بانک جهانی در تازهترین گزارش خود اعلام کرد که بیش از ۳۵ درصد از جمعیت ایران در سال جاری زیر خط فقر قرار گرفتهاند. این نهاد بینالمللی افزایش تورم، کاهش رشد اقتصادی و بحران آب را از مهمترین دلایل گسترش فقر در ایران دانسته است.
کارشناسان اقتصادی معتقدند درآمد ماهانه ۳۰ میلیون تومان نهتنها معیار رفاه محسوب نمیشود، بلکه در بسیاری موارد حتی پاسخگوی هزینههای ابتدایی زندگی در کلانشهری مانند تهران نیست.
کد خبر: ۳۳۵۳۶۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۰۸
در گفتوگوی اقتصاد ۲۴ با قائممقام خانه کارگر مطرح شد؛
یک فعال حوزه کارگری میگوید: با این میزان حقوق، کارگر یک هفته بیشتر نمیتواند زندگی کند. حداقل حقوقی که کارگران بازنشسته دریافت میکنند، صرفا برای اداره ۸ تا ۱۰ روز زندگی کفاف میدهد.
سخنگوی دولت:فقر مطلق مفهومی چندبعدی است و شامل حوزههایی مانند خوراک، مسکن، پوشاک، حملونقل، بهداشت و آموزش میشود. خط فقر بهازای هر فرد ۶ میلیون و ۱۲۸ هزار و ۷۳۹ تومان برآورد شده است
در کشورهای دیگری مانند بریتانیا با ۱۴ ساعت، بلژیک، یونان و ژاپن هرکدام با ۱۶ ساعت کار در هفته، شرایط برای عبور از فقر سادهتر است. این وضعیت میتواند دلایل مختلفی داشته باشد، از جمله سیاستهای حمایتی دولت، ساختار بازار کار یا سطح خط فقر در آن کشورها.
دوهفته پیش تصویر مردی که از یک طباخی یک کله گوسفند را دزدید و فرار کرد، همهجا پیچید؛ طباخی که در میدان شکوفه تهران است و بسیار سرشناس. صاحبان آن میگویند ساعت ۵-۴/۳۰ صبح، یک مرد ناشناس یک کله گوسفند را از روی میز این مغازه برداشت و با خودش برد.
نایب رئیس اتحادیه پیشکسوتان جامعه کارگری میگوید: هر سال استراتژی شورای عالی کار این است که بر مداخل این تورم را محاسبه میکنند که اثر آن بخشی از مخارجی که تحمیل شده است را جبران میکند نه تمامش را. به همین دلیل زمانی که نرخ تورم افزایشی باشد، شکاف تورم و درآمد شدت پیدا میکند. این نوع ترمیم دستمزد، هرسال باعث افزایش شکاف حداقل معیشت و دستمزد میشود. از این رو گروهی از مزدبگیران را به طبقات پایینتر جامعه تنزل میدهد و در حقیقت شاغلین فقیر تولید میکند.
در ابتدای دهه ۹۰ اشتغال سرپرست خانوار توضیح دهنده خوبی برای تفاوت میان خانوارهای فقیر و غیر فقیر بوده است، اما با شروع شرایط نامطلوب اقتصادی در نیمه دوم دهه ۹۰ که منجر به جهش فقر از سال ۱۳۹۷ به بعد شد، اشتغال سرپرست خانوار برای تفکیک بین خانوار فقیر و غیرفقیر کم اهمیتتر شده تا اینکه در سالهای ۱۴۰۱ تقریبا برابر و در سال ۱۴۰۲، جمعیت شاغل فقیر افزایش یافته است.
یک فعال کارگری اعلام کرد: بیش از ۸۵ درصد جامعه کارگری زیر ۱۸ میلیون تومان حقوق میگیرند؛ بنابراین ماجرای فقر و فقیر شدن شاغلین اینقدر وحشتناک و خطرناک است که کسی جرأت صحبت کردن در مورد آن را ندارد.
مرکز پژوهشهای اتاق ایران، در گزارش تحلیلی فقر، رفاه و سیاره: راههای خروج از بحرانهای چندگانه متکی به گزارش بانک جهانی ۲۰۲۴، عنوان کرده که نرخ فقر در سالهای اخیر در سطح ۳۰ درصد تثبیت شده است.
عددهای ارایه شده از شاخص قیمت مصرفکننده در بهمن ماه سال جاری نشان میدهد که تورم ماهانه دهک اول که محرومترین قشر جامعه محسوب میشود به بالاتر از ۴.۸ درصد رسیده و در میان سایر دهکها بالاترین تورم را به خود اختصاص داده است. این رقم نزدیک به ۵ درصدی در حالی است که مثلا در دی ماه، تورم دهک اول، ۳ درصد بوده است.
سیستان و بلوچستان با ۶۲ درصد جمعیت زیر خط فقر، بالاترین میزان فقر را در کشور دارد. پس از آن، خراسان شمالی (۴۶٪) و هرمزگان (۴۴٪) در رتبههای دوم و سوم قرار گرفتهاند. از سوی دیگر، استانهای یزد (۱۶٪)، سمنان (۱۹٪) و البرز (۱۷٪) کمترین میزان فقر را دارند. میانگین کشوری افراد زیر خط فقر ۳۱ درصد اعلام شده است.
یک کارشناس بازار کار تاکید میکند: دولت و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی باید این جسارت را داشته باشند که قبل از اینکه جلسات اصلی و جدی در خصوص دستمزد در شورای عالی کار آغاز شود، خطفقر به عنوان یک شاخص اقتصادی و مولفه تاثیرگذار از طرف مرکز آمار یا بانک مرکزی یا معاونت رفاه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تعریف شود.
یک مطالعه پژوهشی وضعیت فقر و ناامنی غذایی در مناطق شهری ایران در سال ۱۴۰۱ را بررسی کرده است. براساس این مطالعه تنها ۴۵ درصد از ساکنان شهری از امنیت غذایی بهرهمند بوده و ۵۵ درصد ساکنان مناطق شهری دچار فقر غذایی هستند.