بازار اجاره ریز اتاقکها داغ شد/ ۲۰میلیون ودیعه ۵ میلیون اجاره، برای زندگی در اتاقک ۵ متری!
اقتصاد۲۴- بازار مسکن سالهاست دو روی پنهان و متضاد داشته که شکاف عمیق طبقاتی را نشان میدهد؛ در یک طرف خانههای بسیار لوکس و گرانقیمتی قرار دارند که از دسترس بخش بزرگی از جامعه خارج هستند و طرف دیگر بازاری تاریک ایجاد شده است؛ جایی که دیگر خبری از تجملات نیست و چهاردیواریهایی وجود دارند که نه شبیه یک خانه، بلکه تنها یک سرپناه برای بقا محسوب میشوند.
تجارتنیوز در این گزارش، چهره تاریک بازار اجاره مسکن را بررسی کرده و از قیمت اجاره این واحدهای کوچک و چهاردیواریهای فلزی پرده برداشته است.
۲۰ میلیون ودیعه برای اجاره ۴ متر در تنکابن؛ سرایت بحران مسکن به شهرستانها
اجاره واحدهای ریزمتراژ از سالهای گذشته در بازار مسکن وجود داشت و عموما برای جوانان مجرد و تنها، امری رایج محسوب میشد؛ با این حال، بررسیهای میدانی تجارتنیوز نشان میدهد تقاضا برای اجاره این اتاقهای کوچک نهتنها رشد کرده، بلکه حالا دیگر به کارگران مجرد و مهاجران محدود نمیشود و اقشار بیشتری از جامعه را در بر گرفته است.
اتاقهای کوچکتر از ۱۲ متر که در سالهای گذشته بهسختی در بازار مسکن پیدا میشد و اغلب تنها از طریق جستوجوی میدانی قابل دسترسی بود، حالا بهوفور در پلتفرمهای آنلاین آگهی میشوند. وضعیت تا حدی بحرانی شده که حالا نه واحدهای ۱۲ متری که حتی اتاقکهای چهار متری هم در بازار یافت میشوند!
اتاقهایی با فضای بسته و خفه که هیچ یک از استانداردهای اولیه و ضروری زندگی را ندارند. این در حالی است که حتی قیمت اجاره این قوطیکبریتها هم دیگر ارزان نیست و برای بسیاری از اقشار آسیبپذیر، پرداخت اجاره آنها دشوار است. برای مثال، برای یک اتاق چهار متری در شهر تنکابن که بیشتر به انباری شباهت دارد، ودیعه ۲۰ میلیون تومانی و اجاره ماهانه چهار میلیون تومانی تعیین شده است.
در تهران نیز اتاقکهای بسیاری که کمتر از ۱۰ متر متراژ دارند، در پلتفرمها آگهی شدهاند. یک اتاق ۹ متری در محله خواجه نظامالملک با ودیعه ۱۰ میلیون تومانی و اجاره ماهانه پنج میلیون و ۸۰۰ هزار تومان برای اجاره آگهی شده است.
در یک مورد دیگر، یک اتاق پنج متری در محله چهارصد دستگاه که در سال ۱۳۸۹ ساخته شده، ودیعه ۲۰ میلیون تومانی و اجاره ماهانه پنج میلیون تومانی دارد. بهنظر میرسد این اتاق یک انباری کوچک متعلق به یک خانه است که مالک تصمیم گرفته آن را برای زندگی به مستاجران اجاره دهد.
زیست اجباری زوجهای جوان، مادران سرپرست خانوار، مستاجران ناتوان در پرداخت اجاره خانه و افراد تحت پوشش کمیته امداد در اتاقکها
با وجود آنکه این اتاقهای کوچک در سالیان گذشته هم در بازار وجود داشت، اما اغلب به مردان جوانی اجاره داده میشد که معمولا برای کار به تهران مهاجرت میکردند. با این حال، بررسیهای میدانی تجارتنیوز حاکی از آن است که این اتاقکها حالا به محل زندگی سایر اقشار جامعه نیز تبدیل شدهاند و حتی در مواردی زوجهای جوان هم در آنها زندگی میکنند.
بیشتر بخوانید:قیمت مسکن به متری ۱۹۹ میلیون رسید
اما این تمام ماجرا نیست؛ مادران سرپرست خانوار، مستاجران ناتوان در پرداخت اجاره خانه و افراد تحت پوشش کمیته امداد حالا متقاضی این اتاقهای تنگ و کوچک شدهاند.
فیروز، مستاجر جوانی که جویای خانهای ارزان است، به تجارتنیوز میگوید: «سال گذشته در یک واحد ۲۸ متری به همراه یک نفر دیگر زندگی میکردم و ماهانه ۶ میلیون تومان اجاره میدادم. امسال، اما مالک، اجاره خانه را دو برابر کرده و حالا بهدنبال خانهای ارزانتر هستم. فعلا یک سوئیت ۹ متری پیدا کردهام که اجاره آن تقریبا برابر با اجاره سال گذشته من است.» او میگوید این اتاقها برای زندگی مناسب نیستند، اما، چون چارهای ندارد، مجبور است آن را اجاره کند.
بررسی شواهد نشان میدهد برخی زنان سرپرست خانوار که توان پرداخت اجاره خانه را ندارند، به این اتاقهای کوچک پناه آوردهاند. فهیمه، زن میانسالی که به همراه پسر ۱۰ سالهاش زندگی میکند، میگوید پس از فوت همسرش شرایط زندگی سختتر شده و مدتی حتی ناچار بوده شبها را در پارک بگذارند. او حالا با کمک یکی از آشنایان خود در یک اتاق ۱۵ متری زندگی میکند، اما تامین اجاره همان اتاق هم برایش دشوار است.
تغییر شکل فایلهای اجاره در بازار مسکن
رشد افسارگسیخته تورم و کاهش توان مالی مستاجران، بازار اجاره را به سمت شکل تازهای از سکونت برده است. مالکان حالا برای جبران فشارهای اقتصادی، انباریها، اتاقکهای کوچک داخل واحدها و حتی فضاهای بلااستفاده پشتبام را به بازار اجاره آوردهاند.
این قسم از سکونت، با زندگی اشتراکی چند نفر در یک خانه تفاوت دارد. اگرچه این اتاقها در ظاهر نسبت به زندگی اشتراکی حریم خصوصی بیشتری دارند، اما فضای تنگ، نبود نور مناسب و فقذان حداقل استانداردهای زندگی، فشار روانی و آسیبهای اجتماعی گستردهای را به مستاجران تحمیل کرده است.
افزایش فایلهای ریزمتراژ ۹ تا ۱۵ متری در پلتفرمهای آنلاین
بررسی پلتفرمهای آنلاین نشان میدهد که صدها اتاق ریزمتراژ که اغلب کوچکتر از ۱۵ متر هستند، به بازار مسکن عرضه شدهاند. اکثر این اتاقکها «۱۵»، «۱۲»، «۱۰» و «۹» متری هستند و حتی در مواردی فایلهای چهار متری نیز در بازار حضور دارند. این اتاقها معمولا در کلانشهرهایی مانند تهران و شهرهای اطراف پیدا میشوند.
بازار داغ اجاره کانکس در حومه تهران؛ ماهانه ۵ میلیون تومان
زیست اجباری در فضاهای تاریک و تنگ تنها محدود به اتاقکها یا سوئیتها نمیشود. بررسیها نشان میدهد که حالا بازار اجاره کانکس و کانتینر در پایتخت و شهرهای اطراف نیز داغ شده است. آنطور که از شواهد و قرائن پیداست، بسیاری از این کانکسها متعلق به پیمانکاران شهرداریهاست و آنها این چهاردیواریهای فلزی را به کارگران خود اجاره میدهند.
با این حال، مردان مجرد و یا اتباع خارجی نیز متقاضی اجاره این کانکسها هستند. هزینه اجاره این اتاقکهای خالی و فاقد امکانات، اما چندان ارزان نیست؛ گزارشها حاکی از آن است که قیمت اجاره ماهانه یک کانکس در شهری مانند تهران، دستکم به پنج میلیون تومان میرسد.
زندگی در این کانکسهای کوچک سختتر از آن چیزی است که بهنظر میرسد. آفتاب سوزان تابستان، فضای داخلی اتاق را بهشدت گرم میکند و در زمستان نیز سرما از میان درزهای فلزی به داخل نفوذ میکند.
قرارداد نویسی مشاوران املاک برای اتاقکهای ۱۰ متری
اکنون که بازار اجاره اتاقکها و کانکسها داغ شده، چگونگی نحوه اجاره آنها نیز در هالهای از ابهام قرار گرفته است. بررسیهای میدانی تجارتنیوز نشان میدهد قرارد اتاقهایی که دارای سند ملکی یا قولنامه هستند، در دفاتر مشاوران املاک تنظیم میشوند. با این حال، قرارداد اجاره کانکسها بهصورت دستی و میان اجارهدهنده و اجارهکننده نوشته میشود.
یکی از مشاوران املاک منطقه شوش تهران به تجارتنیوز میگوید: «ما برای اتاقهایی که سند دارند، قرارداد اجاره مینویسیم، حتی اگر یک اتاق ۱۰ متری باشد. اما برای کانکسها یا موارد مشابه، قرارداد میان خود طرفین نوشته میشود و به حوزه کاری ما مربوط نیست.»
