تجارت الکترونیک ایران در سال ۱۴۰۴ روی کاغذ ۴۹ درصد رشد کرد، اما پشت این عدد بزرگ، نشانههای نگرانکنندهای از رکود و نااطمینانی دیده میشود. سقوط ۷۴ درصدی صدور اینماد در اسفند ماه، در کنار جنگ، اختلال اینترنت و کاهش قدرت خرید، از بحرانی خبر میدهد که کسب و کارهای آنلاین را نه فقط با کاهش فروش، بلکه با تهدید ادامه فعالیت روبهرو کرده است؛ بحرانی که نشان میدهد رشد اسمی بازار، لزوماً به معنای رونق واقعی آن نیست.
همانگونه که دولت در حوزههایی مانند بهداشت و آموزش، به واسطه نقش این خدمات در زندگی عمومی، مسئولیت حمایت از دسترسی مردم و توسعه زیرساختها را برعهده دارد، در حوزه اینترنت و اقتصاد دیجیتال نیز باید با سیاستگذاری مناسب و حمایت هدفمند از اپراتورها، کسبوکارها و کاربران، زمینه توسعه پایدار این بخش را فراهم کند، چراکه اینترنت امروز به یکی از زیرساختهای اساسی زندگی اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده است.
اینستاگرام برای بخشی از زنان، تحصیلکردگان و متولدان دهههای ۶۰ و ۷۰ به بازار کار تبدیل شده، اما صاحبان بسیاری از این مشاغل با هر اختلال اینترنت، دسترسی به محل کسب درآمد خود را از دست میدهند
سال پرفراز و نشیب ۱۴۰۴ در حالی به پایان رسید که وقوع دو جنگ و بحران دیماه که به قطع اینترنت در مقطعی از ماه دی تا بهمن منجر شد، رفتار مصرفکننده ایرانی را تا حدی زیادی تحت تاثیر قرار داد.
همزمان با تداوم خاموشیها، اختلال در خدمات اینترنتی افزایش یافته و بسیاری از کسبوکارهای فعال در حوزه فناوری اطلاعات با کاهش ارائه خدمات و فروش روبهرو شدهاند.
کسب وکارهای امروز برای رشد، فقط به تبلیغات بیشتر یا ابزارهای جداگانه نیاز ندارند. آنها به شریکی نیاز دارند که مسیر فروش را از جذب مخاطب تا حفظ مشتری به صورت کامل ببیند. این نگاه، شرکت اندیشه سازان کالا و خدمات ایرانیان را از یک ارائه دهنده خدمات معمولی متمایز میکند.
ورود به سومین ماه اختلال و قطع اینترنت، حالا دیگر فقط یک مسئله ارتباطی نیست؛ نشانهای از ورود آرام اقتصاد دیجیتال به مرحلهای از رکود زنجیرهای است که از فروش آنلاین آغاز میشود و تا تولید، تبلیغات و اشتغال واقعی ادامه پیدا میکند.
سه ماه اختلال، یک واقعیت را آشکار کرده است: اینترنت دیگر یک ابزار جانبی نیست، بلکه زیرساختی است که بخش قابل توجهی از اقتصاد و اشتغال کشور بر آن استوار است. از این منظر، هر تصمیم درباره نحوه دسترسی به آن، مستقیماً بر معیشت میلیونها نفر اثر میگذارد.
وقتی اینترنت بینالملل از زندگی روزمره و بازار عقب نشست، پیامکهای تبلیغاتی دوباره از گوشه حافظه کسبوکارها بیرون آمد؛ ابزاری قدیمی برای زندهماندن در روزهای قطع ارتباط.
رضا الفتنسب، رئیس اتحادیه کسبوکارهای اینترنتی، با صراحت میگوید باز بودن اینترنت به معنای جریان داشتن زندگی است. در تحلیل این نگاه، هرگونه محدودیت، مستقیماً به توقف کسبوکارها، کاهش درآمد و اختلال در زیست اقتصادی میلیونها نفر منجر میشود.
«مریم»، زن جوانی که پس از چند سال خانهنشینی با راهاندازی کسبوکار کوچک خود در زمینه تولید عروسکهای دستساز توانسته بود دوباره به چرخه فعالیت اقتصادی برگردد، میگوید این کار برای او فقط یک منبع درآمد نبوده، بلکه نقطه شروعی برای بازسازی اعتمادبهنفس و احساس توانمندی در زندگی روزمرهاش بوده است.
در روزهایی که تنش بالا میگیرد و بحرانها شدت پیدا میکند قطع یا محدود شدن اینترنت به یکی از اولین واکنشهای مدیریتی تبدیل میشود.کسبوکارهای آنلاین که تمام بنیان آنها روی ارتباط، اعتماد و دسترسی پایدار بنا شده است بیش از هر بخش دیگری طعم این تنش را میچشند.
با وجود عدم قطعیت در برآورد خسارات دقیق، هر دقیقه قطع اینترنت بینالملل میلیاردها تومان به اقتصاد کشور لطمه میزند. این قطعیها بیش از همه کسبوکارهای آنلاین و مشاغلی را که به اینترنت وابسته هستند، در معرض آسیب جدی قرار میدهند. در این مطلب ۱۰ نمونه از این مشاغل را بررسی میکنیم.
رئیس کمیسیون سرمایه گذاری اتاق ایران با بیان اینکه اکنون تجار در محل اتاق های بازرگانی به اینترنت بین الملل دسترسی دارند گفت که به تدریج کسب و کارها از اینترنت بهرهمند خواهند شد.
بازار آنلاین درست در آستانه شب عید، بیجان شد؛ از ۱۸ دیماه که اختلالهای گسترده اینترنت آغاز شد تا حدود سه هفته بعد، ویترینهای مجازی خاموش ماند و فروشندگان میگویند نه فقط فروش، که زمان طلاییشان سوخت؛ زمانی که باید چرخ نقدینگی میچرخید، اما سرمایهها در انبارها خوابید و مشتریها خرید را به حد نیاز تقلیل دادند.