خوراکیها چند درصد از درآمد ماهانه خانوار را میبلعند؟
اقتصاد۲۴- بر اساس آمار تورم اردیبهشتماه که اخیرا از سوی مرکز آمار منتشر شد، تورم اقلام خوراکی و آشامیدنی در این ماه، نسبت به اردیبهشتماه ۱۴۰۳ حدود ۱۳۰ درصد افزایش یافته است.
با این حال، محاسبات نشان میدهد که تورم سبد غذایی خانوارها بر اساس طبقهبندی وزارت رفاه، نزدیک به ۱۴۵ درصد افزایش یافته است؛ درحالیکه حداقل دستمزد سرپرست یک خانواده ۴نفره تنها نزدیک به ۶۰ درصد افزایش یافته است. البته با احتساب کالا برگ، افزایش حداقل دستمزد نسبت به سال گذشته، بیش از ۸۴ درصد برآورد میشود.
بررسی آمارها نشان میدهد که سهم مواد غذایی از حداقل دستمزد، از ۵۳.۹ درصد در اردیبهشت ۱۴۰۴ به ۷۱.۵ درصد در اردیبهشت ۱۴۰۵ رسیده است. در صورتی که کالابرگ به خانوارها تخصیص نمییافت، این رقم به ۸۲.۷ درصد میرسید. با چنین آمارهایی، تنها کمتر از ۳۰ درصد از حداقل دستمزد را میتوان در سایر کالاها و خدمات هزینه کرد.
ریشههای رشد قیمتها
جهش تورم در اردیبهشت ۱۴۰۵ نتیجه همزمان چند شوک کوتاهمدت و عوامل ساختاری بلندمدت بوده است. مهمترین عامل افزایش سطح عمومی قیمتها در اردیبهشتماه را میتوان رشد نرخ ارز دانست. افزایش قیمت ارز مستقیما هزینه واردات مواد اولیه، کالاهای واسطه و کالاهای مصرفی را بالا برده و از مسیر افزایش هزینه تولید، قیمتها را در سراسر اقتصاد افزایش داده است.
در کنار آن، اختلال در تجارت خارجی و حملونقل دریایی، بهویژه محدودیت در واردات، موجب کاهش عرضه و افزایش هزینه تامین کالاها شده است.
در این راستا، محاصره دریایی، جنگ و آسیب به زیرساختها به نوسانات نرخ ارز دامن زده است. در این میان، بسیاری از نهادههای دامی و کشاورزی، جزو کالاهای وارداتی محسوب میشوند و تغییرات دلار، قیمت آنها را مستقیما تحتتاثیر قرار میدهد.
علاوه بر این، بخشی از افزایش قیمت کالاهای خوراکی به دلیل سیاستهای حمایتگرایانه انجام میشود. در این میان، نقش انتظارات تورمی نیز بسیار پررنگ است. هنگامی که خانوارها و بنگاهها انتظار افزایش بیشتر قیمتها را داشته باشند، رفتار خود را بر اساس این انتظار تنظیم میکنند؛ خانوارها خریدهای خود را جلو میاندازند و تولیدکنندگان نیز قیمتها را پیشاپیش افزایش میدهند. این رفتارها خود به تشدید تورم منجر میشود و نوعی چرخه خودتقویتکننده ایجاد میکند.
بیشتر بخوانید:تورم خوراکیها رکورد زد/ افزایش ۴۳۱ درصدی قیمت روغن در یک سال
با این حال، از نظر کارشناسان ریشه اصلی و پایدار تورم در متغیرهای پولی و مالی نهفته است. رشد بالای نقدینگی، احتمال افزایش استقراض دولت از بانک مرکزی در شرایط جنگی و تداوم کسری بودجه دولت، مهمترین موتورهای تورم بلندمدت محسوب میشوند.
رشد ۱۴۵ درصدی کالاهای اساسی
سبد اقلام اساسی که توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در جدول توزیع کالابرگ تعیین شده، شامل ۱۱ قلم کالا است و با تورم بیشتری روبهرو شده. در این میان، روغن جامد (۴۳۱ درصد)، روغن مایع (۳۵۴ درصد)، تخممرغ (۳۴۳ درصد) و مرغ (۲۸۷ درصد) با بیشترین افزایش قیمت روبهرو بودهاند. با توجه وزندهی وزارت رفاه به این کالاها، تورم اقلام سبد کالابرگ، رقم ۱۴۴.۸ درصد را در اردیبهشت ۱۴۰۵ به ثبت رسانده است.
وزارت رفاه، برای مصرف ماهانه یک خانوار ۴ نفره، ۸ کیلوگرم برنج، ۴ کیلوگرم گوشت گوساله، ۸ کیلوگرم مرغ، ۴ کیلوگرم تخممرغ، ۳.۲ کیلوگرم روغن، ۴.۸ کیلوگرم حبوبات، ۲ کیلوگرم قندوشکر، ۱۲ کیلوگرم شیر، ۲.۸ کیلوگرم ماکارونی، ۱۰ کیلوگرم ماست و ۱.۶ کیلوگرم پنیر را در نظر گرفته است.
بر اساس قیمت اقلام خوراکی اعلامشده از سوی مرکز آمار، هزینه چنین سبدی در ماه اردیبهشت به ۲۱میلیون و ۲۱۲ هزار تومان رسیده است.
