ورود به سومین ماه اختلال و قطع اینترنت، حالا دیگر فقط یک مسئله ارتباطی نیست؛ نشانهای از ورود آرام اقتصاد دیجیتال به مرحلهای از رکود زنجیرهای است که از فروش آنلاین آغاز میشود و تا تولید، تبلیغات و اشتغال واقعی ادامه پیدا میکند.
بازار این اینترنت فقط به چند دقیقه اتصال در مغازهها محدود نمیشود. در لایهای عمیقتر، بازار بزرگتری شکل گرفته است؛ بازاری برای خرید کامل اینترنت پرو. جستوجویی ساده در برخی کانالهای پیامرسان بله کافی است تا با آگهیهایی روبهرو شوید که بهطور مستقیم فروش اینترنت پرو را تبلیغ میکنند.
رمضانعلی سبحانیفر با اشاره بازگشایی اینترنت توسط ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور و احتمال موازی بودن آن با شورایعالی فضای مجازی گفت: آقای عارف تصمیمگیرنده نهایی برای باز کردن اینترنت نیست. این ستاد بیشتر میتواند کمککننده و تسهیلکننده باشد برای پیدا کردن راهکاری مناسب؛ راهکاری که هم دغدغههای آقای رئیسجمهور و مسئولین برای بازگشایی اینترنت را پوشش دهد و هم نگرانیهای بخش امنیتی را به نوعی در نظر بگیرد.
در حالی که قیمت عادی برای ۵۰ گیگ اینترنت پرو چیزی در حدود ۲ میلیون تومان است، همین سرویسها در بازار سیاه با قیمتهایی بالغ بر ۱۲ میلیون تومان برای دسترسی به سایتهای آزاد فروخته میشوند. این بدان معناست که اینترنت که باید یک ابزار عادی و در دسترس برای تمامی شهروندان باشد، به یک کالای لوکس تبدیل شده است.
براساس اعلام مقامات مسوول در دولت و دستگاه قضایی، جدای از خبرنگاران و برخی فعالان رسانهای که براساس شغل خود نیازمند استفاده از اینترنت هستند، نشانهها و دلایل مبرهنی وجود دارد که در روند اعطای این نوع اینترنتهای طبقاتی تخلفات مالی و ارتباطی گستردهای صورت گرفته است.
جدال روز دوشنبه خبرنگاران با سخنگوی دولت بر سر اینترنت، فقط یک حاشیه خبری نبود؛ نشانه رسیدن خشم عمومی به نقطه جوش بود. دولتی که میگوید مخالف محدودیت اینترنت است، حالا باید توضیح دهد چرا همچنان مردم با اینترنت کند، محدود و طبقاتی زندگی میکنند و چرا هر بار «شرایط خاص» بهانهای برای تعلیق یک حق عمومی میشود.
در طول دوران جنگ، علی لاریجانی که در مقام دبیر شورای عالی امنیت ملی از بازیگران مهم جنگ بود، در شبکه اجتماعی ایکس هم نقش اصلی را بر عهده داشت. با آغاز جنگ ۴۰ روزه و شهادت رهبر انقلاب، علی لاریجانی در این شبکه اجتماعی فعال شد و به موضعگیری پرداخت.
رئیس کمیسیون فاوا و نایبرئیس فدراسیون فاوای اتاق بازرگانی ایران، تأکید کرد که طبق صحبتهای انجام شده، با خروج از شرایط بحرانی، دسترسی به اینترنت بینالملل قطعاً به حالت عادی باز خواهد گشت.
یوسف پزشکیان نوشت: زندگی مردم، سرنوشت جنگ و آینده ایران با اقتصاد ایران گره خورده. مسأله دیروز، امروز و آینده مردم ایران بلاشک معیشت و اشتغال و به بیان دیگر تورم و ثبات اقتصادی است.
سه ماه اختلال، یک واقعیت را آشکار کرده است: اینترنت دیگر یک ابزار جانبی نیست، بلکه زیرساختی است که بخش قابل توجهی از اقتصاد و اشتغال کشور بر آن استوار است. از این منظر، هر تصمیم درباره نحوه دسترسی به آن، مستقیماً بر معیشت میلیونها نفر اثر میگذارد.
وقتی اینترنت بینالملل از زندگی روزمره و بازار عقب نشست، پیامکهای تبلیغاتی دوباره از گوشه حافظه کسبوکارها بیرون آمد؛ ابزاری قدیمی برای زندهماندن در روزهای قطع ارتباط.
عباس عبدی می گوید طبقاتی کردن کنونی اینترنت صرفا انگیزه مادی دارد و توجیهات امنیتی ماجرا را نقش بر آب کرده است. او تاکید میکند که اگر مسدود کردن اینترنت پایه امنیتی داشته باشد، طبقاتی کردن آن به معنای «فروش امنیت» است.
رئیس دفتر رئیسجمهور با تأیید نقش دولت در تصمیمگیری درباره محدودیتهای اینترنتی، اعلام کرد که تصمیم اصلی در «شعام» اتخاذ شده و با توجه به وضعیت کشور، احتمال اعمال تغییراتی در این زمینه وجود دارد.