همزمان با تداوم خاموشیها، اختلال در خدمات اینترنتی افزایش یافته و بسیاری از کسبوکارهای فعال در حوزه فناوری اطلاعات با کاهش ارائه خدمات و فروش روبهرو شدهاند.
قطع کامل اینترنت در ایران اولینبار در جریان حوادث بعد از انتخابات سال ۸۸ رخ داد. در جریان اعتراضات به نتایج انتخابات ریاستجمهوری آن سال، اینترنت برای چند هفته با اختلال شدید همراه بود و در پی پایدار شدن آن بخشی از اینترنت شامل شبکههای اجتماعی توییتر و فیسبوک به روی کاربران ایرانی بسته شد.
در روزهای اخیر، برخی جریانهای سیاسی و رسانهای تلاش کردهاند رخدادهای امنیتی مرتبط با چند بانک کشور را به اتصال این بانکها به اینترنت نسبت دهند. این در حالی است که بررسیهای فنی نشان میدهد چنین تحلیلی از منظر امنیت شبکه و امنیت سایبری فاقد پشتوانه کارشناسی است و با واقعیتهای فنی موجود همخوانی ندارد.
در ایرانِ این روزها، هنوز هیچ دکمهای برای قطع اینترنت فشرده نشده، اما میلیونها نفر از قبل در حال آماده شدن برای روزی هستند که شاید ارتباطشان با جهان، کارشان، خانوادهشان و حتی بخشی از زندگی روزمرهشان ناگهان قطع شود.
در پی ابراز نگرانی کاربران از احتمال اعمال محدودیتهای اینترنتی پس از آغاز دور جدید تنشهای نظامی بین ایران و رژیم صهیونیستی، یک منبع آگاه در حوزه ارتباطات به سیتنا اعلام کرد که تاکنون هیچ دستور، ابلاغ یا تصمیمی درباره قطع یا محدودسازی اینترنت بینالملل به دستگاههای مسئول اعلام نشده است، در همین حال شب گذشته پیک ترافیک اینترنت بعد از قطعی ها زده شد.
اینترنت بالاخره وصل شد، اما بار سالها فیلترینگ، اختلال و قطعیهای گسترده همچنان بر دوش اقتصاد، آموزش، پژوهش و زیست روزمره ایرانیان سنگینی میکند؛ خسارتهایی که با وصل شدن دوباره اینترنت از بین نمیروند.
در حالی که کشور طی هفتههای اخیر روزهای پرالتهابی را پشت سر گذاشته و بسیاری از خدمات عمومی تحت تأثیر شرایط جنگی، نگرانیهای امنیتی و اختلالات ارتباطی قرار گرفتهاند، سازمان غذا و دارو بار دیگر با ابلاغ بخشنامهای جدید، همکاری داروخانهها با پلتفرمهای دارورسانی آنلاین را ممنوع اعلام کرد.
پس از بازگشت اینترنت و کاهش محدودیتهای ارتباطی در ایران، الگوی جستوجوهای کاربران نشان داد که بخش قابلتوجهی از نیازهای مردم نه سیاسی و نه پیچیده، بلکه مرتبط با زندگی روزمره و عادی بوده است. بررسی جستوجوهای انجامشده در ساعات و روزهای نخست پس از برقراری مجدد دسترسی به اینترنت نشان میدهد که کاربران بیش از هر چیز به دنبال موسیقی، فیلم، ابزارهای دسترسی به اینترنت آزاد و همچنین اطلاعات مرتبط با بازار طلا بودهاند.
تهدید به استیضاح وزیر ارتباطات، حملات رسانهای، شکایتهای حقوقی و کمپینهای محدودسازی اینترنت را نمیتوان جدا از یکدیگر تحلیل کرد. چراکه همه این موارد قطعات یک پازل بزرگتر هستند.
این شاید نخستین درخواست استیضاحی در تاریخ مجلس شورای اسلامی باشد که یک وزیر به دلیل اجرای دستور مافوق خود و بر اساس مطالبهای عمومی رفتار کرده اما اقلیتی در مجلس او را متخلف و مستحق استیضاح میدانند.
عضو کمیسیون صنایع و معادن گفت: گروهی محدود در مجلس با هرگونه گشایش در حوزههای مختلف مخالفت میکنند، همین حالا هم فتح الفتوحی اتفاق نیافتاده، اما اقلیتی در پارلمان به دنبال استیضاح وزیر است.
گزارشهای میدانی کاربران در خردادماه حاکی از آن است که اتصالِ کنونی بهشدت «یکبار مصرف» و لرزان است. کوچکترین نوسان در شبکهی موبایل یا وایفای باعث قطع شدن فیلترشکن میشود.فرآیندِ فرسایندهی یافتن یک «روزنه» جدید برای اتصال مجدد، گاه ساعتها به طول میانجامد
کاربران تا زمانی در بله، ایتا، روبیکا یا سایر پیامرسانهای داخلی میماند که راه دیگری برای ارتباط، خرید، فروش، اطلاعرسانی یا پیگیری کارهای روزمره ندارد.