گشایش در بازار دارو بعد از آتشبس؛ واردات داروهای خاص با کدام ارز انجام میشود؟
اقتصاد۲۴- جنگ تحمیلی علیه ایران، علاوه بر خسارتهای انسانی و زیرساختی، زنجیره تأمین دارو و مواد اولیه دارویی را نیز با چالشهایی جدی مواجه کرد؛ از توقف ارسال محمولهها و محدودیتهای حملونقل بینالمللی گرفته تا تأخیر در تخصیص ارز.
اکنون و همزمان با مطرح شدن احتمال استفاده از منابع مالی بلوکهشده برای واردات دارو، این پرسش مطرح است که آیا شرایط تأمین دارو نسبت به هفتههای گذشته بهبود یافته و چشمانداز واردات دارو و مواد اولیه چگونه خواهد بود؟
محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو به این پرسشها پاسخ داده است.
*آقای هاشمی! پس از پایان جنگ و آتش بس، وضعیت تأمین دارو در کشور به چه صورت است؟ با توجه به مشکلاتی که در زمینه تخصیص ارز، واردات مواد اولیه و محدودیتهای حملونقل ایجاد شده بود، اکنون شرایط نسبت به گذشته چه تغییری کرده است؟
بهطور کلی، بخشی از کمبودهای دارویی ماههای اخیر که ناشی از تأخیر در تخصیص ارز، محدودیتهای حملونقل بینالمللی، وقفه در واردات دارو و مواد اولیه و توقف ارسال محمولهها از برخی کشورها بود، برطرف شده است. البته این به معنای رفع کامل مشکلات نیست، اما گشایشهای قابل توجهی در روند تأمین دارو ایجاد شده است. همانطور که میدانید، در ماههای گذشته ارسال بسیاری از محمولههای دارویی و مواد اولیه، بهویژه از هند، متوقف شده بود و محدودیتهایی نیز در مسیرهای حملونقل دریایی و تجاری به وجود آمد که بر روند واردات و تأمین اقلام مورد نیاز کشور تأثیر گذاشت
ماه آینده اوضاع دارو بهتر میشود؟
این موضوع را نیز در همان مقطع از مسیرهای مختلف اطلاعرسانی کردیم. طبیعتاً رفع این محدودیتها زمانبر است. حتی پس از آغاز مجدد بارگیری محمولهها نیز فرآیند حمل، ترخیص، ورود کالا به کشور و توزیع آن در شبکه دارویی نیازمند زمان است؛ از اینرو آثار بهبود شرایط نیز بهتدریج در بازار نمایان میشود.
*این ۲۰ تا ۳۰ درصد بهبود، بیشتر مربوط به چه گروههایی از داروهاست؟
امروز شرایط نسبت به ماه گذشته بهتر شده و برآورد ما نشان میدهد میزان کمبودهای دارویی حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش یافته است. البته باید توجه داشت که وضعیت کمبود دارو ماهیتی پویا و لحظهای دارد؛ ممکن است بهدنبال اقداماتی که از قبل انجام شده، کمبود چند قلم دارو برطرف شود و همزمان چند قلم دیگر وارد فهرست کمبودها شوند.
شرایط امروز بازار دارو تا ۳۰ درصد بهتر شده است
حتی گاهی بروز مشکل در تولید یک داروی خاص در سطح جهان، بدون آنکه ارتباطی با ایران داشته باشد، میتواند بر روند تأمین آن دارو در کشور نیز اثر بگذارد. از این رو نمیتوان فهرست ثابتی از داروهای دارای کمبود ارائه کرد، اما آنچه با اطمینان میتوان گفت این است که شرایط بازار دارویی کشور نسبت به گذشته حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد بهبود یافته است.
در کنار این اقدامات، کمیتههای تخصصی در حوزه پایش، تأمین و نظارت مالی دارو بهصورت مستمر وضعیت بازار را رصد میکنند و تلاش ما بر این است که با مدیریت منطقی مصرف، استمرار واردات، نظارت مستمر بر بازار و همکاری دستگاههای مرتبط، کمبودها را به حداقل برسانیم تا وقفهای در تأمین داروی مورد نیاز مردم ایجاد نشود. اگر منصفانه به موضوع نگاه کنیم، با وجود شرایط دشوار روزهای جنگ و محدودیتهای ایجادشده، مدیریت مناسبی در حوزه تأمین دارو انجام شد.
بیشتر بخوانید:از کمبود دارو تا رونق بازار قاچاق؛ آنچه مافیای دارو از بحرانهای پیاپی به دست آورده است
همچنین همراهی بانک مرکزی، گمرک، وزارت راه و سایر دستگاههای مرتبط نیز نقش مؤثری در حفظ پایداری زنجیره تأمین دارو داشت و امیدواریم این همکاریها بیش از گذشته تقویت شود تا بتوانیم با اطمینان بیشتری نیاز دارویی کشور را تأمین کنیم.
واردات دارو با کدام منابع؟
*در روزهای اخیر در رسانهها مطرح شده است که بخشی از منابع مالی مسدود شده ایران بعد از آزادسازی ممکن است برای واردات دارو مورد استفاده قرار گیرد. ارزیابی شما از این موضوع چیست و در صورت نهایی شدن، چه تأثیری بر وضعیت تأمین دارو خواهد داشت؟
ترجیح میدهم درباره موضوعی اظهار نظر کنیم که به جمعبندی و قطعیت رسیده باشد. درباره استفاده از منابع مالی بلوکهشده، هنوز تصمیم نهایی اتخاذ نشده و پیگیریها در این زمینه ادامه دارد؛ بنابراین بهتر است زمانی درباره جزئیات آن صحبت کنیم که این موضوع بهصورت قطعی نهایی شده باشد.
تلاشها در این زمینه در جریان است، اما زمانی میتوانیم درباره جزئیات صحبت کنیم که این موضوع به نتیجه قطعی برسد. در آن صورت میتوان اعلام کرد که چه داروهایی در اولویت واردات قرار خواهند گرفت. بهطور طبیعی، داروهای خاص و صعبالعلاج در اولویت واردات قرار دارند
تلاش کردیم که کمبود دارو را به حداقل ممکن برسانیم
البته این موضوع را باید از روند جاری تأمین و واردات دارو تفکیک کرد. واردات دارو و مواد اولیه بر اساس نیاز و ضرورت کشور و در چارچوب برنامههای تأمین همچنان در حال انجام است و متوقف نشده است.
*اگر برنامه استفاده از منابع مالی بلوکهشده برای واردات دارو نهایی شود، آیا میتوان انتظار داشت در بازه ۶۰ روزه تفاهم ایران و آمریکا آثار آن در بازار دارویی کشور مشاهده شود؟
چالشهای ماههای اخیر بیشتر ناشی از محدودیتهای حملونقل، تأخیر در تخصیص ارز و وقفه در ارسال برخی محمولهها بود که خوشبختانه روند آن در حال بهبود است. در صورتی که استفاده از منابع مالی بلوکهشده نیز نهایی شود، بدون تردید میتواند به تقویت فرآیند تأمین دارو کمک کند، اما درباره نحوه بهرهگیری از این منابع، اولویتهای تأمین و آثار آن، زمانی اطلاعرسانی خواهیم کرد که تصمیمات نهایی اتخاذ شده باشد. در شرایط فعلی ترجیح میدهیم صرفاً درباره موضوعات قطعی و نهاییشده اظهار نظر کنیم.
