در اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ تورم ماهانه خانوارهای کشور برابر ۸.۸ درصد بوده است. تورم ماهانه برای گروههای عمده «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات»، ۸.۰ درصد و برای گروه عمده «کالاهای غیرخوراکی و خدمات»، ۹.۵ درصد بوده است.
انتشار با تأخیر آمار تورم اردیبهشت ماه، تصویری نگرانکننده از وضعیت معیشت مردم ارائه داد. ثبت تورم ۷۷ درصدی نه فقط یک رکورد تاریخی، بلکه نشانهای از بحرانی است که سالها در اقتصاد ایران انباشته شده و حالا بیش از هر زمان دیگری خود را در سفره خانوارها نشان میدهد.
طبقه متوسط جامعه، همان قشر تحصیلکرده، کارمند، مهندس و تکنوکراتی که روزگاری موتور محرک اقتصاد، فرهنگ و ثبات کشور بود، این روزها زیر چرخدندههای بیرحم تورم فزاینده و موج گسترده تعدیل نیرو، در حال فروپاشی تدریجی است.
بر اساس آخرین آمار رسمی منتشرشده مرکز آمار، تورم نقطهبهنقطه در فروردین ۱۴۰۵ به حدود ۷۳.۵ درصد رسیده است؛ این بدان معناست که برای خرید همان سبد کالا و خدمات، خانوارها بیش از ۷۳٪ بیشتر نسبت به سال قبل هزینه کردهاند. تورم سالانه نیز به بیش از ۵۳ درصد افزایش یافته است.
یک کارشناس اقتصادی با بیان اینکه تغییر نرخ ارز، اخلال در زنجیره تامین کالا و جنگ تحمیلی اخیر بر افزایش نرخ تورم در ماههای اخیر موثر بوده است، گفت: تورمهای بالای ۴۰ درصد در ایران اغلب متاثر از یک پدیده سیاسی هستند.
بررسی جزییات آمارهای رسمی نشان میدهد تورم از ابتدای ۱۴۰۴ روند افزایشی پیدا کرده و از دی ماه به این سو، تحت تاثیر حذف ارز ترجیحی، شدت آن به نحو چشمگیری افزایش یافته است.
در حالی که قیمت عادی برای ۵۰ گیگ اینترنت پرو چیزی در حدود ۲ میلیون تومان است، همین سرویسها در بازار سیاه با قیمتهایی بالغ بر ۱۲ میلیون تومان برای دسترسی به سایتهای آزاد فروخته میشوند. این بدان معناست که اینترنت که باید یک ابزار عادی و در دسترس برای تمامی شهروندان باشد، به یک کالای لوکس تبدیل شده است.
بر اساس دادههای مرکز آمار ایران از متوسط قیمت کالاهای خوراکی منتخب در مناطق شهری کشور در فروردین ۱۴۰۵، روغن مایع بیشترین جهش قیمتی را در میان کالاهای اساسی ثبت کرده است.
یک کارشناس اقتصاد خانواده معتقد است: در گذشته، سهم خوراکیها از سبد هزینه خانوار قابل مدیریت بود و امکان پسانداز یا هزینه برای آموزش، بهداشت و تفریح وجود داشت. اما اکنون، سهم خوراکیها به شکل بیسابقهای افزایش یافته و بخش عمده درآمد خانوار صرف تأمین ابتداییترین نیازها میشود.
تورم یکی از مهمترین چالشهای اقتصادی هر کشور است، اما وقتی کشور در شرایط بحران، جنگ و محاصره اقتصادی قرار دارد، مهار آن به مراتب پیچیدهتر و دشوارتر میشود.
بررسی ساختار هزینهای دهکها نشان میدهد عامل اصلی شکاف تورمی، تفاوت در سهم خوراکیها در سبد مصرفی خانوارهاست. در فروردین ۱۴۰۵، سهم خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات در دهک اول ۴۲.۴ درصد بوده، در حالی که این سهم برای دهک دهم تنها ۲۱.۶ درصد ثبت شده است.
گزارش تورم فروردین ۱۴۰۵ مرکز آمار ایران نشان میدهد فشار قیمتی در اقتصاد بیش از هر زمان دیگری بر کالاهای اساسی متمرکز شده است. در حالی که تورم کل به ۷۳.۵ درصد رسیده، تورم خوراکیها و آشامیدنیها با ثبت تورم نقطهای بیش از ۱۱۵ درصد، فاصله قابل توجهی با سا
افزایش شدید قیمت خوراکیها در فروردین ۱۴۰۵، با ثبت تورمهای بالاتر از ۱۰۰ درصد در برخی اقلام، نشان میدهد موتور اصلی تورم در ایران از کالاهای اساسی تغذیه میشود.
گزارش بانک مرکزی از تورم فروردین ۱۴۰۵ نشان میدهد، شاخص قیمتها با جهشی قابل توجه وارد سال جدید شده است؛ جایی که افزایش قیمت کالاها، بهویژه خوراکیها و خدمات منتخب، نقش اصلی را در شکلگیری تورم ماهانه ایفا کردهاند.
بانک مرکزی اعلام کرد: شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری ایران (شاخص تورم) در فروردینماه ۱۴۰۵ به عدد ۶۱۵.۳ رسید که نسبت به ماه قبل معادل ۷.۰ درصد افزایش داشت.
در حالی که صندوق بینالمللی پول تورم ۷۰ درصدی و رشد منفی ۶.۱ درصدی را برای اقتصاد ایران در سال ۲۰۲۶ پیشبینی کرده، آمارهای داخلی از تخریب ۲۷۰ میلیارد دلاری زیرساختها و حذف سه میلیون شغل در جریان جنگ ۱۲ روزه حکایت دارد.
تورم استان ها در اسفند ۱۴۰۴ ناهمگون شد و برخی استانها با جهشهای مقطعی و ناهنجار مواجه شدند. در این بین، کردستان با تورم 59 درصدی در صدر تورم سالانه و تهران با تورم 43.8 درصدی در پایینترین سطح سالانه قرار گرفتهاند. به این ترتیب شکاف تورم سالانه به 15.2 واحد رسیده است.
تورم نقطه به نقطه روستانشینان در اسفند به بیش از ۸۶ درصد افزایش یافته و تورم مناطق شهری نیز به نزدیک ۷۰ درصد رسیده است. به این معنا که فشار تورمی وارد شده بر مناطق روستایی بسیار بیشتر از نقاط شهری بوده است.