وضعیت بازار مسکن در کوتاهمدت و بلندمدت چگونه خواهد بود؟
اقتصاد۲۴- بازار مسکن در حالی با رکودی طولانی دستوپنجه نرم میکند که جنگ اخیر وضعیت آن را پیچیدهتر از قبل کرده است. در شرایطی که نه جنگ به پایان رسیده و نه صلحی پایدار شکل گرفته، نبود چشمانداز برای آینده، مردم و فعالان اقتصادی را در بلاتکلیفی قرار داده است. کارشناسان معتقدند این وضعیت بیش از خود جنگ، به اقتصاد کشور آسیب میزند. حال این سوال مطرح است که ادامه آتشبس با شرایط فعلی، در کوتاهمدت و بلندمدت چه اثری بر بازار مسکن دارد؟
وضعیت آتشبس سرمایهگذاران بازار مسکن را مردد کرده است
فرشید ایلاتی، کارشناس بازار مسکن در گفتوگو با تجارتنیوز اظهار کرد: «آتشبس را میتوان شرایط نه جنگ و نه صلح تلقی کرد؛ این موضوع باعث میشود تا سرمایهگذاران برای ورود به بازار مسکن با تردید مواجه شوند. به نظر میرسد بحث آتشبس، چه در حوزه مسکن و چه در سایر حوزههای اقتصادی، باید به هر نحوی که شده تمام شود و در نهایت به پایان جنگ برسیم؛ به عبارتی یا با ادامه جنگ و یا با برگزاری مذاکرات، دستاوردها و نتایج جنگ مشخص شود.»
او در ادامه اضافه کرد: «بنابراین، باید از این وضعیتی که در آن قرار داریم و هر بار توسط دشمن تهدید میشویم که چنان و چنان خواهد شد، خارج شویم.»
وضعیت فعلی به هیچ عنوان به نفع بازارهای اقتصادی کشور نیست
ایلاتی بیان کرد: «وضعیت فعلی به هیچ عنوان به نفع بازارهای اقتصادی کشور نیست؛ بنابراین مسئولان حتما باید درباره این موضوع تصمیمگیری کنند تا از این وضعیت خارج شویم. بازار مسکن نیز همانند سایر بازارها، البته با پیچیدگیهای بیشتر، نیاز به یک شوک حمایتی دارد. زیرا این بازار شرایط متفاوتتری نسبت به سایر بازارها دارد و از گذشته هم در رکود قرار داشته است.»
او توضیح داد: «بنابر این، اگر تصمیم بر این باشد که بازار مسکن از رکود خارج شود، نیاز به شوک و حمایت عمیقی از سوی دولت دارد. زیرا تجربه نشان داده، بسیاری از کشورها که با بحران مسکن یا رکود عمیق مواجه شده بودند، با حمایتهای سنگین دولت اصلاح شدند. زیرا این مساله علاوه بر حوزه مسکن، سطح بالایی از حوزه اشتغال را به خود اختصاص میدهد.»
دولت باید تقاضا و عرضه را در بازار مسکن تقویت کند
این کارشناس بازار مسکن در ادامه اضافه کرد: «دولت باید با یک نگاه ویژه، برنامه حمایتی تقویت سمت تقاضا و همچنین تقویت سمت عرضه با زمین دولتی را از طریق یک شوک عمیق طراحی کند تا بازار مسکن را از این رکود و خواب عمیقی که در آن فرو رفته، بیدار کند.»
تداوم وضعیت آتشبس، تقاضای مسکن را به سمت شهرهای کوچک و روستاها میبرد
ایلاتی اظهار کرد: «در صورت تداوم وضع موجود، معاملات مسکن به همین شکلی که اکنون در جریان است، احتمالا با یک روند نزولی ادامه پیدا میکند. همچنین ممکن است با سطح جدیدی از تقاضا، بهویژه در شهرهای میانی و کوچک مواجه شویم. بهعبارتی، تقاضا از سمت کلانشهرها خارج شود و به سمت شهرهای میانی، کوچک و حتی روستاها حرکت کند.»
ممکن است بخشی از املاک در مناطق شمالی تهران با کاهش قیمت مواجه شوند
او درباره تاثیر آتشبس بر بازار مسکن پایتخت گفت: «در کلانشهرها و بهویژه در تهران انتظار میرود کاهش معاملات مسکن ادامه پیدا کند و در بخشی از مناطق، بهخصوص مناطق شمالی شهر که املاک سنگینتر هستند و قیمتهای بالاتری دارند، احتمالا این واحدها با تخفیف به فروش برسند؛ بنابراین ممکن است بخشی از املاک در مناطق شمالی تهران با کاهش قیمت مواجه شوند.»
فرو ریختن ترسِ جنگ رفتار بازار مسکن را تغییر داد
رفتار بازار مسکن در دو جنگ ۱۲ روزه و رمضان متفاوت و متناقض بود. در جنگ ۱۲ روزه نهتنها حجم معاملات مسکن کاهش یافت، بلکه قیمت مسکن در نقاطی که هدف حمله قرار گرفته بودند هم ریزش کرد. با این حال، در جنگ اخیر، دیگری خبری از ریزش قیمتها نبود و تنها معاملات مسکن فریز شد. علاوه بر این، روند صعودی قیمتها ادامه یافت. بررسیها نشان میدهد حجم معاملات نیز بهتدریج در حال افزایش است.
ایلاتی درباره این رفتار متناقض بازار مسکن توضیح داد: «یک تحلیل کلان وجود دارد که در اصطلاح روانشناسی میتوان گفت «ترس جنگ ریخته است». یعنی تصوری که از جنگ وجود داشت تا حدی از بین رفته؛ ما با سطح بالایی از تهدید نظامی مواجه شدیم و همین باعث شد آن تصور قبلی تغییر کند. «این کارشناس بازار مسکن بیان کرد:: «به عبارتی، ما با یک ابرقدرت هستهای و همچنین یکی از قدرتهای هستهای درگیر شدیم و آن تصوری که وجود داشت باعث شد نقطهای پیشبینی شود که قرار است اتفاق بیفتد.»
توانایی اعمال قدرت ایران پالس افزایش قیمت به بازار مسکن فرستاد
ایلاتی افزود: «حتی دستاوردهایی که در میدان جنگ داشتهایم موثر بوده است. به هر حال بهعنوان یک بازیگر منطقهای آمدیم و تمام منطقه و حتی به نوعی تمام دنیا را تحت تاثیر قرار دادیم. اتفاقی که در تنگه هرمز افتاد، این پیام را داد که ایران توانایی اعمال قدرت را دارد.»
بیشتر بخوانید: پیشبینی یک کارشناس از وضعیت بازار مسکن در آینده/ قیمت مسکن سقوط میکند؟
او خاطرنشان کرد: «این توانایی اعمال قدرت، پالسی به بازار مسکن فرستاد؛ بازار املاک در سالهای گذشته نسبت به سایر بازارها عقبماندگی داشت و انتظار میرود بعد از پایان جنگ، در صورتی که ما پیروز میدان باشیم، سرمایهگذاری در اقتصاد کشور اتفاق بیافتد. «بخشی از سرمایههایی که از امارات خارج شده احتمالا وارد بازار مسکن ایران میشوند
این کارشناس بازار مسکن توضیح داد: «همچنین، یک تناقض یا پارادوکس و بیم و امیدی در بازار مسکن وجود دارد که در بازارهای منطقه نیز مشاهده میشود. برای مثال، بازار مسکن امارات به شدت تحت تاثیر قرار گرفته و بخشی از سرمایههایی که در حال ورود به این بازار بودند، متوقف شدهاند. همچنین، سرمایههایی که از امارات خارج شدهاند، ممکن است بخشی به کشور ما و بخشی دیگر به کشورهای همسایه وارد شوند.»
ایلاتی اظهار کرد: «بنابراین تحلیل کلان این است که اگر ما بهعنوان پیروز میدان از جنگ خارج شویم، هم در بخش مسکن و هم در سایر بخشهای اقتصادی دچار رونق خواهیم شد و از این جهت بازار مسکن بیشتر از این موضوع استقبال میکند. به هر جهت این موضوع پیچیدگی تحلیل و روانی دارد.»
او در ادامه افزود: «با این حال، قطعا اگر به مدد الهی از این جنگ پیروز خارج شویم هم چهره جدیدی به لحاظ اقتصادی خواهیم داشت و هم در دنیا تحریمهایی که برای ایران وضع کردهاند قابلیت اعمال نخواهد داشت.»
پیروزی ایران در جنگ، شرایط کشور را تغییر میدهد
ایلاتی گفت: «بنابراین، بهعنوان پیروز جنگ علیه ابرقدرت دنیا، وضعیت ما تغییر خواهد کرد. در حال حاضر حتی نشانههایی از آن را در بسیاری از کشورها مانند اسپانیا مشاهده میکنیم؛ بسیاری از کشورها که در انجام معاملات سختگیری میکردند و معاملات تجاری با ما انجام نمیدادند، این موضوع دچار آسیب شده و نظام تحریم به نوعی شکسته است. احتمالا پس از پایان جنگ و پیروزی ایران، بسیاری از کشورها تمایل خواهند داشت در سطوح اقتصادی و نظامی با ما تعامل داشته باشند. «ادامه جنگ از وضعیت آتشبس، آسیبهای کمتری دارد
این کارشناس بازار مسکن اظهار کرد: «ما باید از فضای آتشبس خارج شویم و تکلیف جنگ مشخص شود. یعنی حتی تداوم جنگ، از این وضعیت آسیبهای کمتری دارد؛ زیرا در آن صورت فعالان اقتصادی تکلیف خودشان را میدانند. اما این وضعیت مبهم و نامشخص، در بلندمدت آسیب بیشتری به بازار وارد میکند.»
