تاریخ انتشار: ۱۷:۴۴ - ۱۷ مهر ۱۳۹۸

حمله ترکیه به کُردهای شمال سوریه چه تبعاتی دارد؟

بحث خروج نیروهای آمریکا از شمال سوریه باعث شده کردهای شمال سوریه که در قالب حزب «ی پ گ» متشکل شده‌اند برای بدترین سناریو آماده می‌شوند. عملیات نظامی ترکیه علیه آن‌ها شاید امشب یا فردا، آغاز شود.
حمله ترکیه به کُردهای شمال سوریه
اقتصاد۲۴-   مقامات ترکیه می‌گویند افراد مسلح کردی دو گزینه بیشتر ندارند؛ یا از گروه‌های مسلح جدا شوند یا اینکه ترکیه با آن‌ها برخورد خواهد کرد.

در پی موافقت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با عملیات قریب الوقوع ترکیه در شمال شرق سوریه، شمارش معکوس ورود نیرو‌های مسلح ترکیه به خاک سوریه آغاز شد. مقامات ترکیه می‌گویند این عملیات «به زودی» آغاز می‌شود. منابع آمریکایی نیز پیش‌بینی می‌کنند که عملیات ترکیه ظرف ۲۴ ساعت آینده شروع شود.

گروه موسوم به «نیرو‌های دموکراتیک سوریه» که عمدتا از کرد‌ها متشکل شده، در منطقه شمال شرق سوریه حضور چشمگیری دارد. گروه کردی «یگان‌های مدافع خلق» (YPG) بخش اصلی نیرو‌های دمکراتیک سوریه است که از حمایت تسلیحاتی و سیاسی آمریکا برخوردار است. ترکیه این یگان‌ها را «تروریستی» و بخشی از «حزب کارگران کردستان» (PKK) می‌داند و بار‌ها آن‌ها را به حمله نظامی تهدید کرده است. تاکنون، ترکیه حداقل دو بار علیه احزاب مسلح کردی در سوریه عملیات نظامی نسبتا بزرگ (عملیات شاخه زیتون و عملیات سپر فرات) انجام داده است. اما حضور نیرو‌های آمریکایی و حمایت تسلیحاتی آمریکا از احزاب کردی مانع از پیروزی ترکیه بر این احزاب شد. در سال‌های اخیر، آمریکا و نیرو‌های دمکراتیک سوریه، به دلیل جنگ با داعش، پیوند‌های نزدیکی برقرار کردند؛ به طوری که کرد‌های سوریه متحد کلیدی آمریکا در جنگ علیه داعش به شمار می‌رفتند. با شکست داعش، این پیوند تضعیف شد و سرانجام ترامپ در تماس تلفنی عصر یک‌شنبه گذشته با اردوغان، ضربه مهلکی به آن زد.

در این تماس تلفنی، که بسیاری از ناظران و رسانه‌ها و حتی دولت آمریکا را متحیر کرد، ترامپ با عملیات ترکیه علیه کرد‌ها و نیز خارج کردن نیرو‌های آمریکایی از منطقه عملیات موافقت کرد. در بیانیه کاخ سفید درباره تماس ترامپ و اردوغان آمده است که ترکیه به زودی در شمال سوریه عملیاتی آغاز خواهد کرد. نیرو‌های مسلح آمریکا از این عملیات حمایت نخواهند کرد و در آن نقشی نخواهند داشت. افزون بر این، نیرو‌های نظامی آمریکا در منطقه عملیات حضور نخواهند داشت.

در پی انتقادات زیاد محافل رسانه‌ای و سیاسی آمریکا از همراهی ترامپ با عملیات ترکیه، او سعی کرد موضع خود را تعدیل کند. از این رو، به ترکیه هشدار داد که در صورت ارتکاب اعمال غیرانسانی علیه کردها، اقتصاد آن را «تارومار» خواهد کرد.

اما ظاهرا مقامات ترکیه از این هشدار نگران نیستند. یک مقام بلندپایه دولت آمریکا به مجله فارین پالیسی گفته مقامات ترکیه به سفارت آمریکا اطلاع داده‌اند که عملیات ظرف یک روز آغاز خواهد شد. دو مقام کردی نیز این خبر را تایید کردند. از سوی دیگر، ترکیه نیز اعلام کرده این عملیات به زودی آغاز می‌شود. فخرالدین آلتون، رئیس دفتر ارتباطات در کاخ ریاست‌جمهوری ترکیه، در توئیتی، نوشت: «ارتش ترکیه، به همراه ارتش آزاد سوریه (معارضان سوری) به زودی از مرز ترکیه و سوریه عبور خواهد کرد. افراد مسلح یگان‌های مدافع خلق دو گزینه دارند: آن‌ها می‌توانند جدا بشوند یا اینکه ما آن‌ها را از اخلال در تلاش‌های ضدداعشی‌مان منع خواهیم کرد.»

تبعات و چالش‌های عملیات احتمالی ترکیه در سوریه

ترکیه عملیات خود را مبارزه با داعش می‌داند. اما بسیاری بر این باور هستند که هدف اصلی عملیات، نابود کردن احزاب مسلح کردی در شمال شرق سوریه است. مقامات ترکیه هم این هدف را پنهان نمی‌کنند. هدف دیگر ترکیه که از دیدگاه برخی ناظران با هدف نخست ارتباط دارد، اسکان دادن تعداد زیادی از آورگان سوری مقیم ترکیه در مناطق شمال و شمال شرق سوریه است.

اما ممکن است ترکیه در تحقق این اهداف با مشکلات کم سابقه‌ای روبرو شود. برای فهم پیچیدگی‌ها و تبعات عملیات جدید ترکیه، باید به دو عملیات این کشور، یعنی شاخه زیتون و سپر فرات، رجوع کرد. از سال ۲۰۱۶ تاکنون، ترکیه حداقل دوبار در خاک سوریه عملیات نظامی انجام داد. نخستین عملیات با نام عملیات سپر فرات در آگوست ۲۰۱۶ شروع شد و در آن ترکیه مناطق جرابلس، الباب و اعزاز را تصرف کرد. عملیات دوم، با نام عملیات شاخه زیتون در ژانویه ۲۰۱۸ در منطقه عفرین آغاز شد. مهمترین درگیری‌ها در این عملیات، حدودا دو ماه طول کشید و در آن شهر عفرین به تصرف نیرو‌های ترکیه درآمد.

عملیات جدید ترکیه این بار هم از نظر مساحت و هم از نظر اهداف متفاوت است. محافل رسانه‌ای ترکیه می‌گویند میدان عملیات جدید ترکیه حدود ۴۶۰ کیلومتر امتداد و بین ۳۰ تا ۴۰ کیلومتر عمق دارد. به عبارت دیگر، عملیات جدید از غرب رود فرات تا مرز سوریه و عراق را پوشش می‌دهد. این مساحت، بسیار گسترده‌تر از دو عملیات سابق ترکیه در خاک سوریه است. از این رو، چالش‌های ترکیه در این عملیات نیز بیشتر خواهد بود. یکی از این چالش‌ها، مقاومت مسلحانه احزاب کردی در برابر پیشروی ارتش ترکیه و احتمال کشیده شدن درگیری به خاک ترکیه است.

کرد‌های سوریه هشدار داده‌اند که حمله ترکیه، به یک «جنگ تمام عیار» منجر خواهد شد. مظلوم کوبانی، فرمانده نیرو‌های دمکراتیک سوریه، در توئیتی نوشت: «مناطق مرزی شمال شرق سوریه در آستانه یک فاجعه انسانی محتمل است. این حمله، خون هزاران غیرنظامی بی گناه را خواهد ریخت.»

علاوه بر این، گزارش‌های رسانه‌ای حاکی از این است که شبه‌نطامیان کرد برای مقابله با حمله ترکیه بسیج عمومی اعلام کرده و تعداد زیادی از نیرو‌های خود را به مرز با ترکیه اعزام کرده‌اند. این نیروها، در چند سال گذشته، آموزش و تسلیحات آمریکایی قابل توجهی دریافت کردند. از این رو، این احتمال وجود دارد که در صورت حمله ترکیه به مناطق شبه‌نظامیان کرد، آن‌ها شهر‌های مرزی ترکیه را هم هدف قرار دهند. ترکیه نیز ممکن است مجبور شود برخی شهر‌های مرزی خود را تخلیه کند. این امر در عملیات شاخه زیتون و جنگ عفرین اتفاق افتاد. در جنگ عفرین، شبه‌نظامیان کرد سوری، شهر‌های ریحانیه، هاتای، کیلیس و هاسای ترکیه را با موشک‌های کاتیوشا هدف قرار دادند. ترکیه مجبور شد برخی شهر‌ها را تخلیه کند.

برخی کارشناسان نظامی بر این باور هستند که ترکیه می‌تواند به آسانی، کیلومتر‌ها در شمال شرق سوریه پیشروی کند، اما حفظ و تامین امنیت مناطق متصرفه دشوار خواهد بود. شبه‌نظامیان کرد، تسلیحات قابل توجهی از آمریکا دریافت کرده بودند و در جنگ با داعش مهارت‌های نظامی آن‌ها تقویت شده است. گذشته از این، نیروی هوایی ترکیه در مناطق عملیات، محدودیت‌هایی خواهد داشت. چرا که این مناطق، بخشی از حوزه فعالیت ائتلاف بین المللی ضد داعش است. از این رو، نیرو‌های زمینی ترکیه ممکن است نتوانند از پوشش هوایی مطلوب استفاده کنند.

تبعات حمله ترکیه به سوریه

ترکیه می‌گوید عملیات «به زودی» آغاز می‌شود، اما برخی رسانه‌ها از ورود ارتش این کشور به خاک سوریه خبر می‌دهند. اما فارغ از توانمندی‌ها و تسلیحات دو طرف منازعه، عامل سومی نیز وجود دارد که ممکن است معادلات را به هم بزند و آن داعش است. ترامپ گفته ترکیه مسئولیت نگهداری از زندانیان داعشی در شمال شرق سوریه را به عهده خواهد گرفت. ولی مشکل این است که این زندانیان در حال حاضر در اختیار شبه نظامیان کرد هستند. با توجه به اینکه کرد‌ها در حال حاضر معتقدند که آمریکا به آن‌ها از پشت خنجر زده است، احتمالا در اقدامی تلافی‌جویانه، زندانیان داعشی را آزاد کنند. چنین اقدامی می‌تواند ترکیه را با چالش جدیدی مواجه کند. از هم اکنون، گزارش‌هایی درباره آزاد کردن داعشی‌های زندانی منتشر شده است. روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی مدعی شد شبه نظامیان کرد، آزاد کردن سه هزار داعشی زندانی را بررسی می‌کنند.

اقدام می‌تواند نشانه‌ای از فاصله گرفتن کرد‌ها از آمریکا باشد. با خروج آمریکا از برخی مناطق کردها، این مناطق در برابر حمله ارتش ترکیه بی دفاع شده‌اند. از این رو، ظاهرا کرد‌ها به دنبال یک حامی جدید هستند. روزنامه الاخبار لبنان می‌گوید با وساطت ایران کانال‌های گفتگو میان کرد‌های سوریه و دولت این کشور فعال شده است. به گفته این روزنامه، شنبه گذشته، با حضور «واسطه‌های ایرانی»، دیدار «مهمی» میان مقامات سوریه و نمایندگان نیرو‌های دمکراتیک سوریه و یگان‌های مدافع خلق در حلب اتفاق افتاد.

افزون بر چالش داعش، ترکیه با یک چالش داخلی هم مواجه است. میلیون‌ها شهروند ترکیه، کرد هستند. آغاز عملیات ترکیه علیه کرد‌های سوریه، ممکن است کرد‌های ترکیه را خشمگین و موجی از ناامنی و ناآرامی ایجاد کند. البته گزارش‌های رسانه‌ای حاکی از آن است که همزمان با آغاز عملیات ترکیه در خاک سوریه، حضور نیرو‌های امنیتی در شهر‌های کردنشین ترکیه افزایش یافته است.

به هر حال، این بار ترکیه قصد دارد یک نگرانی طولانی مدت را به شکل نظامی برطرف کند. ترامپ هم به رغم مخالفت نهاد‌های حاکمیتی آمریکا، به آن چراغ سبز نشان داده است. اما به دلیل تعارض و تضاد منافع قدرت‌های منطقه‌ای و بین المللی در خاورمیانه، راه حل‌های نظامی در این منطقه ملتهب معمولا کارساز نیست. از این رو، باید دید آیا عملیات جدید ترکیه اهداف مورد نظر سیاست‌سازان این کشور را محقق می‌کند یا اینکه سوریه به باتلاقی برای ترکیه تبدیل خواهد شد.
منبع: فرارو
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

ثبت سفارش برنج آزاد شد

لیر ترکیه سقوط تاریخی دیگری را ثبت کرد

چرا توافق ایران و عربستان، بهترین خبر برای منطقه است؟

مرکز ملی فضای مجازی: پهنای باند اینترنت کاهش نداشته است

فرزندکشی؛ عوامل و ریشه‌های آن

علی اف فعلا به فکر کاهش تنش با ایران نیست/ سیاست‌های باکو علیه تهران چگونه نتیجه عکس خواهد داد؟

رمزارز شیبا رکورد شکست

محکومیت زن آلمانی عضو داعش به جرم تشنه و گرسنه نگاه داشتن دختر ایزدی تا مرگ

۲ میلیارد برگه بهادار دست‌به‌دست شد

فقط ۳ تعاونی مرزنشین لوازم خانگی وارد کرده‌اند

بهترین مکان برای تلویزیون در خانه کجاست؟

مقررات ورود گردشگران خارجی به ایران اعلام شد

مشاغل پرتقاضا در آمریکا طی دهه آینده کدامند و دستمزد آن‌ها چقدر است؟ + جدول

فلزات اساسی در صدر گروه‌های بورسی

پاپ فرانسیس: پناهجویان را به لیبی و اردوگاه‌های غیرانسانی برنگردانید

مدرسه پاییزه مالکیت فکری برگزار می‌شود

اتحادیه اروپا تا یک ماه دیگر دفتر نمایندگی دیپلماتیک خود را در افغانستان باز خواهد کرد

صادرات ایران به صفر نزدیک می‌شود!

همسر نازنین زاغری، زندانی دوتابعیتی در ایران برای اعتراض به دولت بریتانیا دوباره اعتصاب غذا کرد

کاهش دمای تهران تا ۶ درجه

موجودی واکسن‌ ایران روبه اتمام است

فیلم/ قیمت باور نکردنی ۵ عدد پیتزا با مخلفات در سریال قدیمی

جزئیات بورسی شدن دو هلدینگ سیمانی و صنعت و معدنی

برای اولین بار بقایای دستگاه‌های شراب‌سازی با قدمتی ۲۷۰۰ ساله در عراق کشف شد

بی رغبتی مغازه داران به توزیع محصولات ارزان شده لبنی

آمریکا از کره شمالی خواست با پایان دادن به رزمایش‌های موشکی به میز مذاکره بازگردد

ساخت مترو پردیس هفته آینده آغاز می‌شود

مهران غفوریان دنبال نیسان دوید و سکته کرد

اولین پرواز مستقیم از خاک عربستان به اسراییل

واکنش نماینده زن مجلس به برگزاری کنسرت خوانندگان ایرانی در ترکیه

حذف ارز ۴۲۰۰ به تعویق افتاد

دستگیری موادفروش مامورنما در تهران

صادرات عسل متوقف شد

اقتصاد ما در مسیر سفته‌بازی حرکت می‌کند

سازمان توسعه تجارت زیان های احتمالی را جبران می‌کند

بازار خرید شکر روند کاهشی دارد

انتشار برخی خبر‌ها درباره کودتای نظامی در سودان