موفقیت بانک مرکزی در موفقیت کنترل نرخ ارز به عوامل مختلفی وابسته است؛ از جمله میزان ذخایر ارزی، درآمدهای نفتی، سیاستهای تجاری و حتی تحولات سیاسی بینالمللی.
پیامدهای حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی هنوز در سفره مردم نمایان است. پیمان مولوی، اقتصاددان معتقد است: این کار، ناشیانه و بدون درک بستر اجتماعی و سیاسی انجام شد و موجب میشود که بحران اجتماعی در ایران به هیچ وجه فروکش نکند.
کالابرگ یک میلیون تومانی در حالی بعد از حذف ارز ترجیحی برای عدم کاهش قدرت خرید خانوار تخصیص یافت که کامران ندری، اقتصاددان معتقد است: این کالابرگ فشار اقتصادی حذف ارز ترجیحی را در سفره مردم جبران نمیکند.
شوک تورمی کالاهای اساسی در حالی بخش بزرگی از جامعه را نگران کرده که سهراب دلانگیزان، اقتصاددان معتقد است: مردم برای تامین هزینههای اولیه زندگی با مشکل مواجهاند.
افزایش تورم و گره خوردن آن با نیازهای روزانه خانوارهای ایرانی قطعا مسئلهای چند وجهی و امنیتی - اقتصادی است و قطعا چاره جویی برای آن نیز از اهمیتی مضاعف برخوردار است. دولت نیز در همین راستا حداقل در اظهارات مسئولان، تمرکز خود را بر سه راه حل توزیع کالا برگ و یارانه، افزایش معافیتهای مالیاتی و همچنین افزایش حقوق قرار داده است، اما در عمل شاهد آن هستیم که دولت با حذف نرخ ارز ترجیحی از اقلامی مانند برنج و افزایش چند باره قیمت محصولات لبنی و عدم نظارت کافی بر تامین نهادههای دامی، عملا خود به عاملی برای دمیده شدن در تنور تورم بخش خوراکیها شده است.
تصمیم دولت برای حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی و عملی کردن یکشبه آن، زنگ خطری برای سفره خانوارها به صدا درآورده است؛ زنگ خطری که مرتضی افقه، اقتصاددان معتقد است: این دیگر زنگ خطر نیست، بلکه به معنی از بین بردن قشر عظیمی از مردم و تداوم اعتراضات معیشتی است.
صدای اعتراض نیمهخاموش کسبوکارها در حالی به گوش میرسد که آنها یک خواسته دارند و آن «بقاست». سید مرتضی افقه، اقتصاددان معتقد است: با سیاستها و بودجهای که دولت نوشته، سال آینده، سال سختی برای مردم و کسبوکارهاست.
رصد هفتگی بازار کالاهای اساسی درهفته منتهی به ۴دی۱۴۰۴ نشان میدهد نرخ برخی تنماهیهای ساده از ۱۱۹.۹۰۰تومان به ۱۳۸هزار تومان و رب گوجهفرنگی از ۹۹.۹۰۰تومان به ۱۱۵هزار تومان افزایش یافته است.
در هفته منتهی به ۲۴ مهر ۱۴۰۴، بازار کالاهای اساسی با نوسانات قیمت در اقلامی مانند گوشت، مرغ، تخممرغ، چای، ماکارونی و تن ماهی مواجه شد. وزیر جهاد کشاورزی نیز بر بهرهگیری از ظرفیتهای قانونی برای مهار افزایش قیمتها تأکید کرد.
گزارشها نشان میدهد سالانه صدها تن پشم گوسفند به دلیل قیمت پایین خرید، توسط دامداران دور ریخته میشود؛ بهطوریکه از برخی دامها با ظرفیت تولید بالا، هیچ بهره اقتصادی از پشم حاصل نمیشود.
وزیر دادگستری با حضور در یکی از میادین اصلی میوه و تره بار تهران از نزدیک در جریان توزیع اقلام اساسی مورد نیاز مردم قرار گرفت و گفت: هیچ مشکلی در تامین کالاهای اساسی وجود ندارد.
وزیر جهاد کشاورزی، با تأکید بر تداوم تأمین کالاهای اساسی کشور بدون هیچ کمبودی، از نظارت کامل بر توزیع، تسریع در ترخیص کالاها و وجود ذخایر کافی خبر داد و به مردم اطمینان داد نیازی به خرید هیجانی یا ذخیرهسازی نیست و برای اطمینان خاطر از شرایط تامین کالای اساسی به بازدید میدانی از فروشگاهها پرداخت.