تاریخ انتشار: ۱۱:۲۷ - ۲۸ فروردين ۱۴۰۳

تورم‌زا بودن وام مسکن توهم است

بررسی‌ها نشان می‌دهد «تورم‌زا بودن وام مسکن» یک توهم است، چون طی ۹ سال «تثبیت سقف وام» قیمت مسکن در تهران ۷ برابر شد، اما در سالی که قدرت پوششی این تسهیلات ۷۰درصد افزایش یافت، تورم مسکن صفر شد.

تورم‌زا بودن وام مسکن توهم است

اقتصاد۲۴-  طرح گروهی از کارشناسان بانکی برای «افزایش سقف وام خرید مسکن از مسیر پرداخت چند فقره تسهیلات برای خرید یک آپارتمان به خریداران شراکتی» به مانع برخورد کرده است؛ مقاومتی که طی دو دهه گذشته نیز هر بار حرف «تعدیل قدرت خرید مسکن» وسط می‌آمد، بر سر این راه شکل می‌گرفت.
«دنیای‌اقتصاد» در این بررسی، اثبات می‌کند «ادعای مخالفان تقویت قدرت وام مسکن مبنی بر تورم زا بودن آن، نوعی توهم است».
هفته گذشته «دنیای‌اقتصاد» جزئیات نسخه پیشنهادی توسط یکی از بانک‌ها برای «افزایش مبلغ وام خرید مسکن به شکلی که هم قدرت تسهیلات به سطح کارآمدی حداقلی برسد و هم امکان پرداخت قسط ماهانه آن وجود داشته باشد» را منتشر کرد.

بر اساس این نسخه که گفته می‌شود تحویل مقامات بانک مرکزی نیز شده است، «سقف کنونی وام خرید خانه که در تهران به شکل دریافت انفرادی ۵۶۰ میلیون تومان (با احتساب وام جعاله) است، به حدود یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان افزایش می‌یابد». مبلغ قسط چنین تسهیلاتی با مدت بازپرداخت کمتر از ۱۵ سال، حدود ۲۶ میلیون تومان در ماه خواهد بود که از «توان پرداخت (قسط) ماهانه زوج‌های متقاضی خرید خانه» به مراتب بیشتر است؛ بیش از دو برابر توان خانوارها. از همین رو، در این نسخه، «امکان پرداخت تفکیکی چند فقره وام خرید با سقف مجموع ۱.۲ میلیارد به چند نفر که به صورت شراکت دانگی برای خرید یک واحد مسکونی اقدام می‌کنند، در نظر گرفته شده است تا قفل پرداخت قسط باز شود».

از آنجا که طی سال‌های اخیر، متقاضیان صاحب خانه شدن تحت‌تاثیر جهش قیمت و توان مالی پایین، عمدتا با حمایت (شراکت) اعضای خانواده موفق به تهیه بودجه خرید شده اند، مدل خرید مشارکتی آپارتمان، به نوعی در حال شیوع است و اکنون، «تعدیل قدرت وام به شکل خرید شراکتی»، می‌تواند تا حدودی قفل صاحب خانه شدن را باز کند.

اما مقابل تصویب این طرح، «مقاومت بزرگ» شکل گرفته است. مخالفان «افزایش مبلغ تسهیلات خرید مسکن»، فوبیای تورمی دارند به این معنا که «هر نوع تعدیل سقف وام را مساوی صعود قیمت مسکن» عنوان می‌کنند.
خیلی پیش‌تر، در زمان دولت نهم، گروهی از کارشناسان حامی دولت، «وام مسکن را دینامیت بازار ملک تعبیر می‌کردند» تا بر «تورم زا بودن این ابزار اصلی خانه اولی‌ها در جهان» تاکید کنند و مانع «موافقت بانک مرکزی در آن سال‌ها برای احیای قدرت این تسهیلات» شوند.
اکنون نیز همان ادعای تورمی برای مسکن مطرح است. اما این ادعا، واقعیت دارد؟

تورم یا توهم؟

بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» با استناد به «روند تاریخی افزایش سقف وام خرید مسکن در تهران» و همچنین «روند تورم مسکن» طی دو دهه گذشته نشان می‌دهد، «محرک‌های صعود قیمت آپارتمان در پایتخت (و البته در سایر شهر‌های ایران)، عناصری غیر از وام بوده است».

بی اثر بودن «اثر افزایش قدرت خرید مسکن از محل تقویت سقف وام» بر روی سطح قیمت آپارتمان به دو علت است؛ علت اول، «ناچیز بودن سهم پوششی مبلغ وام حتی در لحظه افزایش سقف» و علت دوم نیز «وزن بالای محرک‌های اصلی تورم مسکن در مقایسه با محرک بانکی» است. از اوایل دهه ۸۰ تا سال ۹۷، دو مرتبه، سقف وام خرید مسکن توسط شورای پول و اعتبار افزایش پیدا کرد. از اوایل دهه ۸۰ تاکنون نیز چهار مرتبه این اتفاق رقم خورد، اما در این بررسی، بازه زمانی ۸۴ تا ۹۷، مبنای تحلیل بازار قرار گرفته است، چون از سال ۹۷ تاکنون، «جهش‌های تاریخی قیمت مسکن ناشی از انتظارات تورمی، جهش دلار و ریسک‌های قوی غیراقتصادی»، مسیر بازار معاملات آپارتمان را از «ریل خرید‌های مصرفی»، منحرف کرد و بنابراین، چون وام خرید نقشی در معادلات بازار مسکن (در این سال‌های اخیر) نداشت، در این بررسی لحاظ نشده است.

از سال ۸۴ تا ۹۲، یعنی درست در مقطع کاری دولت‌های نهم و دهم –برهه‌ای که دولت همه امکانات در اختیارش را برای ساخت مسکن مهر بسیج کرد و اعتقادی به وام خرید مسکن نداشت، «سقف وام خرید مسکن ثابت نگه داشته شد و هیچ تعدیلی (افزایشی) نیافت». با این حال در همان فاصله زمانی ۹ ساله، متوسط قیمت هر مترمربع واحد مسکونی در تهران ۹ برابر شد و از حدود نیم میلیون تومان به نزدیک ۴ میلیون تومان رسید.


بیشتر بخوانید: اجاره خانه در کدام محله‌های تهران ارزان‌تر است؟


این مقایسه اثبات می‌کند، «تورم مسکن، مستقل از وام مسکن، به راه خود ادامه داده است». در این میان، آنچه مهر تایید پررنگ‌تر بر «توهم تورم زایی وام مسکن» می‌زند، تغییرات نزولی قدرت پوششی وام طی همین سال‌های مورد بررسی است.

سال ۸۴، قدرت وام، معادل ۲۸ مترمربع از یک واحد مسکونی در تهران بود؛ این یعنی حدود ۵۰‌درصد از بهای خرید یک آپارتمان ۶۰ مترمربعی در آن سال که به نسبت، قدرت مناسبی برای خرید خانه اول به حساب می‌آمد. اما در سال ۹۲، به علت ثبات چندساله سقف وام و صعود قیمت مسکن، قدرت تسهیلات به ۵ مترمربع سقوط می‌کند و بی اثر می‌شود، اما در همان سال ۹۲، بازار مسکن تحت‌تاثیر ریسک‌های بیرونی غیراقتصادی و التهابات ارزی، با جهش قیمت روبه‌رو شد.

بعداز تثبیت ۹ ساله مبلغ وام، در سال ۹۳، رقم تسهیلات خرید مسکن با ۷۰‌درصد افزایش به ۳۵ میلیون تومان می‌رسد، اما اینجا هم، مسیر تورم مسکن، متفاوت از افزایش وام است. در سال ۹۳، بازار مسکن از «تورم شدید سال‌های ۹۱ و ۹۲» عبور می‌کند و ریسک‌ها فروکش می‌کند، در نتیجه، قیمت مسکن که از محرک‌های بیرونی اثرپذیر است، در سال ۹۳ به ثبات نسبی می‌رسد و حدود ۱۰‌درصد افزایش می‌یابد.

خیالی بودن نقش مخرب

در سال ۹۴ بار دیگر سقف وام خرید مسکن ۷۰‌درصد افزایش پیدا می‌کند و آنجا هم ثبات نسبی در بازار مسکن با بهبود اوضاع اقتصادی و سیاسی در کشور، به تورم صفر ملکی منجر می‌شود که باز هم، «بی اثر بودن افزایش وام بر روی سطح قیمت» را نشان می‌دهد.

اما در سال‌های ۹۵ تا ۹۷ که سیاستگذار پولی، «تعدیل قدرت وام» را از دستور کار خارج می‌کند، بازار مسکن با رشد دو برابری قیمت روبه‌رو می‌شود. علت جهش ۲۰۰ درصدی متوسط قیمت آپارتمان در تهران از ۹۵ تا پایان ۹۷، «اثر تورمی ریسک‌های مرتبط با خروج از برجام و التهاب دلار بر بازار ملک» بود.

نمای کلی از آنچه طی سال‌های ۹۰ تا ۱۴۰۲ به صورت تجمیعی بر تغییرات وام مسکن و قیمت مسکن گذشته، حکایت از آن دارد که طی این دوره‌ها با فراز و فرود‌های مختلف متغیر‌های موثر بر بازار ملک، تورم مسکن بیشتر از افزایش مبلغ وام بوده است.
قیمت واحد‌های مسکونی در این فاصله ۳۹ برابر شده، اما مبلغ وام ۲۸ برابر شده است.

اکنون، «خیالی بودن نقش تخریب گر وام مسکن در بازار»، با کارنامه حدود ۲۰ ساله تغییرات قیمت مسکن، محرز است. در شروع سال جدید، چنانچه «شرایط حداقلی برای تامین مالی خانه اولی ها» فراهم بیاید، این گره گشایی از سمت تقاضای مصرفی می‌تواند اثر مستقیم و معنادار بر تحریک سمت عرضه داشته باشد.
طی سال‌های اخیر، رکود خرید مصرفی آپارتمان باعث ثبت رکود تاریخی تولید مسکن شد و همین رکود عرضه، به شکل دومینویی روی تورم مسکن و تعمیق رکود خرید اثر سوء داشته است.

منبع: دنیای اقتصاد

ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

اینفوگرافی/ ۲۱ جنجال محمد باقر قالیباف در ۱۸ سال

فیلم/ریخت و پاش محمدباقر قالیباف در عروسی دخترش

قیمت خودرو‌های جک و لیفان شرکت کرمان موتور امروز + جدول

قیمت ماهی امروز + جدول

قیمت خودرو‌های مدیران خودرو امروز

قیمت سکه و طلا امروز دوشنبه ۷ خرداد ۱۴۰۳ + جدول

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

قیمت دلار و یورو امروز یکشنبه ۶ خرداد ۱۴۰۳ + جدول

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

قیمت قند و شکر امروز

قیمت تبلت سرفیس و سامسونگ امروز + جدول

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

قیمت پلی استیشن و ایکس باکس امروز + جدول

قیمت دلار و یورو امروز دوشنبه ۷ خرداد ۱۴۰۳ + جدول

قیمت سکه و طلا امروز یکشنبه ۶ خرداد ۱۴۰۳ + جدول

قیمت خودرو‌های ایران خودرو امروز یکشنبه ۶ خرداد ۱۴۰۳ + جدول

قیمت خودرو‌های سایپا امروز یکشنبه ۶ خرداد ۱۴۰۳ + جدول

استایل خاص و جدید آزاده صمدی در یک جشنواره

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

ماجرای جریمه مشاوران املاک چیست؟

تکلیف کاندیداتوری آذری‌جهرمی روشن شد

عکس/ تازه‌ترین دیوارنگاره میدان انقلاب

تراکتور خریدار ندارد

عکس/ تیپ تازه مریم مومن پشت فرمان

فیلم/ عاشقانه‌های مهدی کوشکی و همسرش

خط و نشان مدافع شمس‌آذر برای پرسپولیس

۵ سرنخ طلایی و ضروری برای افزایش عمر لپ‌تاپ گیمینگ که باید بدانید

فیلم/ کنایه مجری تلویزیون به برخی مسئولین

پیش‌بینی قیمت دلار فردا سه‌شنبه ۸ خرداد ۱۴۰۳

پیش‌بینی بورس فردا سه‌شنبه ۸ خرداد ۱۴۰۳

بانکی پور: بی‌حجاب‌ها نگذارند عکسشان گرفته شود، بازداشت می‌شوند

منظور: بانک مرکزی مرجع اصلی مهار تورم است

عوارض مصرف قرص جوشان ویتامین C

فیلم/ پنجشنبه، آغاز رسمی ثبت‌نام انتخابات ریاست‌جمهوری

پیش‌بینی مهم سازمان برنامه از نرخ تورم

قتل ۵ نفر از اعضای خانواده با سلاح سرد!

ظریف امیرعبداللهیان را اخراج کرد؟!

فیلم/ رفتار عجیب یک نماینده در مراسم افتتاحیه مجلس

گوشت قرمز رکورددار گرانی خوراکی‌ها + جدول

آخرین تمرین پرسپولیس پیش از سفر به قزوین

جدیدترین ابرخودروی بوگاتی با رنگی جذاب +عکس

برادر ابراهیم رئیسی: رئیسی از ۱۵ سالگی راهی قم شد

فیلم/تجلیل از مصطفی زمانی در جشنواره فیلم الجزایر

سوءاستفاده کارفرما باعث نابودی حقوق کارگر

معرفی گنبد آهنین اسرائیل؛ مشخصات و قابلیت ها

فیلم/تالار وحدت میزبان هنرمندان برای بزرگداشت رئیسی

پیام تسلیت رهبر انقلاب به سید حسن نصرالله

واکنش عکاس جنجالی به ماجرای آمنه‌سادات ذبیح‌پور

افت شدید سرانه مصرف لبنیات در کشور

ایران در زنگ انتخابات؛ بررسی سناریو‌های ۵۰روز پرالتهاب همزمان با صدور دستور وزیر کشور

عکس/ هاشمی رفسنجانی به بهشت راه نیافت!

فیلم/ ساعت به ساعتِ روز آخر ابراهیم رئیسی

فیلم/گرد و خاکی که اراذل و اوباش در بیمارستان زاهدان به پا کردند!

قیمت جدید تخم مرغ امروز ۷ خرداد ۱۴۰۳+جدول

بازار طلا به مسیر صعود بازگشت

عکس/دورهمی محمود احمدی نژاد و طرفدارانش در میدان نارمک

دلیل روشن شدن چراغ چک خودرو چیست؟

فیلم/اظهارات بی‌شرمانه رحیم‌پور ازغدی علیه برخی از مسئولان کشور

قیمت جدید میلگرد امروز ۷ خرداد ۱۴۰۳+ جدول

پاسخ علی لاریجانی به کاندیداتوری در انتخابات

فیلم/اشک‌های نانسی عجرم خواننده مشهور لبنانی بعد از درگذشت هیر استالیستش

بابک زنجانی آزاد شد؟

فیلم/ریخت و پاش محمدباقر قالیباف در عروسی دخترش

پرونده حقوق کارگران در خرداد بسته شد!

فرزین: مهمترین هدف بانک مرکزی ثبات مالی است

بیشترین نرخ تورم ماهانه در کدام استان رقم خورد؟

فیلم/کلیپ مراسم ازدواج شیدا خلیق و کیوان ساکت

آغاز عرضه جدید خودرو‌های وارداتی + جدول قیمت

استوری عاشقانه اوسمار ویرا برای همسرش+ عکس