نظام آموزش سنتی ایران در دورهٔ قاجار را میتوان نظام مکتب خانهای نامید. فلسفه آموختن این نظام بیشتر تربیت شاگردان و آموختن شرعیات دینی و مذهبی بود. تا زمان ناصرالدین شاه مدرسه به صورت امروزی وجود نداشت و تنها مکتب خانه بود که آموزش البته به صورت محدود به کودکان و نوجوانان میداد.
محمد غفاری متولد سال ۱۲۲۶ در شهر کاشان معروف به کمالالملک نقاش ایرانی در دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی بود. وی در سال ۱۳۰۷ از سمت معاونت وزارت معارف اوقاف و صنایع مستظرفه استعفا داد و به روستای حسینآباد نیشابور که اکنون در جغرافیایی سیاسی شهرستان فیروزه قرار دارد، کوچ کرد و در سال ۱۳۱۹ نیز در گذشت.
فرهنگ آشپزی، پخت غذا، شیوه صرف غذا و... در ایران، در طول سالها و دورههای تاریخی مختلف با تغییرات بسیاری مواجه شده است. آشنایی با عادات غذایی ایرانیان در دورههای مختلف میتواند اطلاعات ارزشمندی در جهت شناخت آداب و رسوم، سبک زندگی، اهمیت تغذیه، شیوه تفکر، قراردادهای اجتماعی و... را در اختیار علاقهمندان قرار دهد.
در اوایل دهۀ ۱۲۷۰ شمسی ناصرالدین شاه میرزاعبدالله قاجار را که از عکاسان دربار و اساتید عکاسی دارالفنون بود مامور کرد تا از مناطق مختلف خراسان عکاسی کند و عکسها را همراه با توضیحات کافی به نظر شاه برساند.
عمارت سلطنتآباد از کاخهای ییلاقی ناصرالدین شاه بود که ساخت آن در حدود سال ۱۲۶۵ شمسی یعنی ده سال پیش از پایان دوران سلطنت او تکمیل شد. شاید به شوق همین تازگی بود که ناصرالدین شاه در نقاط مختلف این کاخ از اهالی حرمسرای خود عکاسی میکرد.
بنای معروف به نیایشگاه آناهیتا در محلۀ گچکن در مرکز شهر کنگاور و بر سر راه امروزی همدان–کرمانشاه واقع شدهاست. این بنا بر روی تپهای طبیعی با حداکثر ارتفاع ۳۲ متر نسبت به زمینهای اطراف ساخته شدهاست. معبد آناهیتا که از نظر اهمیت تاریخی و معماری دست کمی از تخت جمشید ندارد؛ اما متاسفانه هیچگاه آنقدر که باید به این معبد توجه نشده است. تصویر زیر مربوط ثبت این بنا در دوران قاجار است.
قانون منع حجاب در دوره پهلوی اول، پیش از آنکه تحت تأثیر اقدامات آتاتورک قرار گیرد، در اندیشهها و افکار روشنفکرانی، چون آخوندزاده و تیمور تاش نیز ریشه داشت.
این عکسهای دوران قاجار را که اکنون بیش از صد سال از ثبت شدن آنها میگذرد، میتوان بارها و بارها تماشا کرد و هر بار چیزهای تازهای در آنها دید؛ از جزییات لباسها و چهرهها گرفته تا هر چیز دیگری که در طول این یک قرن و اندی دچار تغییرات فراوان شده است.
تصاویری که در اینجا ملاحظه میکنید مربوط به سفری است که ناصرالدین شاه قاجار به احتمال زیاد در سال ۱۲۸۷ قمری (۱۲۴۹ شمسی) به شمال ایران داشته و در طی آن از شهرهای رشت و انزلی بازدید کرده است.
سال ۱۲۵۱ شمسی بود که ناصرالدینشاه پس از برگشت از سفر فرنگ به مشیرالدوله صدراعظم و علیقلی میرزا اعتضادالسلطنه دستور داد شفاخانه دولتی در دارالخلافه برای استفاده همگان راهاندازی کنند. این بیمارستان که بعدها به مریضخانه دولتی مشهور شد در شمال غربی تهران که بعدها خیابان سردار سپه نام گرفت (خیابان امام خمینی امروزی) ساخته شد و اکنون به بیمارستان سینا معروف است.
عمارت سلطنتآباد از کاخهای ییلاقی ناصرالدین شاه بود که ساخت آن در حدود سال ۱۲۶۵ شمسی به پایان رسید. در میان عکسهایی که شاه در این کاخ از همسران و اهالی حرمسرای خود گرفته است، تعداد قابل توجهی از آنها در یک نقطه خاص یعنی پله مرمر ثبت شدهاند. ظاهراً این پلکان مکان محبوب شاه برای عکاسی از همسرانش بوده است.