دونالد ترامپ گفت: توافق با ایران یا بزرگ و معنادار خواهد بود، یا هیچ توافقی در کار نخواهد بود. این توافق دقیقاً نقطه مقابل فاجعۀ برجام خواهد بود که توسط دولت شکستخورده اوباما مذاکره شد، همان توافقی که مسیری مستقیم و آشکار به سوی سلاح هستهای برای ایران بود. نه، من چنین معاملاتی نمیکنم.
این که ترامپ چند روز قبل پای رهبران منطقه را در توجیه تعویق جنگ به میان کشید و دیروز هم برای ترویج توافق موقت باز به این کار متوسل شد تا این گونه کوتاه آمدن خود از مواضع قبلیاش را توجیه کند؛ نشانه مثبتی برای آمادگی او برای امضای این توافق است.
آمریکا با وعده نسیه دسترسی به ۱۲ میلیارد دلار اموال مسدود، نمیتواند به وضعیت ماقبل جنایت جنگی فرار کند. ما یادمان نرفته که ترامپ یک ماه قبل، چگونه به توافق خیانت کرد.
حجم اخبار، تماسهای فشرده دیپلماتیک، روایتهای متعدد رسانههای منطقهای و بینالمللی و همچنین لحن متفاوت مقامهای آمریکایی و منطقهای، نشان میدهد دستکم یک «تفاهم اولیه» اکنون بیش از هر زمان دیگری در دسترس قرار گرفته است.
یک منبع مطلع گفت: تا این لحظه تفاهم نهایی حاصل نشده است و چالش در بعضی بندها ادامه دارد، اما حتی اگر تفاهم اولیهای نیز صورت بگیرد، به معنای تغییر نگاه ایران به آمریکا و اطمینان از اجرای تعهدات این دولت نیست
مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا هم در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که توافق مطرحشده با ایران شبیه سیاستهای دولت جو بایدن است و میتواند به ایران امکان دسترسی به منابع مالی، ادامه غنیسازی اورانیوم و افزایش نفوذ منطقهای بدهد.
پایتخت ایران در حالی میزبان هیاتهای دیپلماتیک قطر و پاکستان بود که تلفن سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان، طی ۴۸ ساعت گذشته تماسهای دریافتی فراوانی داشت. وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران جمعه شب یکم خرداد با همتای ترکیهای، قطری و عراقی خود تلفنی گفتوگو کرد.
ادعاهای مکرر ترامپ مبنی بر «پیروزی کامل» دیگر چندان باورپذیر به نظر نمیرسد، زیرا دو طرف میان دیپلماسی نامطمئن و تهدیدهای گاهوبیگاه او برای ازسرگیری حملات که قطعاً با واکنش تلافیجویانه ایران در سراسر منطقه همراه خواهد بود در نوسان هستند.
گل عنبری نوشت: واقعیت میدانی نشان میدهد که اگرچه اخبار و رفتوآمدهای دیپلماتیک در ظاهر نویدبخش و امیدوار کننده به نظر میرسند، اما لزوماً به معنای در دسترس بودن توافق یا بروز تحولی بنیادین در روند مذاکرات نیستند.
در حالی که پاکستان از زمان شروع جنگ به عنوان میانجی رسمی عمل کرده، بازیگری مجدد قطر در مقام میانجی، نشان دهنده نقش دیرینه این کشور به عنوان متحد ایالات متحده در منطقه و کانال ارتباطی قابل اعتماد بین واشنگتن و تهران است.