تاریخ انتشار: ۱۱:۰۲ - ۲۶ تير ۱۴۰۱
یادداشت حمیدرضا یعقوبی آوینی برای اقتصاد۲۴؛

ترانزیت جایگزین نفت؛ خودفریبی بزرگ

این روز‌ها از زبان دولت‌مردان شنیده می‌شود که حوزه ترانزیت به عنوان یک عامل پیش‌رونده و تکمیل‌کننده در اقتصاد کشور، عمل می‌کند

ترانزیت جایگزین نفت؛ خودفریبی بزرگ

اقتصاد۲۴- حمیدرضا یعقوبی آوینی – کارشناس حوزه لجستیک در یادداشتی اختصاصی برای اقتصاد۲۴ نوشت: با توجه به موقعیت جغرافیایی و استراتژیک ایران، متولیان حوزه حمل و نقل دهه‌ها است که برای ایفای نقش فعال در حمل‌ونقل بین‌المللی و منطقه‌ای برنامه‌ریزی کرده‌اند و لیکن اقدامات صورت گرفته با ضرورت توسعه ترانزیت تناسب نداشته و اهداف مورد نظر در این خصوص محقق نشده است. اینک دولت سیزدهم به توسعه روابط تجاری خود با کشور‌های همسایه برای توسعه ترانزیت به عنوان یکی از مزیت‌های اصلی کشور در رقابت با کشور‌های منطقه به عنوان تبدیل شدن به حلقه اتصال حیاتی میان آسیا و اروپا و بهره گیری از آثار و پیامد‌های مثبت آن بالاخص در بخش‌های درآمدزایی و اشتغال‌زایی برای کشور، توجه و اهتمام جدی داشته است.

این روز‌ها از زبان دولت‌مردان شنیده می‌شود که حوزه ترانزیت به عنوان یک عامل پیش‌رونده و تکمیل‌کننده در اقتصاد کشور، عمل می‌کند و اگر ظرفیت‌های ترانزیتی کشور به شکل مناسب فعال و عملیاتی شود، بخش حمل و نقل ترانزیتی توانایی تامین درآمد سالانه چند ده میلیارد دلاری و همچنین توانایی ایجاد یک میلیون فرصت شغلی در ایران را دارد و می‌تواند به جایگزینی مناسب برای درآمد‌های نفتی تبدیل شود و می‌توان ادعا کرد که ترانزیت هر کانتینر معادل یک بشکه نفت، برای کشور درآمد به همراه خواهد داشت.

چراکه مسایل اخیر بین‌المللی و بسته شدن مسیر‌ها و برخی کریدور‌های ترانزیت زمینی به دلیل تحریم‌ها و تهدید‌های بین‌المللی بین روسیه و کشور‌های اروپایی، فرصتی استثنایی پیش روی ایران قرار داده است تا با توسعه ظرفیت‌های موجود در امر ترانزیت بالاخص در بخش ریلی و جاده‌ای، بتواند خلاء پیش آمده در منطقه را جبران و به اهداف پیش بینی شده خود به منظور افزایش سهم بازار از تجارت جهانی دست پیدا کند.

از امتیازات ویژه ایران، بهره مندی از بنادر بزرگ در خلیج فارس و دریای عمان با دسترسی به آب‌های آزاد اقیانوس هند و دریای خزر در شمال در کنار شبکه‌های حمل و نقل جاده‌ای و ریلی است که تا کشور‌های همسایه و حتی اروپا امتداد دارد و از جمله عواملی است که به کوتاه شدن مسیر انتقال کالا و کم شدن هزینه‌ها به ویژه میان شرق آسیا و اروپا کمک می‌کند. در حال حاضر سه کریدور بین المللی از خاک ایران عبور می‌کند که کریدور شمال-جنوب دو کشور هند و روسیه را به هم متصل می‌کند و کریدور تراسیکا که همچون پلی میان کشور‌های آسیای میانه و قاره اروپا عمل کرده و راه باستانی ابریشم که شرق آسیا به دریای مدیترانه و قفقاز را به هم متصل می‌کند.

با توجه به امضای قرارداد‌های همکاری راهبردی ایران با چین و روسیه در سال گذشته؛ تلاش‌هایی از سوی متولیان برای احیای موقعیت راهبردی ایران در خطوط ترانزیتی که کشور‌های شرق آسیا را به قاره اروپا پیوند می‌دهند و همچنین تسهیل تجارت با چین و روسیه در ماه‌های گذشته آغاز شده است که سر آغاز آن می‌توان به حرکت قطار حمل و نقل کانتینری در مسیر ترانزیتی ریلی قزاقستان، ترکیه و اروپا را از طریق خاک ایران و همچنین راه‌اندازی قطار باری بین‌المللی از چین به سمت ایران به منظور احیاء دوباره کریدور‌های حمل و نقل بین‌المللی اشاره داشت.

ترانزیت جایگزین نفت؛ خودفریبی بزرگ

در همین راستا برخی از کارشناسان حمل و نقل معتقدند، ترانزیت برون داد یک زنجیره عوامل کلان در حوزه سیاست خارجی، تجاری، اقتصادی و... است و وقتی ارتباطات بین‌المللی قوی در کنار زیرساخت‌های مناسب و سیاست‌ها و قوانین و مقررات هماهنگ شده و حضور در موافقت نامه‌های بین المللی مورد نیاز حوزه حمل و نقل وجود نداشته باشد، ترانزیت امکان پذیر نیست و این دیدگاه که ترانزیت می‌تواند جایگزین نفت شود، می‌تواند به یک خودفریبی بزرگ تبدیل شود. چراکه این موارد از اقدامات اجرایی و اولیه در راه‌اندازی عملیاتی کریدور‌های بین‌المللی و تبدیل شدن ایران به حلقه اتصال میان غرب و شرق می‌باشد در حالی که میزان سرمایه گذاری در صنعت حمل و نقل در برابر صنعت نفت در کشورمان چقدر است؟

ترانزیت یک مبحث فرابخشی است و سازمان‌های متعددی درگیر آن هستند. علی‌رغم بهره‌مندی دولت از منافع حوزه ترانزیت، متاسفانه نهاد‌ها و سازمان‌های دولتی مرتبط با این حوزه حمل و نقل، هماهنگ و هم‌فکر عمل نمی‌کنند و به اصطلاح هر یک ساز خود را می‌زند. این نهاد‌ها و سازمان‌ها در تصمیم‌گیری‌ها به جای گام برداشتن در راستای منافع کلی، منافع بخش خود را در نظر می‌گیرند و ناخواسته چوب لای چرخ حوزه ترانزیت می‌گذارند.


بیشتر بخوانید: ایران و رویای ناتمام جاده ابریشم / چابهار چطور از بنادر گرجستان و پاکستان جاماند؟


کریدور شمال به جنوب از مسیر ایران به نسبت بقیه مسیر‌ها و کریدورها، هم به لحاظ هزینه حمل و هم به لحاظ زمان، در حدود ۴۰ درصد صرفه جویی دارد، ولی علت اینکه این مسیر هنوز فعال نشده به دلیل تحریم ها، برخی سیاست‌های گمرکی و زیرساخت‌های کم و نامناسبی است که در این مسیر وجود دارد. نکته قابل توجه این است که در نقاط اتصال به این کریدور به لحاظ ریلی مشکل وجود دارد و در مسیر رشت به آستارا و رشت به بندر انزلی که نقطه اصلی اتصال این کریدور است، هنوز اتصال ریلی صورت نگرفته و در آنجا حمل ترکیبی انجام می‌پذیرد و در بخش جنوبی نیز خطوط ریلی بندر چابهار به زاهدان تکمیل نشده است. همچنین در بنادر شمالی زیرساخت کشتی‌های رورو هنوز کامل نشده است.

چرخ اقتصاد مانند زنجیره یک چرخ دنده به یکدیگر متصل است و هر نقصی در این زنجیره سبب توقف چرخ اقتصاد کشور می‌شود؛ لذا برای استفاده از ظرفیت کریدور‌ها به منظور ایجاد و توسعه فرصت‌های شغلی و درآمدزایی باید به دنبال مدیریت یکپارچه ترانزیت باشیم و پروژه‌های مرتبط با توسعه ترانزیت به همراه زمان بندی مشخص و تعیین مجری طرح‌ها بالاخص در مسیر‌های ریلی، اولویت‌بندی شوند.

تکمیل مسیر‌های ریلی و اصلاح فرسودگی زیرساخت‌ها و بروز رسانی ناوگان ریلی یکی از مهم‌ترین اولویت‌ها برای توسعه ترانزیت کشور است. همچنین تعریف خطوط جداگانه ترانزیت در پایانه‌های بندری و ایجاد مسیر سبز گمرکی، امضاء پیمان‌های دوجانبه گمرکی و ایجاد تسهیلات بین المللی گمرکی، بیمه محموله‌های ترانزیتی، توسعه ناوگان حمل و نقل جاده‌ای و... از جمله راهکار‌های پیشنهادی کوتاه مدت برای جهش ترانزیت به حساب می‌آید که با رشد روابط با کشور‌های چین، روسیه و هند و ترغیب این کشور‌ها به سرمایه‌گذاری در ایران به منظور توسعه ترانزیت صورت می‌پذیرد.

این نکته نیز قابل توجه است که نبود ثبات و امنیت در برخی از کشور‌های همسایه و جنگ‌های منطقه، چالش‌هایی بزرگ در برابر شکوفایی بخش ترانزیت در ایران به شمار می‌آید.

ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

قیمت انواع دستگاه ماینر امروز + جدول

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

قیمت انواع لپ تاپ ایسوس امروز + جدول

قیمت سکه و طلا امروز پنجشنبه ۲۳ اسفند ۱۴۰۳ + جدول

عربستان ۲۰۲۵؛ از میانجی گری میان ایران و آمریکا تا حل بحران اوکراین/ در عربستان انقلاب نخواهد شد، چون جوانان بن سلمان را دوست دارند/ پادشاهی سعودی مانند کره جنوبی مدرنیزه می‌شود

قیمت دلار و یورو امروز پنجشنبه ۲۳ اسفند ۱۴۰۳ + جدول

عکس/ تیپ گنگ مهسا حجازی در حال خرید عید با کلاه گپ چند میلیونی

عکس/ استوری عاشقانه آیسان آقاخانی و رضا گلزار حسابی سروصدا کرد

عکس/ بنر‌های عجیب در سراسر شهر تهران جلب توجه کرد

عکس/ سارا و نیکا در آغوش محسن تنابنده

عکس/ ژست عجیب شیدا یوسفی با فرش ایرانی

عکس/ استایل طاووسی شبنم قلی‌خانی با جواهر گران قیمت

عکس/ نمایی از خرم آباد ۹۳ سال پیش با خانه‌های کاهگلی

عکس/ قابی ماندگار و دیدنی از کتایون ریاحی در کنار نوه محمدعلی فردین

عکس/ حال و هوای مردم تهران در اسفند ۲۳ سال پیش

عکس/ تیپ کژوال لیندا کیانی با کیف و گوشواره یاقوتی

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

توصیه جدی وزارت بهداشت برای خرید شیرینی و آجیل

اعتراف اسکارلت جوهانسن

شیرینی پزی مخصوص عید ۱۴۰۴

مرگ هولناک دختر مدرسه‌ای در ویلای اجاره‌ای

طرز تهیه فرنی شیره انگور، افطاری گرم و مقوی

جی ۲۰ چگونه عمل می‌کند و چرا اهمیت دارد؟/ اگر G20 متحمل شکست شود چه چیزی از بین خواهد رفت؟

رسوایی با برگه آزمایش

طرز تهیه نان سیب زمینی روسی

ربودن زن جوان با قصد آزار و اذیت

چرا برخی خاطرات را فراموش می‌کنیم؟

زیدآبادی: دکتر پزشکیان! مملکت در حال فنا شدن است، می‌خواهی چه کنی؟

ایران خواستار آتش‌بس دائمی در غزه شد

محمد فاضلی: عدد دبش در تاریخ ریاضیات می‌ماند!

واتساپ با قابلیت‌های تازه به‌روز‌رسانی شد!

سرپیچی ایرلاین‌ها از ممنوعیت توزیع مواد غذایی ناسالم

توضیح سخنگوی وزارت خارجه درباره محتوای نامه ترامپ به ایران

فیلم/حافظ‌خوانی سفیر کره جنوبی در ایران

ساعت کاری کارمندان تغییر کرد

پزشکیان: امروز دیگر کسی حرف خوب بدون عمل را از ما قبول نمی‌کند

پوتین: با پیشنهاد آتش‌بس موافقیم

ماجرای شماره متفاوت آقای گل لیگ یک

CFT و پالرمو در کمیسیون تصویب شد

آمریکا وزیر نفت را تحریم کرد

جزئیات قرعه‌کشی دور حذفی لیگ نخبگان آسیا اعلام شد

الجولانی پیش‌نویس اعلامیه قانون اساسی را امضا کرد

شهرداری تهران: هیچ مجوزی برای تخریب ساختمان سینگر صادر نشده

سهمیه سوخت تغییری نخواهد کرد

عصبانیت شدید نتانیاهو از گزارش سازمان ملل درباره جنایات اسرائیل

اتحادیه اروپا: به برجام متعهد هستیم

درگاه پرداخت ریالی روی وبسایت قمار!

محمدرضا شریفی نیا کیست؟| بازیگر پرحاشیه و تأثیرگذار سینمای ایران

مرگ پرویز در ۷۰ سالگی

مهدی قایدی به شخص مورد علاقه‌اش رسید

صلح اوکراین تازه آغاز ماجراست!

عکس/ ویلا‌های لاکچری ۸۳ سال پیش در بابلسر

اینفوگرافی/ عواملی که سلامت روده‌ها را تهدید می‌کند

فیلم‌های سینمایی آخر هفته تلویزیون

قیمت برنج ایرانی به ۲۰۰ هزار تومان رسید

بهترین افطاری برای ماه رمضان

قیمت انواع لپ تاپ ایسوس

افزایش ۲۵ درصدی قیمت بلیت قطار در آستانه نوروز

قیمت انواع دستگاه ماینر + جدول

پرسپولیس گرانترین و تراکتور ارزانترین بلیت در ایران

قیمت دینار عراق امروز + جزئیات

قیمت لیر ترکیه امروز + جزئیات

فیلم/ عذرخواهی مجری صداوسیما از شهرداری

دلیل افطار کردن با خرما در ماه رمضان چیست؟

چرا بعد از غذا خوردن میل به شیرینی داریم؟

با رقم فساد چای دبش چند هواپیما می‌شد خرید؟

برای پیشگیری از زوال عقل در پیری چه باید کرد؟