تاریخ انتشار: ۱۳:۳۰ - ۰۳ خرداد ۱۴۰۳

بررسی یک احتمال درباره سقوط بالگرد رئیسی؛ پایگاه جاسوسی اسرائیل چند کیلومتری محل واقعه بود؟

بعد از سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی، وجود یک پایگاه جاسوسی اسرائیل در مرز ایران و آذربایجان، توجه تحلیلگران را به خود جلب کرده است. این پایگاه دقیقا در کجا قرار دارد و چند کیلومتر با محل سقوط بالگرد رئیس جمهور فاصله دارد؟

سقوط بالگرد رئیسی و همراهان

اقتصاد۲۴-  بهمن ماه سال ۱۳۹۰ روزنامه تایمز انگلیس گزارش داده بود: «یک عامل موساد در آذربایجان، وجود یک پایگاه اطلاعاتی در نزدیکی مرز ایران را تایید کرده و گفته باکو مرحله اولیه و اساسی، برای فعالیت‌های جاسوسی و اطلاعاتی است. این فرد با نام "شیمون" که مدعی است از عوامل آژانس جاسوسی اسرائیل در آذربایجان است، در گفتگو با روزنامه تایمز با تایید وجود چنین پایگاه جاسوسی در باکو گفته: تعداد زیادی از عوامل موساد در خارج از این پایگاه در حال فعالیت هستند.»

اگرچه آن زمان برخی تحلیلگران بر این اعتقاد بودند که اسرائیلی‌ها با پخش این گزارش اهداف راهبردی و سیاسی ویژه‌ای را دنبال می‌کنند و در صدد القای وسعت نظارت بر برنامه هسته‌ای ایران هستند، اما شواهد دیگر از جمله همکاری تسلیحاتی اسرائیل و جمهوری آذربایجان در جنگ غزه و قبل‌تر از آن در جنگ آذربایجان و ارمنستان نشان داد، اتحاد دو کشور در حوزه‌های راهبردی به هم یکدیگر گره خورده است.

این گزارش در حالی بود که در دهم مهرماه ۱۴۰۲ نیز جزئیات تازه‌ای از ایجاد پایگاه جاسوسی اسرائیل در مرز ایران و آذربایجان در یک شبکه ترکیه مطرح شد و کارشناس ترکیه ای، محل این پایگاه را در شهرستان زنگلان – Zangilan – اعلام کرد. زنگلان ۴۵۲۰۰ نفر جمعیت دارد و یکی از ۶۶ منطقه جمهوری آذربایجان است که در جنوب غربی این کشور واقع شده و متعلق به منطقه اقتصادی زنگزور شرقی است که همزمان در بخش شمالی رودخانه ارس واقع شده و با ارمنستان و ایران مرز مشترک دارد.

چه آنکه در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۰، الهام علی اف رئیس جمهور آذربایجان، اعلام کرد که نیرو‌های نظامی آذربایجان برخی از شهرک‌ها در منطقه زنگلان، را بازپس گرفته اند. در ۲۱ اکتبر ۲۰۲۰ اعلام شد که شهرک مینجیوان و ۱۲ روستای دیگر شهرستان زنگلان بازپس گرفته شده است. در ادامه نیز مقامات آذربایجانی از تصرف ۱۳ روستای دیگر و شهرک اغبند در منطقه زنگلان در ۲۲ اکتبر ۲۰۲۰ اعلام کردند.


بیشتر بخوانید: مسیریابی ماشین اقتصاد؛ واکاوی متغیر‌های اقتصادی پس از رویداد غیرمنتظره برای رئیس‌جمهوری


محاسبات نشان می‌دهد فاصله شهرستان زنگلان جمهوری آذربایجان با روستای اوزی ورزقان ایران و منطقه جنگلی دیزمار که محل سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی بوده ۲۳۴ کیلومتر است. زنگلان با محل افتتاح سد قیزقلعه که ابراهیم رئیسی به همراه علی اف در آن حضور داشت نیز ۱۸۶ کیلومتر فاصله دارد.

پیشتر نیز پایگاه تحلیلی خبری “تحولات جهان اسلام” با انتشار تصویری ماهواره‌ای (مربوط به اسفند ماه ۱۴۰۱) از پایگاه نظامی باکو در فرودگاه شهر یولاخ نشان داد که دست کم یک فروند پهپاد هرمس-۴۵۰ و سه فروند هرمس-۹۰۰ اسرائیلی در این پایگاه مستقر شده است.

گفتنی است این پایگاه در ۲۶۵ کیلومتری غرب شهر باکو قرار دارد و فاصله آن تا مرز‌های ایران (پارس‌آباد) حدود ۱۲۵ کیلومتر است. کارشناسان روابط بین الملل معتقدند اگر همکاری جمهوری آذربایجان با اسرائیل نبود، امکان پیروزی آذربایجان بر ارمنستان در بازپس گیری روستا‌های مورد مناقشه تحت کنترل این کشور وجود نداشت.

از سوی دیگر گزارش‌های متعددی وجود دارند که می‌گویند احساسات ضدیهودی در ارمنستان مسیحی بیشتر از آذربایجان عمدتا مسلمان‌نشین است. برخی تحلیلگران این را به گرایش‌های اسلام‌گریزانه و سکولار حکومت علی‌اف در جمهوری آذربایجان، در برابر نفوذ عمیق کلیسای حواریون ارمنی در سیاست ارمنستان نسبت می‌دهند. ارمنستان نخستین کشور در جهان است که در قرن چهارم میلادی بطور رسمی مسیحیت را قبول کرد، و خوانش قرون وسطایی از مسیحیت که در آن احساسات ضد یهودی در آن وجود دارد (اعتقاد یهودیان همچون همدستان قتل مسیح الهی) در این کشور طرفدار دارد. این موضوع و برخی عوامل دیگر سبب شده در منازعه اخیر قره باغ، اسرائیل عملا در کنار جمهوری آذربایجان قرار گیرد و درمقابل ارمنستان بجنگد.

الهام علی اف

به همین دلیل اسرائیل چهل درصد نفت خام مورد نیازش را از آذربایجان وارد کرده و مهم‌ترین صادرکننده جنگ‌افزار به آذربایجان است. صادرات جنگ‌افزار اسرائیل به آذربایجان نیز شامل موشک، سیستم رادار، مهمات و به خصوص پهپاد می‌شود.

ارتش آذربایجان در جنگ قره باغ علیه ارمنستان از پهپاد‌های ساخت اسرائیل، به طور مشخص پهپاد‌های انتحاری هاروپ، استفاده کرد. استفاده از این پهپاد‌های پیشرفته دست بالا را در میدان رزم به آذربایجان می‌داد و البته باعث اعتراض شدید، ولی ناموثر، مقام‌های ارمنستان شد. در ماه ژوئن سال ۲۰۰۹ در جریان سفر شیمون پرز به آذربایجان نیز قرارداد ساخت کارخانه تولید پهپاد به ارزش ۴۰۰ میلیون دلار به امضا رسید و از سال ۲۰۱۱ کار این مجتمع تولیدی پهپاد اسرائیلی آغاز شد. در حال حاضر در آذربایجان تولید پهپاد‌های Orbiter (محدوده عمل تا ۵۰ کیلومتر و هزینه هر فروند، حدود ۶۰۰ هزار دلار) آغاز شده و مونتاژ پهپاد Aerostar (محدوده عمل تا ۲۰۰ کیلومتر و هزینه هر فروند یک و نیم تا ۲ میلیون دلار) در حال انجام است.

تولید این نوع پهپاد‌ها از سوی شرکت مشترک وزارت دفاع آذربایجان Azad Systems و شرکت اسرائیلی Aeronautics efense Systems راه اندازی شده است.

در حال حاضر پهپاد‌های فوق سبک و تا حدی غیر قابل رویت (با موتور الکتریکی) Orbiter که در آذربایجان با همکاری متخصصین اسرائیلی مونتاژ شدند، در مرز‌های آذربایجان با قره باغ و ایران به انجام عملیات مشغولند.

همچنین در امر نظارت و مونیتورینگ، پهپاد‌های نوع Hermes-۴۵۰ UAVs استفاده می‌شوند که ۱۰ فروند از آن را آذربایجان طی سال‌های ۲۰۰۹-۲۰۱۲ از شرکت اسرائیلی Israel’s Elbit Systems خریداری کرده است.

برخلاف پهپاد‌های نوع Aerostar و Orbiter که از ایستگاه زمینی قابل کنترل هستند، پهپاد Hermes-۴۵۰ UAVs دارای سیستم ناوبری ماهواره‌ای GPS است؛ یعنی از طریق فضا، تمامی تصویربرداری‌های Hermes را ناظر بیرونی (ناظری که فراتر از محدوده پروازی این پهپاد‌ها حضور دارد) نیز می‌تواند مورد استفاده قرار دهد. چه آنکه با وجود آنکه پهپاد Hermes-۴۵۰ به طور کامل از مواد کامپوزیت ساخته شده و شناسایی آن را توسط سیستم‌های دفاع ضد هوایی مشکل می‌کند.

سقوط بالگرد رئیسی و همراهان

در نتیجه گسترش این همکاری‌ها و به وجود آمدن اعتماد بین دو کشور که حضور نتانیاهو در آذربایجان آن را تقویت کرد، جمهوری آذربایجان هم‌اکنون پیشرفته‌ترین تجهیزات نظامی روز را از اسرائیل را دریافت می‌کند، تجهیزاتی که تنها در انحصار اسرائیل قرار دارند.

اما آنچه تاکنون توانسته حضور پایگاه‌های جاسوسی اسرائیل را در مرز ایران و آذربایجان توجیه کند، مسیر انتقال نفت آذربایجان به اسرائیل خط لوله استراتژیک باکو-تفلیس- جیحان است که نفت جمهوری آذربایجان را به مدیترانه شرقی منتقل می‌کند و از مسیر کشور‌های گرجستان و ترکیه عبور می‌کند. چه آنکه اگر این خط لوله از ایران بجای گرجستان می‌گذشت، مسیرش کوتاه‌تر می‌شد؛ بنابراین اسرائیل با حضور در جمهوری آذربایجان می‌خواهد امنیت خط انتقال انرژی‌های نفتی و گازی آذربایجان به سمت خود را تضمین کند و بدین ترتیب امنیت انرژی خود را در برابر رقیبش یعنی ایران، ارتقا دهد.


بیشتر بخوانید: ضعف‌های ادامه‌دار؛ ابهامات حادثه سقوط هلیکوپتر هنوز پابرجاست!


اسرائیل نیز هرگونه دخالت در سقوط هلیکوپتر ابراهیم رئیسی را رد کرده است اگرچه تحلیلگران سیاسی معتقدند هنوز شواهد محکمی مرتبط با ارتباط پایگاه‌های جاسوسی اسرائیل و سانحه سقوط هلیکوپتر رئیس جمهور ایران وجود ندارد. چه آنکه این دسته از تحلیل‌ها تا زمان دریافت نشانه‌ها و دلایل و مستندات قانع کننده در گروه تئوری‌های توطئه‌ای قرار می‌گیرد و بدون دسترسی به مستندات قابل دفاع نخواهد بود. چه آنکه در بررسی نشانه‌های فعلی، زنده ماندن حجت الاسلام آل هاشم تا حدود یک ساعت بعد از سانحه و همچنین اظهارات رئیس دفتر رئیس جمهور مبنی بر نشنیدن صدای انفجار، فعلا گزینه مداخله تروریستی از نوع نظامی را کم رنگ می‌کند.

اما آنچه واقعیت دارد، حضور چندین ساله چنین پایگاه جاسوسی در مرز ایران و آذربایجان است که سفر ابراهیم رئیسی و همراهان وی با آگاهی قبلی ایران از وجود چنین پایگاهی و تهدیدات احتمالی آن با هلیکوپتر انجام شده است. اسرائیل توافق راه اندازی یک پایگاه اطلاعاتی، یک فرودگاه و یک توافق برای توسعه دو ماهواره نظارتی جدید نیز با آذربایجان دارد که نشان دهنده عمق همکاری‌های مشترک آن‌ها با یکدیگر است. این در شرایطی است که تحلیلگران معتقدند فرودگاه بین المللی باکو در فاصله ۲۶ کیلومتری از سد قیز قلعه‌سی (Giz Galasi Dam) قرار دارد و مسیر خودرویی از فرودگاه تا سد قیز قلعه‌سی با اختصاص ۳۰ دقیقه با عبور از اتوبان حیدرعلی اف امکانپذیر بوده و می‌توانسته جایگزین مطمئن تری برای پرواز مستقیم هلیکوپتر از ایران قرار گیرد.

سقوط بالگرد رئیسی و همراهان

شرایطی که با گذشت ۳۶ روز از حمله موشکی ایران به اسرائیل به نظر میرسد نیازمند سطح بالاتری از اطمینان به پروتکل‌های اثرگذار به پرواز هلیکوپتر رئیس جمهور بوده است. ایران و اسرائیل بعد از حمله موشکی اسرائیل به سفارت کشورمان در سوریه در وضعیت تقابل سخت نظامی قرار گرفتند. حمله نظامی محدود ایران به اسرائیل که با ده‌ها موشک انجام شد، با واکنش اسرائیل در حمله به یک پایگاه نظامی در اصفهان با ریز پرنده مواجه شد. حمله‌ای که در داخل اسرائیل نیز نتانیاهو را با انتقادات جدی از عدم توازن آن نسبت به حمله ایران موشکی ایران مواجه کرد.

منبع: خبر آنلاین
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

قیمت انواع دستگاه ماینر امروز + جدول

آغاز واریز حقوق بازنشستگان از امروز

عکس/پزشکیان روی بنر‌های تبلیغاتی

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

قیمت سکه و طلا امروز چهارشنبه ۳۰ خرداد ۱۴۰۳ + جدول

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

قیمت انواع گوشی موبایل اپل امروز + جدول

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

قیمت انواع لپ تاپ ایسوس امروز + جدول

قیمت خودرو‌های سایپا امروز چهارشنبه ۳۰ خرداد ۱۴۰۳ + جدول

اعلام زمان واریز یارانه نقدی خردادماه

عکس/واکنش حسام الدین آشنا به مصاحبه دختر قالیباف و ماجرای سیسمونی گیت

قیمت دلار و یورو امروز چهارشنبه ۳۰ خرداد ۱۴۰۳ + جدول

قیمت خودرو‌های ایران خودرو امروز چهارشنبه ۳۰ خرداد ۱۴۰۳ + جدول

قیمت سکه و طلا امروز پنجشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۳ + جدول

عکس/کنایه حسام الدین آشنا به سخنان مریم قالیباف

حضور جواد ظریف و مسعود پزشکیان در اصفهان

عکس/ تیپ متفاوت خانم بازیگر سریال فاصله‌ها در کیش

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

عکس زیرخاکی از پزشکیان که وایرال شد

عکس/انتقاد تند از نامزدهای انتخابات با هشتگ دالتون‌ها

عکس/کنایه رضا رشید پور به جنجال‌های زاکانی

فیلم/برنامه‌ی عجیب زاکانی

عکس/توییت تامل برانگیز جلیل محبی درباره رفتار جلیلی

فیلم/رانندگی پوتین و جونگ‌اون در لیموزین پوتین

جواد نکونام در استقلال ماندنی شد

واکنش یک کارشناس به ادعای عجیب زاکانی به دادن طلا به مردم

فیلم/پاسخ قاطع پزشکیان به زاکانی

فیلم/افشاگری پورمحمدی علیه جلیلی

فیلم/پزشکیان: وزیر کشاورزی دولت شهید رئیسی را چرا گرفتند؟

زاکانی: به هر خانواده سه نفره ۲۰ گرم طلا می‌دهیم!

پزشکیان با «دبش» به دولت رئیسی حمله کرد

حمله سنگین زاکانی به روحانی، جهانگیری و پزشکیان

پورمحمدی به جلیلی و قالیباف توپید

فیلم/سعید جلیلی با یک پیام تبریک به ظریف حمله کرد

اعتراف تلخ کاندیدای انتخابات روی آنتن زنده

دفاع از احمدی‌نژاد در مناظره زنده صداوسیما

عکس بحث‌برانگیز از مناظره با هشتگ «من قهرم!»

شادباش کنایه‌آمیزِ کاندیدای انتخابات به ایرانی‌ها

۳ سوال کارشناسان از کاندیدا‌های ریاست جمهوری در دومین مناظره انتخاباتی

عکس/ردپای محمود احمدی‌نژاد در مناظره دوم دیده شد!

عکس/تغییر در دکور مناظره

صندلی هر یک از کاندیدا‌های ریاست جمهوری برای مناظره دوم

عکس/توپخانه رائفی‌پور علیه پزشکیان با این هشتگ روشن شد

قالیباف، چراغ اول انصراف از نامزدی را روشن کرد؟

۶ نامزد انتخابات وارد سازمان صداوسیما شدند

محمد فاضلی قرار بود در میزگرد فرهنگی پزشکیان در تلویزیون چه بگوید؟

عکس/تیتر معنادار سایت رهبری در آستانه مناظره دوم

وعده‌ مهم پزشکیان به کسب‌وکار‌های مجازی

توئیت قاضی‌زاده هاشمی چند ساعت مانده به مناظره دوم

زلزله محمد فاضلی در فضای مجازی +نمودار

فرهنگیان ۹ استان به بیمه معلم پیوستند

عکس پربازدید از حامیان جلیلی در دانشگاه تهران

عکس/مسعود پزشکیان باز هم ترند اول گوگل شد

عکس/سه شهر ایران در فهرست گرم‌ترین نقاط جهان

عکس/بداخلاق‌ترین چهره مناظره اول انتخابات ۱۴۰۳ براساس یک نظرسنجی

شکایت ستاد پزشکیان بابت ماجرای محمد فاضلی

عکس/ورود ظریف به مشهد ممنوع شد؟

ماجرای محمد فاضلی باعث ایجاد دوقطبی در شبکه ایکس شد

عکس/پوشاندن چهره خاتمی در بنر تبلیغاتی پزشکیان!

حمله سحر ذکریا به رقص بازیگران در برنامه جوکر +فیلم

تعیین‌تکلیف بورس بعد از دو انتخابات ایران و امریکا

تبلیغات نامزد‌های انتخابات ریاست جمهوری در خیابان‌های تهران

علائم سکته گرمایی را بشناسید

هشدار درباره سیکل باطل در بورس

معرفی فیلم‌های سینمایی آخر هفته تلویزیون

اگر وضع ترکیه انقدر خراب است، چرا سیسمونی نوه‌هایتان را آنجا می‌خرید؟ / زاکانی و قاضی‌زاده هاشمی در حد اعلای پررویی نجومی

چری تیگو ۹ با ابعادی بزرگ‌تر در راه است! + عکس

شادترین شهرهای جهان در سال ۲۰۲۴