متن تفاهمنامه که در ۱۴ بند تنظیم شده بود، در عمل با لغو مجوز فروش نفت ایران از سوی آمریکا و ورود آمریکا برای مدیریت عبور و مرور در تنگه هرمز بهصراحت نقض شد. تهران نیز در واکنشی متقابل، اجرای تعهدات خود را متوقف کرد.
ماجرای عقبنشینی ترامپ، اما بازخوردهای بسیاری در فضای عمومی و شبکههای اجتماعی داشته است. دونالد ترامپ در پستی در تروثسوشال مدعی شد که بر اساس یک نظرسنجی، اکثریت مردم امریکا از توافق با ایران حمایت میکنند.
در فضای تشدید تنشها میان ایران و آمریکا، پیشنهاد آتشبس ۱۰روزه و بازگشایی تنگه هرمز از سوی میانجیها با هدف احیای تفاهمنامه اسلام آباد مطرح شده است. سخنگوی وزارت خارجه ایران این رایزنیها را تایید کرده و همزمان وزیرکشور ایران هم راهی پاکستان شده است.
یک روزنامه آمریکایی تأکید میکند که دولت ترامپ اکنون با همان فشارهای اقتصادی و سیاسی روبهروست که تنها چند هفته پیش آن را به امضای یک «یادداشت تفاهم» با تهران برای آغاز مذاکرات و کاهش تنش سوق داد.
یک منبع خاورمیانهای تایید کرد که کویت در حال مذاکره با پاکستان، از جمله در مورد تدارکات دفاعی بوده است؛ اما افزود که «مشخص نیست که این به خودی خود به یک پیمان دفاعی تبدیل شود.» پاکستان ارتش بزرگی دارد و جتهای جنگنده خود را تولید میکند.
رهبر انقلاب پیام داد: نقض تفاهمنامه بار دیگر بیارزشی و نامعتبر بودن امضای رئیسجمهور آمریکا را ثابت کرد، ملت ایران برای دشمن آمریکایی درسهای فراموشنشدنی دارد.
فارن پالیسی در مقالهای به بررسی علل شکست و فروپاشی توافق آتشبس تنگه هرمز میان ایالات متحده و ایران میپردازد. نویسنده استدلال میکند که کاخ سفید به دلیل عدم درک درست یا بیتوجهی به جزئیات متنی که امضا کرده بود، باعث نابودی این توافق شد.
همزمان با ادامه تنشهای نظامی میان ایران و آمریکا، دونالد ترامپ با طرح ادعایی تازه درباره بازگرداندن محاصره دریایی ایران و دریافت عوارض از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز، موج جدیدی از واکنشهای سیاسی و امنیتی را برانگیخته است
رئیسجمهوری آمریکا در شبکه اجتماعی تروثسوشال با تکرار ادعاهایش و در پیش گرفتن رویکرد فشار و دیپلماسی زور ادعا کرد: تنگه هرمز باز است و چه با ایران و چه بدون ایران، این تنگه باز خواهد ماند. آمریکا محاصره بنادر ایران را بار دیگر اعمال خواهد کرد.
سخنگوی وزارت خارجه درباره تحولات چند ساعت گذشته و پیامهای رد و بدل شده گفت: خیلی از این روزها با قطر و عمان جلساتی را برگزار کردیم و با پاکستان تماسها ادامه دارد.
آیا بعد از تحولات اخیر از تفاهمنامه اسلام آباد اثری باقی ماندهاست؟ آیا بازگشت به این تفاهم میتواند واقعاً سرآغاز صلحی پایدار در منطقه باشد، یا تنها وقفهای کوتاه در زنجیرهای طولانی از درگیریهای نیابتی و نظامی است که سالهاست خاورمیانه را در آتش نگه داشته است؟
در شرایطی که همزمان با تشدید سومین دور تقابل نظامی ایران و آمریکا، پرسشهایی درباره نسبت میان تحرکات دیپلماتیک و تحولات میدانی در فضای سیاسی کشور مطرح شده، ناصر ایمانی معتقد است که برخلاف برخی تحلیلها، هیچ نشانهای از فقدان هماهنگی میان نهادهای تصمیمگیر در ایران وجود ندارد.
گفتوگو با مردم در نقاط مختلف شهر تهران و کرج و... نشان میدهد که اگرچه نگاهها به مذاکره یکسان نیست و همچنان گروهی با بدبینی و بی اعتمادی به آن مینگرند. در یکی از واگنهای متروی تهران در مسیر فرهنگسرا به صادقیه، مردی حدودا ۵۵ ساله که خود را علییار مهدوی، کارمند بازنشسته آبفا معرفی میکند میگوید: مردم از دعوا نفعی نمیبرند. ما سالهاست که نیازمند ثبات و آرامشیم.
سفر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، به عمان در شرایطی انجام شد که همزمان رسانههای آمریکایی از احتمال آغاز دور جدیدی از مذاکرات میان تهران و واشینگتن خبر دادند.
سفر عراقچی به عمان را باید تلاشی برای یافتن نقطه میانی میان سه خواسته دانست که از مطالبه ایران برای تثبیت نقش خود در ترتیبات امنیتی هرمز، اصرار عمان بر سازگاری هر سازوکار با حقوق بینالملل و درخواست آمریکا برای عبور آزاد و بدون هزینه اجباری کشتیها را دربرمی گیرد
همزمان با انتشار گزارشهایی درباره حملات بدون مسئولیت به جنوب ایران، رسانههای انگلیسیزبان از تداوم مذاکرات تهران و واشنگتن و روایتهای متفاوت از تحولات پس از آتشبس گزارش دادند.