مرکز آمار و بانک مرکزی هنوز از انتشار آمار تورم اردیبهشتماه خودداری میکنند، اما واقعیت اقتصاد ایران مدتهاست از جدولها و گزارشهای رسمی جلو زده است. خرید دانهای میوه، نسیهبردن نان، خانههای اشتراکی، حقوقهای معوقه و هجوم مردم به خریدهای قسطی، نشانههایی هستند که از تشدید فشار معیشتی خبر میدهند.
موج تازه گرانی لبنیات در حالی از راه رسیده که بسیاری از خانوادهها پیشتر هم شیر و ماست را از سفره خود حذف کرده بودند؛ حالا افزایش دوباره قیمتها، زنگ خطر سوءتغذیه و بحران سلامت عمومی را بلندتر از همیشه به صدا درآورده است.
در آستانه آغاز هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران، صنعت نشر ایران با بحرانی کمسابقه روبهروست؛ از جهش سرسامآور قیمت کاغذ و سقوط تیراژ کتابها تا کاهش شدید قدرت خرید مردم. در شرایطی که جامعه درگیر تورم، اضطراب اقتصادی و نگرانیهای سیاسی است، کتاب بیش از قبل از سبد خانوار حذف شده است.
با تصمیم کارگروه بنزین درباره مرحله اول از فاز سوم اصلاح ساختاری مدیریت مصرف بنزین که از اول خرداد اجرا میشود، در این مرحله هیچ افزایش قیمتی اعمال نخواهد شد.
گرانی دیگر فقط یک عدد در گزارشهای رسمی نیست؛ حالا به بحرانی تبدیل شده که سفره مردم، سلامت خانوار و حتی امنیت روانی جامعه را نشانه گرفته است. در شرایطی که مسئولان همچنان با توصیه، دستور و جلسات نمایشی به دنبال مهار بازار هستند، واقعیت زندگی مردم از فروپاشی تدریجی معیشت حکایت دارد.
با یک نگاه گذار به قیمتها متوجه سقوط آزاد قدرت خرید در بازار دیجیتال خواهید شد، جایی که میانردههای دیروز، پرچمداران امروز شدهاند و رویای خرید یک گوشی ساده، برای کارمندان به اقساط چندساله گره خورده است.
در هیاهوی اخبار نظامی، بحرانی بیصدا در خانهها جا خوش کرده است. فاکتورهای نجومی برای اقلام سلولزی، از پوشک نوزاد تا نیاز بانوان، امنیت سلامت را به مسلخ «دلار انتظاری» برده است؛ فرسایشی که در آن بهداشت اولیه از یک «حق عمومی» در حال تبدیل شدن به یک «امتیاز طبقاتی» است.
طبق اعلام انجمن صنفی صنعت تایر و سخنگوی این انجمن، به علت افزایش هزینههای تولید و همچنین افزایش دستمزدها در سال جدید، از امروز (۳۱ فروردین ماه) نرخ محصولات تولیدی تایر رادیکال و بایاس به میزان ۳۰ درصد افزایش یافت.
گرانی افسارگسیخته میوه، آجیل و پروتئینها، شب یلدا را به بلندترین شب سال برای بسیاری از خانوادههای ایرانی به چالشی بزرگ تبدیل کرده است. سفرههای رنگین و پرشکوه این سنت دیرینه، امسال با تورم بیسابقه خوراکیها و افزایش چند برابری هزینهها، جای خود را به محدودیتهای مالی و تصمیمهای سخت خانوادگی دادهاند.
افزایش بیسابقه قیمت مواد غذایی، رکود بازار و افشای پروندههای فساد اقتصادی، تصویر روشنی از یک بحران عمیق در معیشت ایرانیان ساخته؛ بحرانی که حالا از «گرانی» عبور کرده و به پرسشی جدی درباره پاسخگویی حکمرانان رسیده است.
افزایش ناگهانی ۲۰ درصدی قیمت اینترنت، کاربران و کسبوکارهای دیجیتال را در ایران غافلگیر کرده است. در شرایطی که کیفیت خدمات بهطور پیوسته کاهش یافته و قطعیها و محدودیتها ادامه دارد، اینترنت به یکی از گرانترین و در عین حال ناکارآمدترین کالاهای موجود در کشور تبدیل شده است.
تورم نقطهبهنقطه در آبانماه به ۴۹.۴ درصد رسید و خوراکیها با جهش ۶۶ درصدی، بهویژه میوه و خشکبار با رشد ۱۰۸ درصدی، فشار اقتصادی را بر دهکهای پایین جامعه بیش از پیش افزایش داد.
یک اقتصاددان میگوید: حذف ارز ترجیحی راهکار نیست؛ راه حل اصلی این است که دولت وقتی با تحریم مواجه شد باید سراغ حذف ردیفهای هزینهای انبوهی میرفت که بیخاصیت هستند و به دلیل فشارها، به جیب مردم تحمیل شده است.
افزایش شدید قیمتها در چند سال اخیر، خرید کالای نو را برای بسیاری از خانوارها تبدیل به رؤیایی دور کرده است. از یخچال و ماشین لباسشویی گرفته تا فرش و مبلمان، قیمتها چنان جهش کردهاند که بازار دستدوم از حاشیه به متن زندگی روزمره آمده است.
گزارش رسمی مرکز آمار درباره زمستان ۱۴۰۳ نشان میدهد که بحران معیشتی در ایران نه یک ادعای رسانهای، بلکه یک واقعیت مستند آماری است. در چنین شرایطی، بیعملی یا اصرار بر سیاستهای شکستخورده، صرفاً به گسترش نارضایتی عمومی، تعمیق فقر و کاهش اعتماد عمومی منجر خواهد شد و دولت در شرایط سخت تحریم، بیش از هر زمان دیگر نیازمند بازنگری شجاعانه در سیاستهای اقتصادی خود است؛ پیش از آنکه بحران سبد غذایی به یک بحران اجتماعی تبدیل شود.