تاریخ انتشار: ۱۶:۲۱ - ۱۳ خرداد ۱۴۰۳
اقتصاد۲۴ گزارش می‌دهد؛

پدر دانش محیط زیست ایران کیست؟

اگر امروز دانش آموختگان محیط زیست در ایران، خواهان نگاه علمی و کارشناسی به مسائل و معضلات کنونی زیست محیطی هستند یا اگر ارائه نظرات غیرتخصصی را حتی با نیت‌های خیرخواهانه مردود می‌شمارند، همه مرهون باوری است که پدر محیط زیست ایران، پروفسور علی یخکشی ۴۰ سال پیش آن را پایه گذاری کرد.

پدر دانش محیط زیست ایران کیست؟

اقتصاد۲۴- مریم آیتی: علی یخکشی در نهم اردیبهشت ۱۳۱۸ در روستای پچت دهستان یخکش از بخش یانه سر از توابع شهرستان بهشهر به دنیا آمد. یخکشی فعال، نویسنده و استاد محیط زیست است.

پروفسور یخکشی تا به امروز خدمات شایان توجهی به جامعه جهانی عرضه داشته و توانسته با موفقیت‌هایی که در حوزه محیط زیست به دست آورده پرچم ایران را بر قله‌های رفیع دانش در جهان به اهتزاز درآورد و نام ایران را به جهانیان بشناساند.

محیط‌ زیست ایران از سال ۱۳۵۳ وارد عرصه‌ای نوین شد. ۱۸ سال پس از شکل‌گیری نخستین باور‌های حفاظت، مردی فرهیخته و مطلع پا به میدان گذاشت تا تکامل علمی و آموزشی محیط‌زیست را در ایران رقم بزند. 

اگر امروز دانش آموختگان محیط زیست در ایران، خواهان نگاه علمی و کارشناسی به مسائل و معضلات کنونی زیست محیطی هستند یا اگر ارائه نظرات غیرتخصصی را حتی با نیت‌های خیرخواهانه مردود می‌شمارند، همه مرهون باوری است که پدر محیط زیست ایران، پروفسور علی یخکشی ۴۰ سال پیش آن را پایه گذاری کرد. 

پروفسور علی یخکشی با وجود اینکه به بینایی کمی که دارد، ولی همچنان پرکار و پرتلاش مشغول تدریس در دانشگاه‌های ایران و آلمان است و به تربیت شاگردانش اشتغال دارد و دست از تحقیق و پژوهش در حوزه محیط زیست برنداشته است.

تحصیلات علی یخکشی 

علی یخکشی تحصیلات دبستان و دبیرستان را در بهشهر گذرانده و مدرک دیپلم خود را در خرداد سال ۱۳۳۷ گرفت. وی پس از پایان تحصیلات دبیرستانی در سال ۱۳۳۹ یا همان ۱۹۶۰ میلادی برای ادامه تحصیل عازم آلمان شد و توانست در سال ۱۳۴۴ مدرک کارشناسی، سپس کارشناسی ارشد و دکترای خود را در سال ۱۳۴۷ در رشته سیاست و مدیریت منابع طبیعی از دانشگاه گوتینگن آلمان دریافت کند. 

استاد در سال‌های ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۸ در سطوح مختلف علمی در دانشگاه تهران انجام وظیفه کرد. در سال ۱۳۵۳ موفق به اخذ درجه فوق دکترا در رشته سیاست و مدیریت محیط زیست دانشگاه ژرژآگوست آلمان شد و به دلیل پایه‌گذاری رشته محیط زیست در ایران در سال ۱۳۵۳، از او به عنوان پدر دانش محیط زیست ایران یاد می‌شود.

فعالیت‌های علی یخکشی

* از سال ۱۳۵۵ تا ۱۳۶۰ نماینده کشور‌های آسیایی و عضو هیئت مدیره جامعه فرهنگی ایران و آلمان 
* از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۰ عضو هیئت مدیره جامعه دانشگاهیان و دانشجویان آسیایی و آفریقایی در آلمان
* از سال ۱۳۷۸ به عنوان استاد و هماهنگ کننده برنامه‌های پژوهشی دانشکده منابع طبیعی دانشگاه مازندران و دانشگاه گوتینگن در دانشگاه مازنداران 
* از سال ۱۳۷۸ لغایت ۱۳۸۱ مشاور معاونت آموزش و تحقیقات وزارت جهاد کشاورزی 
* از سال ۱۳۸۲ تاکنون مشاور معاونت آموزش و پژوهش سازمان حفاظت محیط زیست کشور 
* از سال ۸۳ با حفظ سمت مشاور پژوهش سازمان پارک‌های کشور 

جوایز علی یخکشی 

•    لوح تقدیر به عنوان استاد ممتاز (۱۳۷۹) 
•    لوح تقدیر به عنوان استاد پیش‌کسوت در دانشگاه مازندران (۱۳۸۰) 
•    جایزه ملی محیط زیست کشور (۱۳۸۱) 
•    تندیس طلایی از انجمن متخصصان محیط زیست ایران (۱۳۸۳) 
•    جایزه مهرگان علم دوره چهاردهم و پانزدهم (۱۳۹۹) 

سوابق و افتخارات علی یخکشی

•    عضو هیئت علمی دانشگاه گوتینگن آلمان
•    نماینده کشور‌های آسیایی و عضو هیئت مدیره جامعه جهانی محققان جنگل و محیط زیست
•    مشاور معاونت آموزش و پژوهش سازمان حفاظت محیط زیست ایران از سال ۱۳۸۲ تاکنون
•    آغاز به کار در دانشگاه تهران از سال ۱۳۴۷
•    دریافت درجه فوق دکترا در رشته سیاست و مدیریت منایع طبیعی از دانشگاه گوتینگن آلمان در سال ۱۳۵۳
•    سخنگوی پژوهشی دانشگاه گوتینگن
•    اولین ایرانی عضو هیئت مدیره جامعه جهانی تحقیقات جنگل - نروژ ۱۳۵۳
•    عضو هیئت مدیره جامعه جهانی پژوهشگران آسیایی و آفریقایی
•    بنیان‌گذار بنیاد فرهنگی ایران و آلمان
•    برنده جایزه ملی محیط زیست
•    برنده جایزه تندیس طلایی محیط زیست
•    استاد و پژوهشگر نمونه کشور
•    یکی از ۳۰ شخصیت برتر محیط زیست کشور
•    مدیر بیش از ۱۰ پروژه ملی و بین‌المللی در زمینه محیط زیست
•    تألیف ۲۶ جلد کتاب در زمینه منابع طبیعی و محیط زیست ایران به چند زبان مختلف
•    تألیف بیش از ۹۰ مقاله علمی و پژوهشی و ISI
•    کاشت ۶۰ هکتار جنگل در ایران
•    تهیه نقشه پارک ملی دریاچه ارومیه
•    مشارکت در مطالعه جهانی فائو در خصوص مالکیت جنگل
•    همکاری در تهیه و تدوین طرح جامع کمربند سبز پیرامون شهر تهران در پیش از انقلاب اسلامی ایران (مرکز مطالعات محیط زیست دانشگاه تهران) و سرپرست گروه تهیه و تدوین نسخهٔ جدید این طرح در ابتدای دههٔ ۱۳۸۰ خورشیدی (سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهر تهران، شهرداری تهران)

در طول حضور به عنوان هیئت علمی در دانشگاه‌های تهران و مازندران، وی با ایجاد امکان تبادلات علمی بلندمدت و اعزام دانشجویان بسیار (که تعدادی از آنان بعد‌ها عضو هیئت علمی در دانشگاه‌های ایران و آلمان شدند) در جهت ایجاد و افزایش فهم متقابل علمی و فرهنگی میان دانشجویان و اعضای هیئت علمی دانشکده‌های منابع طبیعی و محیط زیست در دانشگاه‌های ایران و آلمان تلاش شایانی کرد.

پدر دانش محیط زیست ایران کیست؟

گزیده‌ای از آثار علی یخکشی 

•    ارزش اجتماعی و اقتصادی جنگل - انتشارات دانشگاه تهران - ۱۳۵۳
•    مقدمه‌ای بر پارک‌های ملی و جنگلی ایران - انتشارات دانشگاه تهران - ۱۳۵۶
•    شناخت، حفاظت و بهسازی محیط زیست - انتشارات مؤسسه علمی - کاربردی جهاد کشاورزی - ۱۳۸۱
•    مدیریت سازمان جنگل‌ها و مراتع و حفاظت محیط زیست ایران در مقایسه با سیستم مدیریتی پاره‌ای از کشور‌های اروپایی - انتشارات دانشگاه مازندران - ۱۳۸۲
•    مدیریت تلفیقی در جنگل‌های خزری شمال با مشارکت مردم محلی: بهبود وضع اجتماعی - اقتصادی روستائیان و اثرات آن بر منابع … - انتشارات میرماه - ۱۳۸۴
•    نقش مدیریت در عمران روستا‌ها و حفاظت از منابع طبیعی و محیط زیست (عمران روستایی و حفاظت منابع طبیعی و …) - انتشارات میرماه - ۱۳۸۴
•    درس‌های آموخته: مدیریت تلفیقی در جنگل‌های خزری شمال با مشارکت مردم محلی: پروژه IRA-G۵۲-۲۰۰۳-۰۳۲ - انتشارات میرماه - ۱۳۸۵
•    منابع تجدید پذیر و توسعه پایدار - انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست – ۱۳۸۷
•    ۱۷ عنوان کتاب 
•    بیش از ۱۶ مقاله در ایران، آلمان، آمریکا و ترکیه 
•    بیش از ۵ پروژه ملی و بین المللی 
•    استاد راهنمای ده‌ها دانشجوی دوره کارشناسی ارشد در ایران و آلمان 

نگرانی‌های علی یخکشی 

دکتر علی یخکشی برای حل بحران آتش سوزی در جنگل‌ها تاکید دارد که باید کارگرانی به صورت دائم استخدام کنیم که در زمینه‌های مختلف اعم از بهره‌برداری، مرمت و حفاظت جنگل و حتی رسیدگی به مسیر‌های دسترسی مانند جاده‌های جنگلی ایفای نقش کنند. خاموش کردن آتش، آن هم در جنگل یک علم است. این طور نیست که بتوان آتش جنگل را با بیل، کلنگ و آب پاش و دیگر وسایل ابتدایی خاموش کرد. اگر آموزشی نباشد، اگر برج دیده بانی نباشد، کار ما همیشه این خواهد بود که در برابر آتش سوزی مستاصل عمل کنیم.

وی تصریح کرد: سازمان جنگل‌ها در آخرین آماری که اعلام کرده خبر از بازنشستگی ۴۰۰۰ نفر نیروی کار داده و این یعنی حتی نیروی کاری هم برای مهار آتش در حال حاضر وجود ندارد. بحث کاشت درختان مثمر هم که مطرح کردید، به هیچ وجه بحث کارشناسی نیست. یک مهندس جنگل و یک کارشناس محیط زیست هیچ گاه نمی‌تواند خودش را راضی کند که به جای گونه‌های بومی منطقه نظیر بنه و بلوط درختانی مثل سیب کاشته شود. این کار یعنی برهم زدن تعادل اکولوژیک منطقه. یک غیرمتخصص ممکن است این کار را به واسطه تولید میوه یا چوب از نظر اقتصادی توجیه کند، اما یک کارشناس محیط زیست از عمق این فاجعه آگاه است. 

او ادامه داد: در تمام کشور‌های پیشرفته سازمان جنگل‌ها، حفاظت و بهره‌برداری را خودش با کادر متخصص انجام می‌دهد؛ اما این امر در ایران در برهه‌ای از زمان به «بخش خصوصی تجاری و غیرمتخصص» واگذار شد که تحصیلات و دانش جنگل را نداشت و نگاهش تجاری بود و می‌خواست با حداقل سرمایه در کوتاه‌ترین مدت، بیشترین سود را داشته باشد. جنگل ملی شده، ولی در کار اهمال و کوتاهی شده است. از سوی دیگر حفاظت هم به افراد حقوقی و حقیقی و همین بخش خصوصی سپرده شده است. در حالی که این وظیفه باید به عهده خود سازمان جنگل‌ها باشد.

یخکشی خاطرنشان کرد: مسوولان مملکت از سال ٤٢ تا امروز، توجهی به جنگل‌ها و منابع طبیعی نداشته‌اند. سازمان جنگل‌ها و پیمانکاران بهره‌بردار، جنگل را صرفا منطقه‌ای می‌دانستند که چوب تولید می‌کند و باید از چوب آن بهره‌برداری شود. در حالی که همان‌طور که در کتاب «شناخت، حفاظت و بهسازی محیط زیست ایران» گفتم جنگل دارای ١٨ کارکرد است که یکی از آن‌ها تولید چوب است و ارزش ریالی بسیاری دیگر از وظایف آن از ارزش ریالی چوب بیشتر است. اما می‌بینیم که نهایتا دیگر کارکرد‌های جنگل به دست فراموشی سپرده شده و امروز فقط صحبت از آن داریم که بهره‌برداری بکنیم یا نکنیم؟

ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

قیمت سکه و طلا امروز جمعه ۱ تیر ۱۴۰۳ + جدول

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

فیلم/ جهانگیری: با کسانی روبه رو هستیم که با توهم زندگی می‌کنند

قیمت دلار و یورو امروز جمعه ۱ تیر ۱۴۰۳ + جدول

قیمت خودرو‌های سایپا امروز جمعه ۱ تیر ۱۴۰۳ + جدول

قیمت All-in-One اپل امروز + جدول

قیمت انواع لپ تاپ ام اس آی MSI امروز + جدول

عکس/ احمدی‌نژاد با خاتمی هم سفره شد!

قیمت خودرو‌های ایران خودرو امروز جمعه ۱ تیر ۱۴۰۳ + جدول

عکس‌های وایرال شده از استایل تازه مرجانه گلچین

عکس های خانوادگی مصطفی پورمحمدی وایرال شد

شرط هواداران برای بازگشت بیرانوند

عکس دیده نشده از پورمحمدی و دخترش

عکس/ بابک زنجانی هم به جمع تخریب‌گران پزشکیان پیوست

عکس/طرفداران قالیباف برایش سنگ تمام گذاشتند!

عکس/فریاد سکوت جامعه دوم را بشنوید

اینفوگرافی/بیشترین جستجوی گوگل ایرانیان در خرداد ۱۴۰۳ چه بود؟

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

وضعیت هواشناسی امروز

صفحه اول روزنامه‌های اقتصادی امروز

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

صفحه اول روزنامه‌های ورزشی امروز

در سایه تحریم‌ها حتی آدام اسمیت هم قادر به ایجاد تحول در اقتصاد ایران نیست/ رشد ۸ درصدی اقتصاد با سعید جلیلی محال است

پیش بینی بورس امروز ۲ تیر ۱۴۰۳

نامزد‌های انتخابات حتی از آمایش سرزمینی در حوزه بهداشت بی اطلاع بودند/ ارز ترجیحی دارو چه شد و کجا رفت؟

آیا خوابیدن با معده پر زیان‌بار است؟

ویتامینی که از شما در برابر بیماری قلبی محافظت می‌کند

وظیفه ما پرداخت عوارض است، وظیفه شهرداری چیست؟

پرخاصیت ترین میوه ها از نظر متخصصان

رایج‌ترین سرطان زنان در ایران

شعرخوانی مصطفی پورمحمدی در سخنان پایانی

فیلم/ اشاره پورمحمدی به رویداد‌های سال ۱۴۰۱

ریال دیجیتال با تحریم ها چه می کند؟/ ایران هم در بحث قانون‌گذاری هم در تولید رمزارز، عقب است

دفاع جانانه پزشکیان از برجام و دولت روحانی

فیلم/ زاکانی: در این دولت شادی‌های میلیونی متعدد رخ داده است

قاضی‌زاده هاشمی: من یارانه فرهنگی می‌دهم

پورمحمدی خطاب به مردم: باید بین دولت فضول و تسهیل‌گر انتخاب کنید

فیلم/ سخن‌رانی ظریف در کاشان به تشنج کشیده شد

وعده پزشکیان به هنرمندان

میزان بازدید اخبار نامزد‌ها در ۲۴ ساعت گذشته

زاکانی: به بصیرت مردم توهین نکنیم

دفاع تمام قد پورمحمدی از شبکه نمایش خانگی

تصاویر دو کتابی که زاکانی آن‌ها را تبلیغ کرد + عکس

دیدگاه اظهارات آقای کاندیدا درباره سریال حشاشین

دیدگاه پزشکیان درباره سینما

حواشی مناظره سوم/ هشتگ تا_آخر_میمونی_دیگه؟! ترند شد

عکس/ پیام احساسی فرزند هادی نوروزی برای تولد پدرش

فیلم/ نتایج نظرسنجی مرکز تحقیقات صداوسیما درباره نخستین مناظره انتخابات ریاست جمهوری

واکنش رضا رشیدپور به نظر کاندیدا‌ها درباره فیلترینگ

عکس/ توییت مضحک مالک شریعتی از کتاب‌خوانی زاکانی

فیلم/ پیشنهاد پزشکیان برای نظرسنجی از مردم

فیلم/ پرسش مهم پورمحمدی از قالیباف

واکنش آذری جهرمی به آمار‌های سعید جلیلی

جدایی از پرسپولیس با این پیام احساسی

فیلم/ گاف عجیب قالیباف با چاشنی استخر

فیلم/ پزشکیان خطاب به زاکانی: نمی‌گذارم شما رئیس جمهور شوید

رونمایی از بمب پرسپولیسی‌ها برای جانشینی بیرانوند

فیلم/ زاکانی خود را رییس‌جمهور بعدی ایران خواند

شرط بزرگ فردوسی‌پور برای بازگشت به صداوسیما

کنایه سنگین مینو خالقی به زاکانی

پزشکیان: نمی خواهم درباره زاکانی صحبت کنم

قاضی‌زاده‌هاشمی: با فیلتر گوگل پلی و گیم‌ها به مردم ظلم کردیم

زاکانی: آقای پورمحمدی بیش‌ترین فیلترینگ در زمان شما بود، صداقت داشته باشید

اعلام موضع اتحادیه اروپا درباره مرگ برجام

فیلم/ تفسیر جلیلی روی آنتن زنده؛ حجاب برای چیست؟

فیلم/ انتقاد پزشکیان از حضور حجاب‌بان‌ها در مترو

حمله زاکانی به پزشکیان و پورمحمدی

فیلم/ قالیباف هم با فیلترینگ مخالفت کرد