واردات کالا‌های اساسی چگونه دروازه آهنین را دور می‌زند؟

اقتصاد۲۴- فشار آمریکا بر ایران در ماه‌های اخیر وارد مرحله‌ای فراتر از تحریم‌های اقتصادی شده است. محاصره دریایی بنادر ایران که با هدف محدود کردن صادرات نفت و مختل کردن مسیر‌های تجاری اعمال شده، عملاً یکی از مهم‌ترین مجاری ارتباط اقتصادی کشور با بازار‌های بین‌المللی را هدف قرار داده است.

محدود شدن تردد کشتی‌ها، دشوارتر شدن صادرات نفت و اختلال در ورود کالا و مواد اولیه، از جمله پیامد‌های این وضعیت است؛ شرایطی که می‌تواند هزینه تجارت خارجی را افزایش دهد و فشار بیشتری بر زنجیره تأمین کالا در داخل کشور وارد کند.

در ادامه این فشارها، آمریکا از تشکیل یک نیروی عملیاتی جدید با عنوان دروازه آهنین (Iron Gate) خبر داده است؛ طرحی که دامنه اقدامات واشنگتن را از مسیر‌های دریایی به مرز‌های زمینی ایران و دریای کاسپین گسترش می‌دهد. هدف اعلام‌شده این ساختار، محدود کردن جابه‌جایی تسلیحات پیشرفته، فناوری‌های دومنظوره، کالا‌های مشمول تحریم و جریان‌های مالی غیرقانونی از مسیر‌های زمینی و دریایی است.

به این ترتیب، به نظر می‌رسد واشنگتن درصدد است علاوه بر محدود کردن مسیر‌های صادرات و واردات دریایی، راه‌های جایگزین تجارت و تأمین نیاز‌های ایران را نیز با محدودیت‌های بیشتری مواجه کند.

با این حال، موقعیت جغرافیایی ایران و برخورداری از ظرفیت ۵۷۰۰ کیلومتری مرز‌های زمینی گسترده با چندین کشور، امکان استفاده از مسیر‌های جایگزین برای تداوم تجارت خارجی را فراهم می‌کند؛ مسیر‌هایی که می‌توانند بخشی از فشار ناشی از محاصره دریایی را کاهش دهند، هرچند لزوما ظرفیت و کارایی مسیر‌های دریایی را ندارند.

در همین راستا، مهران نجاتی، نایب رئیس دوم حمل و نقل، ترانزیت و لجستیک اتاق ایران از یک راه جدید دور زدن محاصره دریایی پرده برداشت و گفت: راهی که مورد استفاده قرار گرفته است، در ایام جنگ نیز کاربرد داشت و از آن طریق کالا‌های اساسی زیادی وارد کشور شد.

وی افزود: ما از ظرفیت تجارت ملوانی که سقف محدودی دارد استفاده کردیم. این اقدام با کمک استاندار هرمزگان انجام شد.

نجاتی در ادامه گفت: تجارت ملوانی و واردات به بندر سیریک بدون نیاز به تنگه هرمز انجام می‌شود. تاکنون برنج و ارزاق زیادی از این طریق به کشور وارد شده و این روند ادامه خواهد داشت.

وی گفت: بر اساس شرایط جنگی بهتر است سقف تجارت ملوانی توسط مجلس افزایش یابد تا واردات کالا‌های مهم با اخلال مواجه نشود. البته این قانون برای مرزنشینان است و مشابه کول‌بری در غرب کشور است.

نجاتی از سقف فعلی تجارت ملوانی اظهار بی اطلاعی کرد، اما از کشور‌های پاکستان، هند و عمان به عنوان مبدا واردات نام برد.

عضو اتاق ایران از تشویق واردکنندگان توسط نهاد‌های نظارتی خبر داد و گفت: بسیاری از واردکنندگان ملوانی در این مدت عملکرد خوبی داشتند و به تامین مایحتاج مردم کمک کردند.