تاریخ انتشار: ۱۰:۲۸ - ۱۷ فروردين ۱۴۰۱

گرانی بی سابقه قیمت مواد غذایی

رقابت قیمتی خوراکی‌های پرمصرف در نیم‌دهه گذشته چگونه بوده است؟ آیا تناسبی میان رشد خوراکی‌ها و افزایش قیمت دلار در این مدت بوده است؟ کدام خوراکی‌ها بیشترین و کمترین افزایش قیمت را در این مدت ثبت کرده است؟

گرانی بی سابقه قیمت مواد غذایی

اقتصاد۲۴- رقابت قیمتی خوراکی‌های پرمصرف در نیم‌دهه گذشته چگونه بوده است؟ آیا تناسبی میان رشد خوراکی‌ها و افزایش قیمت دلار در این مدت بوده است؟ کدام خوراکی‌ها بیشترین و کمترین افزایش قیمت را در این مدت ثبت کرده است؟ 

در یک گزارش آماری با بررسی گزارش مرکز آمار ایران، وضعیت تغییرات قیمتی خوراکی‌های پرمصرف را مورد ارزیابی قرار داده است. مطابق این ارزیابی‌ها، اکثر خوراکی‌ها نسبت به تورم کل رشد بیشتری را ثبت کردند؛ اما عمده آن‌ها نسبت به شاخص دلار، رشد کمتری را ثبت کردند.

مقایسه رشد قیمت ۱۰ کالای خوراکی در ۵ سال گذشته با رشد قیمت دلار و شاخص قیمت‌ها در مدت مذکور چند نکته قابل‌توجه را دارد: نخست اینکه تورم کالا‌های خوراکی عمدتا از تورم کل در این زمان بیشتر بوده، اما از افزایش نرخ دلار کمتر بوده است. در بازه مورد بررسی حدود ۵ سال اخیر، رشد قیمت دلار ۵۹۰‌درصد بوده و تورم کل ۲۸۰‌درصد رشد کرده است. بیشترین افزایش قیمت بین خوراکی‌های پرمصرف در کالا‌هایی نظیر رب گوجه‌فرنگی، چای و برنج رخ داده و روغن مایع و مرغ ماشینی کمترین افزایش را ثبت کردند. به نحوی که روغن مایع حتی از تورم کل نیز افزایش قیمت کمتری را ثبت کرده است.

این کالا‌ها شامل مواردی هستند که به درجات متفاوتی هزینه تولید آن‌ها متاثر از قیمت ارز است و بعضا به طور مستقیم و غیرمستقیم ارز ترجیحی دریافت می‌کردند. از همین رو می‌توان اثرات تخصیص این ارز بر قیمت این کالا‌ها را مورد بررسی قرار داد. سبد کالا‌های مورد بررسی شامل برنج ایرانی، گوشت گوسفند، گوشت مرغ، شیرپاستوریزه، روغن مایع، شکر، چای خارجی، تخم مرغ، کره پاستوریزه و رب گوجه‌فرنگی می‌شود که بین ۲۲۰ تا ۶۸۰‌درصد رشد قیمت را در ۵ سال گذشته تجربه کرده اند.


بیشتر بخوانید: بعد از خرما قیمت زولبیا و بامیه چقدر گران شد؟


رشد قیمت کالا‌های اساسی

مرکز آمار ایران با منتشر کردن آخرین گزارش شاخص بهای مصرف‌کننده و تورم کالا‌های خوراکی در اسفندماه، پازل تورم سال ۱۴۰۰ را تکمیل کرد. بر اساس این گزارش‌ها نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه سال ۱۴۰۰، معادل ۷/ ۳۴‌درصد به ثبت رسید. تورم نقطه‌به‌نقطه نشان می‌دهد که یک خانوار برای تهیه یک سبد معین کالا و خدمات باید چه مقدار نسبت به سال گذشته بیشتر هزینه کند. از سوی دیگر این گزارش نشان می‌دهد تورم نقطه‌به‌نقطه کالا‌های خوراکی ۷/ ۴۰‌درصد به ثبت رسیده است. «دنیای‌اقتصاد» در این گزارش به بررسی تغییرات قیمتی ۱۰ کالای خوراکی اساسی می‌پردازد و رشد آن‌ها را با رشد قیمت دلار در این مدت و افزایش سطح شاخص تورم مقایسه می‌کند. این ۱۰ کالا شامل برنج ایرانی، گوشت گوسفند، گوشت مرغ، شیر پاستوریزه، روغن مایع، شکر، چای خارجی، تخم مرغ، کره پاستوریزه و رب گوجه‌فرنگی می‌شود.

رکورددار رشد

بررسی‌های انجام شده حاکی از آن است که در میان اقلام منتخب، رب گوجه‌فرنگی بیشترین رشد قیمت را داشته است. بر این اساس از ابتدای سال ۹۶ تا انتهای سال ۱۴۰۰، رب گوجه‌فرنگی بیش از ۶۷۸‌درصد افزایش قیمت را تجربه کرده است. دلیل این موضوع را می‌توان در افزایش قیمت دلار و افزایش قیمت بسته بندی و قوطی این محصول جست‌وجو کرد. نکته قابل ذکر درباره این محصول این است که در میان کالا‌های بررسی شده تنها خوراکی است که رشد قیمت آن از رشد قیمت دلار در مدت مذکور بیشتر بوده است. دلار در ۵ سال گذشته رشد ۵۸۹‌درصدی را تجربه کرده است. کالای دیگری که تحت‌تاثیر افزایش قیمت دلار رشد بیشتری را نسبت به سایر خوراکی‌ها تجربه کرده چای بسته‌ای خارجی است. آمار‌ها نشان می‌دهد این کالا در ۵ سال گذشته ۵۲۵‌درصد رشد را تجربه کرده است. از آنجا که این کالا وارداتی است، رشد قیمت آن مستقیما از قیمت ارز متاثر شده است.

پرواز برنج ایرانی

اطلاعات منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران حاکی از آن است که سومین رشد بالا در میان ۱۰ کالای بررسی شده متعلق به برنج ایرانی است. بر اساس گزارش‌ها قیمت این کالا از فروردین ۹۶ تا اسفند ۱۴۰۰ بیش از ۴۹۲‌درصد رشد کرده است. با توجه به اینکه کشت برنج یکی از پایین‌ترین وابستگی‌ها را به نرخ ارز در میان کالا‌های بررسی شده دارد، می‎توان این کالا را رکورددار افزایش قیمت در میان کالا‌های غیروارداتی به حساب آورد. رشد قیمت برنج ایرانی را می‌توان ناشی از دو اتفاق دانست. کاهش بارندگی در سال‌های اخیر موجب شده که کشت و عرضه این محصول با کاهش مواجه شود و از سوی دیگر محدودیتی که در قبال واردات برنج به کشور وجود دارد موجب شده تا کاهش عرضه جایگزین این کالا، نمونه داخلی آن با افزایش قیمت مواجه شود.

کام تلخ شکر

جایگاه بعدی بالاترین رشد قیمت مربوط به شکر است. این کالای پر‌مصرف در ۵ سال گذشته رشدی معادل ۴۶۵‌درصد را تجربه کرده است. عمده مصرف شکر کشور وارد می‌شود، از همین رو طبیعی است که قیمت آن وابسته به نرخ ارز باشد. این کالا در ابتدای طرح تخصیص ارز ۴۲۰۰ به کالا‌های اساسی با ارز ترجیحی وارد می‌شد و پس از مدتی و با نمایان شدن مصائب این طرح ارز ترجیحی آن حذف شد.

رشد چشمگیر قیمت محصولات پروتئینی

در میان کالا‌های بررسی شده گروه محصولات پروتئینی نمونه جالبی برای بررسی به شمار می ‎آید. گوشت گوسفند، گوشت مرغ، تخم‌مرغ، شیر پاستوریزه و کره پاستوریزه ۵ کالای پروتئینی هستند که واردات نهاده تولید آن‌ها همچنان ارز ۴۲۰۰ دریافت می‌کنند، اما با این حال این امر جلوی رشد قیمت آن‌ها را نگرفته است. براین اساس قیمت شیر ۴۲۷‌درصد، کره ۳۶۱‌درصد، تخم‌مرغ ۳۴۰‌درصد، گوشت گوسفند ۳۳۴‌درصد و گوشت مرغ ۳۲۱‌درصد افزایش را تجربه کرده است. این در حالی است که تمام این کالا‌ها به طور مستقیم و غیرمستقیم از ارز ترجیحی بهره‌مند بوده اند و با این حال این سیاست موجب نشده که رشد قیمتی آن‌ها متوقف شود. کارشناسان معتقدند سیاست‌هایی مانند ارز ۴۲۰۰ که به سرکوب قیمت کالا‌های اساسی می‌پردازند، با از بین بردن توجیه اقتصادی تولید این کالا‌ها در کشور، موجب توقف فعالیت واحد‌های تولیدی می‌شود و با کاهش عرضه، نه‌تن‌ها قیمت آن‌ها افزایش می‌یابد بلکه باعث کمبود نیز می‌شود. در سال‌های اخیر و پس از کمیاب شدن این کالا‌ها و ملتهب شدن بازار، دولت و وزارتخانه‌های مربوطه، به ایجاد قرارگاه‌هایی برای مبارزه با گرانی و کمبود برخی از کالا‌ها اقدام کردند.

روغن مایع در قعر جدول

کمترین میزان افزایش قیمت در میان کالا‌های مورد بررسی، مربوط به روغن مایع است. این کالا چه به صورت محصول نهایی و چه به صورت نهاده و به شکل دانه‌های روغنی وابسته به واردات و نرخ ارز است. با توجه به رشد قابل‌توجه دلار و زمزمه حذف ارز ترجیحی، می‌توان حدس زد که با رشد کم رمق قیمت این کالا در ۵ سال اخیر، این کالای اساسی تغییرات بیشتری را تجربه خواهد کرد.

مدار صعودی خوراکی‌ها

گزارش مرکز آمار ایران از تورم خوراکی‌ها در اسفندماه همچنان حاکی از ادامه روند صعودی قیمت این کالا‌ها در پایان سال است. علاوه بر این نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه این گزارش، رشد قیمت کالا‌های خوراکی در سال ۱۴۰۰ را نشان می‌دهد. براین اساس در سال ۱۴۰۰ بیش از ۱۷ قلم کالای خوراکی شاهد تورمی بالاتر از ۵۰‌درصد بوده‌اند. با نگاهی دقیق‌تر می‌توان دریافت ۲۷ قلم از این خوراکی‌ها رشد قیمتی بالاتر از نرخ تورم نقطه به نقطه سال ۱۴۰۰ داشته اند. در میان این کالاها، خوراکی هایی، چون برنج ایرانی، حبوبات، قند و شکر به چشم می‌خورد. در بخش تورم ماهانه گروه خوراکی‌ها در اسفندماه نیز برنج ایرانی با ۷/ ۱۰‌درصد قابل‌توجه‌ترین رشد قیمت را به خود اختصاص داد. سیب زمینی با ۳/ ۸‌درصد و گوشت گوسفند با ۶/ ۴‌درصد از دیگر خوراکی‌های مهمی بودند که در اسفندماه رشد قیمتی قابل‌توجهی را ثبت کردند. در این میان چند قلم خوراکی نیز به چشم می‌خورد که در سال ۱۴۰۰ با کاهش قیمت مواجه شده اند. موز، روغن نباتی جامد، هویج فرنگی و خیار ۴ کالای خوراکی هستند که در سال ۱۴۰۰ قیمتشان کاهش یافت.

منبع: دنیای اقتصاد
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

قیمت انواع دستگاه ماینر امروز + جدول

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

قیمت انواع لپ تاپ ایسوس امروز + جدول

قیمت سکه و طلا امروز پنجشنبه ۱۱ بهمن ۱۴۰۳ + جدول

عکس/ نمایی از هتل رامسر و اقامتگاه‌های تفریحی ۸۷ سال پیش

عکس/ لاشه هواپیما سقوط کرده آمریکا در رودخانه پودماک

عکس/ شهرام شب پره و ابی ۴۸ سال پیش روی پل عابر سیدخندان

عکس/ استایل متفاوت هایده ۴۸ سال پیش در شهر کاظمین

عکس/ قاب صمیمی محمدرضا گلزار و مهناز افشار در پشت صحنه فیلم آتش بس

عکس/ تیپ و چهره جذاب فرانک و سوجان در یک مراسم

عکس/ حال و هوای جشن سده در کرمان

عکس/ جولان بنز‌های کلاسیک ۷۳ سال پیش در خیابان انقلاب

عکس/ نمایی از ساخت متروی مفتح ۳۸ سال پیش

عکس/ هوای پایتخت در وضعیت قرمز

عکس/ حال و هوای مسافرخانۀ همت در شهر قائمشهر ۸۷ سال پیش

عکس/ قاب ماندگار از منوچهر وثوق ۷۶ سال پیش در کنار پدرش

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

نرخ تورم در ارمنستان چگونه پایین آمد؟/ «ساخت ارمنستان» راهکار دور زدن تحریم‌های از سوی تهران و ایروان

قیمت خودرو‌های سایپا + جدول

قیمت خودرو‌های ایران خودرو + جدول

قیمت سکه پارسیان + جدول

قیمت سکه و طلا + جدول

قیمت بیت کوین و رمزارز‌ها + جدول

قیمت دلار، یورو و سایر ارز‌ها + جدول

متهم ردیف اول ابتلا به سرطان معده را بشناسید

نوروبیون بزنید اما نه بخاطر خستگی!

عکس/ژست جذاب لیلا بلوکات در یک ایونت خصوصی

تصویر جالب از مجید مظفری با یک گریم متفاوت

حرکت منفعل فرزین در کنترل قیمت دلار تا کجا پیش می‌رود؟/ آقای رئیس کل، اعتباری برای بانک مرکزی باقی نگذاشته است

سده جشن روشنی و خرد

تشکیل کمیته ویژه برای بررسی علت خودکشی دانشجویان پزشکی

فیلم/ ابراز علاقه مرضیه برومند به رضا بابک

عکس/رئیس جمهور سوریه و امیر قطر از کوه قصیون در دمشق پایتخت سوریه

پیش‌بینی اکونومیست از محتوای طرح توافق پیشنهادی دونالد ترامپ به ایران

رکود مسکن تا کی ادامه دارد؟

مصاحبه طوفانی مدیرعامل استقلال خوزستان علیه هلدینگ خلیج فارس

عکس/ اولین واکنش علیرضا دبیر به حمله تند علی دایی به او

تبریک پادشاه و ولی‌عهد سعودی به جولانی

ژوائو از پرسپولیس جدا شد

مبلغ یارانه نقدی در بهمن ۱۴۰۳ تغییر کرد؟

کارشناسی داوری پنالتی‌های استقلال در بازی امروز

فیلم/صدا و سیما رسانه‌ای قابل اعتماد به روایت تصویر

شهادت محمد ضیف رسما تایید شد

عکس/حضور رئیس مجلس بر مزار آیت الله سید روح الله خاتمی، پدر سیدمحمد خاتمی

کشف کشتارگاه اسب و الاغ در اسلامشهر +عکس

سلوان مومیکا عامل هتک حرمت به قرآن کشته شد

دولت از واردات خودرو ۱۲۸ هزار میلیارد تومان درآمد دارد

سهراب بختیاری‌زاده: باشگاه بخواهد با من همکاری نکند، با افتخار می‌روم

ترامپ بدنبال بازگشایی سفارت آمریکا در ایران است

باید با کمک اکوسیستم استارتاپی، صنایع عسلویه را شاداب کرد

هواشناسی استان تهران اطلاعیه داد

جدول لیگ برتر در پایان مسابقه امروز

ماجرای تلخ و دردناک یک قتل ناموسی در شوشتر

استقلال بدون موسیمانه برنده شد

مبلغ سنگین برای وسوسه مربی ایتالیایی

فیلم/حرکات عجیب و خطرناک دختر موتورسوار

مسکو: سکوت بایدن درباره ترور پوتین نشانه‌ گناهکار بودن اوست

تغییر فرمول محاسبه حقوق بازنشستگان رسما تایید شد/ جزییات

فلسطین: اسرایی که اسرائیل روند تحویل آنها را به حالت تعلیق در آورده بود، عصر امروز آزاد خواهند شد

آتش‌نشانی واشنگتن: تمامی ۶۷ سرنشین هواپیمای آمریکایی کشته شدند

ادعای خبرنگار ترکیه‌ای درباره مهاجم جدید پرسپولیس

آیا نوشیدن آب گازدار می‌تواند به کاهش وزن کمک کند؟

کشف اجساد ۳۰ قربانی سانحه هوایی در آمریکا

سریال خانه کوچک دوباره ساخته می‌شود

نظر قاطع آیت الله جوادی آملی درباره رعایت کردن حجاب

کرسنت دلار‌های گمشده بابک زنجانی را پیدا کرد