انحصارگرایی گوگل

اقتصاد۲۴–   گوگل بارها به دلیل نقض حریم شخصی از سوی اتحادیه اروپا جریمه شده است. چندی پیش گوگل پس از حذف اپلیکیشن‌های ایرانی‌ هاتگرام و تلگرام طلایی از سیستم‌عامل اندروید، موبوگرام را نیز از گوگل پلی حذف کرده است.

اردیبهشت‌ماه امسال اپلیکیشن‌های ایرانی ‌هاتگرام و تلگرام به همراه چند اپلیکیشن‌ دیگر توسط گوگل از روی سیستم‌عامل گوشی کاربران حذف شدند. علت این اقدام آلودگی به نرم‌افزار جاسوسی بیان شده بود‌ هر چند مدیر تلگرام گفته که گوگل توضیحی در پاسخ به پیگیری‌ها نداده است. این دخالت یک شرکت خارجی در گوشی کاربران ایرانی تلنگر جدی به همراه داشت و بسیار خبر‌ساز شد و انتقادات مختلفی از راهبرد دولت درباره فعالیت یک پیام‌رسان‌ خارجی در کشور رقم زد. از سو‌ی دیگر بررسی‌ها بیانگر آن است که میزان دیتای خصوصی ارسال‌شده از روی گوشی‌های اندرویدی به سرورهای گوگل ۱۰ برابر بیشتر از ارسال همان داده از آیفون به سرورهای اپل است.

البته هیچ‌یک از اقدامات گوگل با تحریم هوآوی قابل مقایسه نیست. گوگل هوآوی را به طور کامل تحریم کرده است و پس از قرار گرفتن هوآوی در لیست سیاه دولت ترامپ، این شرکت دیگر نمی‌تواند از سیستم‌عامل اندروید در گوشی‌های هوشمند خود استفاده کند. اما آیا این شرکت کنار کشیده است؟ خیر. هوآوی همچنان در حال مبارزه است.

علاوه بر گوگل، شرکت‌های ژاپنی پاناسونیک و توشیبا نیز همکاری‌شان را با هوآوی متوقف کرده‌اند. اما غیر از کدهای امنیتی که هوآوی نمی‌تواند زودتر از معرفی محصولات جدید اندروید دریافت کند، به دلیل متن‌باز اندروید، چینی‌ها ممکن است بتوانند از راه‌های جایگزین استفاده کنند.

سیستم‌عامل ‌هانگ منگ
مدتی است شرکت هوآوی کار روی سیستم‌عامل خود با نام‌ هانگ‌منگ را آغاز کرده است. این محصول در پاییز امسال معرفی می‌شود.‌‌

هانگ‌منگ در واقع توسعه یافته اندروید به سبک هوآوی است. این اندروید تفاوت‌هایی را با اندروید گوگل و اندروید متن‌باز دارد، با این وجود هوآوی ادعا می‌کند تمامی اپلیکیشن‌هایی که برای اندروید توسعه داده شده‌اند بدون مشکل روی این سیستم‌عامل کار می‌کنند. حتی اگر این ادعا واقعی باشد چندین مشکل باقی خواهند ماند. احتمالا بزرگ‌ترین مشکل فروشگاه اپلیکیشن است.

دو سازنده موبایل در گذشته در این عرصه شکست خورده بودند؛ هم ویندوز در ویندوز‌فون و هم بلک‌بری برای سیستم‌عامل خود نتوانسته بودند توسعه‌دهندگان را قانع کنند تا اپلیکیشن‌های خاص سیستم‌عامل این شرکت‌ها را توسعه دهند.

اما برای هوآوی دو تفاوت وجود دارد؛ اول آنکه هوآوی دومین تولیدکننده بزرگ تلفن همراه در جهان است حتی بزرگ‌تر از اپل و بازار بزرگ محصولاتش که سبب می‌شود برای توسعه‌دهندگان صرفه اقتصادی داشته باشد تا برای فروشگاه خاص اپلیکیشن این شرکت با نام اپ‌گالری برنامه خود را توسعه دهند. از سوی دیگر پایه اندرویدی سیستم‌عامل هوآوی سبب می‌شود پیچیدگی توسعه محصول به حداقل برسد.

اما اینجا باز یک مشکل دیگر وجود دارد. بیشتر اپلیکیشن‌های مهم، ساخت آمریکا هستند و قطعا اگر تحریم گسترش یابد این شرکت‌ها محصولات خود را روی فروشگاه هوآوی قرار نخواهند داد. برای این مشکل هوآوی به فکر منبع سوم و همکاری با فروشگاه‌های دیگر اپلیکیشن در جهان است. نمونه این فروشگاه‌ها در ایران کافه بازار و در اروپا فروشگاه پرتغالی اپتوئید است.

اگر همه این مشکلات هم حل شوند باز هم مشکلاتی باقی می‌مانند؛ اپ‌های گوگل چگونه می‌توانند روی گوشی‌های این شرکت قرار گیرند؟ برخی از نوشتن رابط‌های خاص کاربری در گوشی‌های این شرکت برای استفاده این محصولات خبر می‌دهند.

انحصارگرایی گوگل و جریمه‌های مالی
پس از آنکه اتحادیه اروپا شرکت آمریکایی گوگل را تحت‌تاثیر فعالیت‌های انحصارگرانه جریمه کرد، حالا این شرکت به نظر می‌رسد در بسیاری دیگر از کشورهای جهان نیز با مشکل مواجه شده است‌ به گونه‌ای که حالا سازمان تنظیم مقررات و رگولاتوری اینترنت در هند نیز تصمیم گرفته است که گوگل را به علت فعالیت‌های انحصارگرانه خود جریمه کند و مورد مواخذه و سرزنش قرار دهد.

به عقیده بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران، انحصارگرایی گوگل و تلاش برای نصب پیش‌فرض برنامه و سرویس‌های اختصاصی آن روی تمامی گوشی‌های هوشمند اندرویدی این غول تکنولوژی آمریکایی را به دردسرهای بزرگی انداخته و آن را با مشکلات عظیمی روبه‌رو خواهد کرد.

چندی پیش بود که اتحادیه اروپا گوگل را به علت انحصارطلبی تجاری پنج میلیارد دلار جریمه کرد.

مقامات اتحادیه اروپا در این زمینه اعلام کرده بودند گوگل به منظور ارتقای محصولات، سرویس‌ها و اپلیکیشن‌های خود در کنار سیستم‌عامل اندروید، از استفاده آزادانه و منصفانه کاربران اینترنت از خدمات و سیستم‌های عامل شرکت‌های رقیب خود جلوگیری کرده است.

البته این نخستین بار‌ نیست که گوگل توسط نهادهای مختلفی در جهان جریمه و محکوم می‌شود که البته بعد از جریمه هنگفت توسط اتحادیه اروپا بسیاری از کارشناسان بر این باور بودند که این شرکت بزرگ احتمالا تغییر و تحولات جدیدی را در استراتژی‌های خود ایجاد خواهد کرد تا در آینده با جریمه و مواخذات بیشتری مواجه نشود. اما این طور که به نظر می‌رسد قبل از آنکه گوگل بتواند تغییری در سیاستگذاری‌های خود به وجود آورد، هند دست به کار شده و می‌خواهد این شرکت را به چالش بکشاند.

جاسوسی با گوگل‌کروم
میزان دیتای خصوصی ارسال‌شده از روی گوشی‌های اندرویدی به سرورهای گوگل ۱۰ برابر بیشتر از ارسال همان داده از آیفون به سرورهای اپل است. تحقیقات پروفسور داگلاس اشمیت از دانشگاه وندربیلت نشان می‌دهد نقض حریم خصوصی توسط گوگل بسیار بیشتر از اپل است.

شکایت رسمی از گوگل در مورد نقض گسترده حریم خصوصی و دروغگویی و ردیابی بدون اجازه کاربران از طریق مکان‌یابی در آمریکا این هفته جنجال بزرگی به پا کرد و این موضوع باعث شده است تا کارشناسان تمرکز بیشتری روی نقض حریم خصوصی توسط غول‌های آی‌تی پیدا کنند.

بر اساس تحقیق پروفسور اشمیت یک گوشی اندرویدی که مرورگر کروم در پس‌زمینه آن بدون اجازه اجرا می‌شود در ۲۴ ساعت بیش از ۳۴۰ بار مکان کاربر را به سرورهای گوگل ارسال می‌کند که این رقم معادل ارسال ۱۴ بار در ساعت است. اما این رقم برای مرورگر سافاری روی آیفون در یک روز ۵۰ بار است. نکته دیگر اینکه اطلاعات کاربر آیفون برای سرورهای گوگل کمتر فرستاده می‌شود. حدود ۴/۴ مگابایت دیتا از روی گوشی اندرویدی به سرور گوگل ارسال می‌شود اما این رقم روی آیفون برای سرور گوگل شش برابر کمتر گزارش‌ شده است.

بدترین قسمت ماجرا آنجاست که بیشتر دیتای ارسالی زمانی رخ می‌دهد که کاربر گوشی خود را به گوشه‌ای رها کرده است. این تصور زمانی وحشتناک می‌شود که بدانیم بیش از دو میلیارد گوشی اندرویدی در جهان همزمان این کار را انجام می‌دهند و دیتای کاربران به سرقت برده می‌شود. روی سرورهای گوگل این‌طور تعریف ‌شده است که دیتای ناشناس با دیتای رکورد شده تطبیق داده می‌شود و این رسما معنای جاسوسی پیدا می‌کند.

غول فناوری ترسناک
محمود محمدی*‌- گوگل به شدت در حال انحصار‌گرایی و نقض حریم شخصی است. گوگل وارد گوشی‌های هوشمند هموطنان‌مان شد‌ و ‌هاتگرام و تلگرام طلایی را از گوشی آنها حذف کرد. اکنون نیز هوآوی را تحریم کرده و اجازه استفاده از سیستم‌عامل اندروید را به این غول فناوری چینی نمی‌دهد. اگرچه این اقدامات در اثر تحریم‌های دولت ترامپ انجام شده‌اند اما همه اینها زنگ خطری بودند برای کشورهای مختلف جهان. نخست آنکه تمامی کشورهای دنیا از نظر تکنولوژی و اینترنت به شدت به آمریکا وابسته هستند و اگر دولت آمریکا آنها را تحریم کند از نظر فضای مجازی فلج خواهند شد. دوم آنکه شرکت‌های آمریکایی به شدت انحصار‌گرا بوده و حریم شخصی کاربران را نقض می‌کنند. بنابراین بسیاری از کشورهای دنیا به ویژه کشورهای اروپایی به این فکر افتادند که سیستم‌عامل مستقلی برای گوشی‌های خود ایجاد کنند و از سیستم‌عامل‌های متن باز در گوشی‌های هوشمند خود استفاده کنند. اقدام گوگل علیه هوآوی این هشدار را به دیگر کشورها داد و آنها را ترساند که ممکن است روزی این اتفاق برای آنها نیز رخ دهد.

اما این تمام ماجرا نیست، گوگل از طریق نرم‌افزارهای خود تمامی عکس‌ها، مخاطبان، ویدئوها، پیام‌ها و اطلاعات کاربران موبایل در دنیا را دارد و به راحتی می‌تواند از این اطلاعات علیه آنها استفاده کند. به عنوان نمونه ممکن است فردی تصمیم بگیرد وزیر ارتباطات یک کشور شود، گوگل به راحتی می‌تواند با فاش کردن اطلاعات شخصی آن فرد مانند عکس‌ها و فیلم‌های دوستانه و خانوادگی شرایطی را ایجاد کند که آن فرد نتواند به عنوان وزیر فعالیت کند. در واقع گوگل یک غول فناوری ترسناک است، این شرکت نه تنها اطلاعات کاربران را به طور کامل دارد بلکه برای حریم خصوصی آنها نیز ارزشی قائل نیست، از طرفی دیگر به شدت وابسته به سیاست‌های دولت آمریکا بوده و بر اساس سیاست‌های آمریکا تصمیم می‌گیرد شرکت‌ها را تحریم کرده یا اطلاعات شخصی کاربران خود را فاش سازد. به همین روی تمام کشورها باید هم سیستم‌عامل بومی و هم نرم‌افزارهای بومی داشته باشند تا از وابستگی خود به گوگل بکاهند. اقدامی که اتحادیه اروپا در پیش گرفته است. این اتحادیه بارها گوگل را به دلیل نقض حریم شخصی کاربران جریمه کرده است اما این روند گوگل تغییر نخواهد کرد.

منبع: جهان صنعت