده که از این تعداد نرخ مشارکت اقتصادی جمعیت فعال ۲۶ هزار و۳۴۱ نفر معادل ۴۰.۱ درصد و نرخ جمعیت غیرفعال زنان ۳۹ و هزار۲۸۷ نفر معادل ۵۹.۹ درصد بوده است.
دنیای کنونی دنیای دگرگونیها و تغییرات بسیار زیاد و ناگهانیست؛ این سرعت فناوری و تغییرات اجتماعی بهسرعت بازار کار را دگرگون کرده است. مشاغلی که روزگاری پرطرفدار بودند، اکنون جای خود را به حرفههایی دادهاند که با پیشرفتهای دیجیتال و نیازهای جدید جوامع همخوانی دارند. از مهندسان داده و متخصصان امنیت سایبری گرفته تا طراحان تجربه کاربری و مشاوران دیجیتال، این مشاغل نوین نهتنها روندهای جهانی را تحت تأثیر قرار دادهاند، بلکه فرصتهای شغلی تازهای برای افراد با مهارتهای خاص بهوجود آوردهاند. در این گزارش، به بررسی مشاغل آیندهدار در بازار کار پرداخته میشود و پیشبینیهایی در خصوص نیازهای آینده در این عرصه ارائه خواهد شد.
معاون اشتغال وزارت کار گفت:با عدم کفایت دستمزدها در برخی مشاغل در جاهایی از کشور تقاضای کار از نیروی کار بیشتر است به تعبیر دیگر، تقاضا از سوی کارفرما هست ولی نیرو نیست.
یک کارشناس رفاه و تامین اجتماعی میگوید: خارج کردن ناگهانی افغانها از ایران شوک بزرگی به بخش تولید کشور و به حوزه کارگری وارد کرد و عدم آنها باعث بحران کمبود نیرو کارگری شد؛ همانطور که حضور قطعی افغانها در مشاغل ایران طی سالهای متمادی اتفاق افتاد، خروجشان نیز باید روندی آهسته داشته باشد که کشور با چالش کمبود کارگر روبهرو نشود.
در سال تحصیلی جدید نیز، مانند چند سال گذشته، زنان بیش از مردان به دانشگاه میروند؛ این را آمار پذیرفتهشدگان کنکور امسال نشان میدهد. در حالی که هر سال سهم زنان از دانشگاهها بیشتر میشود، اما بازار کار از نیروی کار زن کمتر استقبال میکند.
بررسیها نشان میدهد از سال ۸۴ تا ۹۸ سهم فارغالتحصیلان دانشگاهی از جمعیت فعال اقتصادی افزایش یافته، اما با شیوع کرونا و کاهش در این سهم همچنان سهم دانشگاه از بازار کار جبران نشده است.
آنگونه كه آمارها نشان ميدهد مشاركت اقتصادي زنان در ايران در مقايسه با كشورهاي ديگر بسيار پايينتر است و بعضي از تحليلگران اين موضوع را ريشه در سنت ميدانند كه به صورت تاريخي زنان ايراني كمتر به دنبال شغل رفته و در واقع خانهداري را به عنوان يك شغل نگاه ميكنند.
فرشاد مومنی: اگر جامعه سالم میخواهید، بودجه دستگاههای موعظهکننده را افزایش ندهید، بلکه فکری برای اشتغال باکیفیت و مولد و فناورانه بکنید. در این شرایط هرچه موعظه کنید، بیشتر نفرت انگیزی میکنید؛ چرا که نمیتوانید گرهی باز کنید. سپردن امور به بازار بدون فراهم کردن زمینهها، به معنای حاکم کردن قانون جنگل است. بازارگرایی در ایران با رانت و فساد پیوند دارد و صاحبان شرافتمند کار و سرمایه هر دو به اسارت رباخورها و دلالها و وارداتچیها درآمدهاند و از این طریق کمر این کشور شکسته است.
یک کارشناس بازار کار با اشاره به اولویتهای دولت بعد در حوزه بازار کار، میگوید: درباره توسعه بازار کار و ایجاد ظرفیتهای جدید برای مشاغل در بازار کار، حتما باید تغییرات اساسی ایجاد کنیم.