تهران رسما عنوان داشته که به رغم بیانیه مشترک، کماکان تنگه هرمز بسته خواهد بود. این در حالی است که خبرگزاری ریانووستی به نقل از منابعی در ایران و پاکستان مدعی شد تهران و واشینگتن بر سر آتشبسی به توافق رسیدهاند که آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز نیز بخشی از آن خواهد بود.
همزمان با پایان سفر وزیر خارجه عمان به تهران، وزارتخانههای دو کشور روز سهشنبه ۳ شهریور بیانیه مشترک مطبوعاتی صادر کردند. بیانیهای که به تعبیر کارشناسان میتواند مسیر دستیابی به توافق بر سر هرمز را در دسترس قرار دهد.
اعلان «جنگ اقتصادی جدید» از سوی دونالد ترامپ و رونمایی از دستپخت تازه خزانهداری آمریکا برای انسداد شریانهای مالی تهران، بیش از آنکه نمایش اقتدار یا حامل یک نقشه راه هوشمندانه باشد، پرده از یک سرگیجه عمیق و فلجکننده در ساختار تصمیمسازی واشینگتن برمیدارد.
ارزیابی تحلیلی و تطبیقی میان پیشنویس اولیه ارسالی از سوی ایالات متحده امریکا موسوم به «طرح ۱۵ مادهای» و متن نهایی حاصلشده تحت عنوان «تفاهمنامه ۱۴ مادهای اسلامآباد»، به روشنی عقبنشینی آشکار و خطبهخط طرف امریکایی را از مواضع زیادهخواهانه اولیه به تصویر میکشد.
بحران تنگه هرمز پس از شش ماه بیش از هر چیز یک واقعیت را آشکار کرد: قدرت آمریکا از میان نرفته، اما قدرتی که فاقد یک راهحل سیاسی عملی باشد، دقیقا به چنین وضعیتی ختم میشود.
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس با اشاره به تحرکات مشکوک آمریکا در روزهای اخیر اعلام کرد که در صورت شروع دوباره جنگ؛ قطر، کویت و امارات هدف بعدی موشکهای ایران هستند.
یاشار سلطانی، روزنامهنگار، در یادداشتی با اشاره به تحریمهای تازه آمریکا علیه افراد و شرکتهای ترکیهای، به نقش احتمالی برخی افراد در انتقال اطلاعات مسیرهای تجاری ایران به آمریکا پرداخت.
محمدباقر قالیباف نوشت: ایالات متحده امنیت تکتک متحدانش را با قلدری و بیاعتنایی مطلق به منافع آنها بهخاطر منافع اسرائیل چنان به خطر انداخت که آنها برای لحظهای، تمام هستی خود را در خطر دیدند.
مذاکرهکننده ارشد آمریکا در توافق برجام در واکنش به اعلام ترامپ درباره آغاز آنچه «کوبندهترین عملیات اقتصادی تاریخ علیه یک کشور» خوانده، هشدار داد «این تصور که شکست فشار اقتصادی را میتوان با فشار اقتصادی بیشتر جبران کرد، مغالطهآمیز است؛ رهبری ایران تسلیم نخواهد شد.»
فداحسین مالکی در پاسخ به این پرسش که احتمال حمله هستهای آمریکا به ایران را چقدر میداند، گفت: من احتمال اقدام نسنجیده از سوی ترامپ را منتفی نمیدانم، اما تصور نمیکنم جرأت انجام چنین کاری را داشته باشد، چرا که چنین اقدامی میتواند جهان را وارد یک جنگ خطرناک کند.
سیدعباس عراقچی وزیر خارجه گفت: به میانجیها گفتیم آتشبس را قبول نمیکنیم، باید جنگ خاتمه یابد. وی در ادامه گفت: تا دو هفته ابتدایی جنگ هیچ درخواستی برای آتشبس از طرف آمریکا نبود.
با از سرگیری سخنان تند ترامپ، آتشبس تا اواسط ژوئیه عملاً فروپاشید؛ آمریکا جنوب ایران را هدف بمباران قرار داد و ایران نیز حملات سنگینی را در خلیج فارس از سر گرفت.
سردار محبی، سخنگوی سپاه درباره ادعای دقایقی پیش ترامپ مبنی بر اینکه آمریکا از طریق کانال پشت پرده با مقامات سپاه پاسداران درباره موضوعات جنگ در حال گفتوگو است، تاکید کرد: هیچ گفتگویی میان مقامات سپاه با آمریکاییها در جریان نیست.
با نزدیک شدن به پایان آتشبس، دولت ترامپ بر سر نحوه برخورد با ایران دچار شکاف شده است؛ در حالی که جریان تندرو خواهان ادامه فشار نظامی است، جریان عملگرا درباره گرفتار شدن آمریکا در جنگی منطقهای هشدار میدهد.
وال استریت ژورنال نوشت: کاخ سفید در هفتههای اخیر بیش از پیش نسبت به دستیابی به یک توافق نهایی هستهای با تهران بدبین شده است، دستیاران ترامپ با ارائه دادههای خسارات تحریمها، او را مجاب به تشدید فشار اقتصادی به جای جنگ کردهاند.
نهاد مدیریت آبراه خلیجفارس در پیامی رسمی تأکید کرد که برخلاف ادعاهای مکرر مسئولان آمریکایی، تنگه هرمز همچنان مسدود بوده و بازگشایی آن منوط به پذیرش کامل شروط ایران است.
محمدجواد ظریف معتقد است که ایران اکنون سه اهرم مهم در اختیار دارد که میتواند معادلات مذاکرات با آمریکا را تغییر دهد؛ از توان مقاومت و ایستادگی مردم گرفته تا شکاف میان اهداف آمریکا، اسرائیل و کشورهای منطقه و در نهایت اهمیت تنگه هرمز.