
اقتصاد۲۴- هدی کاشانیان: «مباشر» به معنای اصلی، کسی است که به طور مستقیم امور مربوط به مدیریت، نظارت یا اداره یک ملک، تجارت یا داراییها را انجام میدهد. این اصطلاح میتواند در زمینههای مختلفی به کار برود، از جمله مدیریت املاک، شرکتها، امور مالی و حتی در حوزههای اداری و دولتی. در حقیقت افرادی که پروانه کسب دارند برای انجام امور جاری واحد صنفی خود میتوانند یک مباشر معرفی کنند که باید شرایطی که در آییننامه نظام صنفی آمده را داشته باشند.
لازم به ذکر است که مباشر و دارنده پروانه کسب، هر دو مسئولیتهای قانونی جواز کسب را به عهده خواهند گرفت و خود دارنده پروانه هم میتواند در هر زمانی که خواست مباشر را تغییر دهد یا او را از این منسب عزل کند. در ادامه به برخی از کاربردهای مختلف اصطلاح «مباشر» پرداخته میشود:
املاک در زمینه مدیریت املاک، مباشر فردی است که مسئولیت نظارت و اداره روزمره یک ملک یا املاک را بر عهده دارد. این فرد ممکن است وظایف مختلفی مانند جمعآوری اجاره، نگهداری و تعمیرات، و تعامل با مستاجران را انجام دهد. مباشران ممکن است به عنوان نمایندگان مالکین عمل کنند و به آنها در مدیریت و بهرهبرداری از املاک کمک کنند.
در کسبوکار و تجارت، مباشر میتواند به کسی اشاره داشته باشد که مسئولیت مدیریت عملیاتی یا نظارت بر عملکرد یک بخش یا کل شرکت را بر عهده دارد. این فرد ممکن است وظایف مدیریت مالی، نظارت بر کارکنان، برنامهریزی و اجرای استراتژیهای تجاری را بر عهده داشته باشد.
در حوزه مالی، مباشر ممکن است به فرد یا نهادی اشاره داشته باشد که مسئولیت مدیریت سرمایهها و داراییها را بر عهده دارد. این فرد یا نهاد ممکن است به نمایندگی از سرمایهگذاران یا مالکین، تصمیمگیریهای مالی و سرمایهگذاری را انجام دهد.
در برخی موارد، مباشر میتواند به کسی اشاره داشته باشد که در یک سازمان دولتی یا نهاد اداری مسئولیت نظارت و اجرای قوانین و مقررات را بر عهده دارد. این فرد ممکن است نقش اجرایی داشته باشد و به اجرای سیاستها و برنامههای دولتی کمک کند.
بیشتر بخوانید:
به چه صورت فرآیند خرید و ادغام شرکتها انجام میشود؟
بهترین سرمایه گذاریهای بلندمدت در ایران
برای اینکه به خوبی با تفاوتهای کارت مباشرت و جواز کسب آشنا شوید، میبایست تفاوتهای این دو سند را از جهات مختلف بررسی کنیم. جواز کسب مجوزی است که تمام اشخاص حقیقی و حقوقی باید برای تأسیس واحد صنفی خود دریافت نمایند. به عبارت دقیقتر، جواز کسب یک سند تجاری مهم است که از سوی مراجع قانونی برای کسب و کارهای نوظهور صادر شده و به آنها اجازه شروع فعالیت را خواهد داد.

داشتن جواز کسب مزایای زیادی برای صاحب آن دارد. اگر شما به عنوان یک شخص حقوقی صاحب واحد صنفی خاص دارای جواز کسب باشید، میتوانید از آن برای دریافت وام و تسهیلات بانکی، بیمه تکمیلی پرسنل، بهرهمند شدن از تعرفه صنعتی برای گاز و برق، بهرهمند از سهمیه سوخت ریختهگری و بسیاری موارد و مزایای دیگر استفاده کنید.
در صورتی که فرد صاحب جواز کسب دارای چندین واحد صنفی (چندین جواز کسب) بوده و یا امکان حضور در واحد صنفی را نداشته باشد، باید بعد از دریافت جواز کسب یک مباشر برای خود تعیین کند. مباشر به شخصی گفته میشود که به نمایندگی از طرف صاحب واحد صنفی انتخاب شده و باید وظایف او را به درستی انجام دهد. تمام قوانینی که برای دارنده جواز کسب وجود دارد، برای مباشر هم صادق است.
بعد از معرفی مباشر به اتحادیه واحد صنفی و ارائه مدارک لازم، کارت مباشرت صادر خواهد شد. دارنده جواز کسب و کارت مباشرت وظایف یکسانی دارند، اما صاحب جواز کسب میتواند مباشر خود را تغییر دهد و مسئولیتهای حقوقی کسب و کار به عهدهی صاحب جواز کسب است.
افراد مستلزم معرفی مباشر
افرادی که صاحب واحد صنفی خاص هستند و به صورت دائم در آن واحد صنفی فعالیت میکنند، الزامی به معرفی مباشر و دریافت کارت مباشرت ندارند. اما در سه حالت خاص افراد حتماً باید یک مباشر را به اتحادیه واحد صنفی خود معرفی کنند. این سه حالت شامل موارد ذیل هستند:
وجود یک مباشر حرفهای در واحدهای صنفی باعث ایجاد نظم، شفافیت و کاهش احتمال بروز تخلفات میشود. بسیاری از واحدها به دلیل مشغله یا گستردگی فعالیتها، در اجرای مقررات دچار خطا میشوند و حضور یک مباشر مسئول، میتواند بستر کنترل دقیقتر، ثبت منظم اسناد، رعایت ضوابط بهداشتی و ایمنی و مدیریت ارتباط با بازرسان را فراهم کند. این موضوع نه تنها به نفع صاحب جواز کسب است، بلکه به حفظ حقوق مصرفکننده نیز کمک میکند.

کارت مباشرت علاوه بر جنبه اجرایی، اهمیت حقوقی و قانونی نیز دارد. این کارت نشان میدهد فرد معرفیشده از سوی صاحب جواز، اختیار قانونی برای تصمیمگیری، امضا و پیگیری امور صنفی را دارد. در بسیاری از اختلافات، وجود کارت مباشرت موجب میشود تکلیف مسئولیتها مشخص باشد و اتحادیه بتواند در صورت بروز مشکل، فرد مسئول را شناسایی کند. صدور این کارت همچنین از ایجاد سوءاستفاده یا ادعای غیرواقعی افراد درباره جایگاهشان در واحد صنفی جلوگیری میکند.
نتیجهگیری
مباشر نقش بسیار مهمی در مدیریت و نظارت بر امور مختلف دارد و میتواند در زمینههای گوناگونی به کار گرفته شود. این نقش نیازمند دانش، مهارت و تواناییهای مدیریتی خاصی است که فرد را قادر میسازد تا به طور موثر امور را مدیریت کرده و به نتایج مطلوب برسد.