تاریخ انتشار: ۰۹:۰۱ - ۲۵ آبان ۱۳۹۸

آیا نامه رئیس جمهور دیرهنگام بود؟

یک کارشناس مسائل بین الملل معتقد است که نامه روحانی به سران کشورهای خلیج فارس به موقع بوده است چراکه اگر قبل تر نامه ها ارسال می شد این احساس نیاز از طرف های مقابل هنوز بوجود نیامده بود.
نشست خبری روحانی با رسانه های خارجی
اقتصاد24- امروز چالش امنیت در منطقه خلیج فارس بر هیچ یک از کشورهای این حوزه ابی مهم پوشیده نیست . از همین رو ابتکار عمل رییس جمهور در قالب ارسال نامه به سران کشورهای همسایه پس از ارایه طرح " صلح هرمز " در مجمع عمومی سازمان ملل، حالا شکل عینی تری به خود می گیرد. چنانکه با وجود اختلافات و تنش در روابط کشورهای منطقه بویژه میان تهران و ریاض، رییس جمهور دست به قلم شده تلاش می کند ازتنش ها بکاهد. نامه ای که از مصمم بودن جمهوری اسلامی برای اجرای طرح " صلح هرمز " حکایت دارد . هنوز بازتاب ها و نوع برخورد کشورهای مذکور با این نامه ها مشخص نیست ولی روشن است که اقدام ایران ابراز یک حسن نیت واضح است که می تواند اثرات مثبتی در منطقه داشته باشد . در این رابطه محمد علی بصیری استاد دانشگاه و کارشناس بین الملل می گوید :

«ابتکار "صلح هرمز" کپی­برگردان محلی و بومی شده دکترین دهه هفتاد نیکسون رییس جمهور آمریکا مبنی بر مشارکت جمعی و همکاری های منطقه‌ای در خلیج فارس است. با این تفاوت که نظارت و دخالت یک قدرت بزرگ خارجی مثل آمریکا و چین و امثال آنها دیده نمی شود . بنابراین اراده بر این شده که مجموعه کشورها شمال و جنوب خلیج فارس و تا حدودی عمان، با اعتمادسازی بین­ خود و مسئولیت جمعی، امنیت هرمز را به عهده بگیرند تا بحران­ها و برخوردهای کوری که در چند ماه گذشته سبب شد که هر کشوری ضربه می­خورد طرف مقابل را محکوم کند، دیگر تکرار نشود. چنین شرایطی در طرح صلح هرمز لحاظ شده است.

طرحی که کلیات آن را هم آقای رئیس­ جمهور در مجمع عمومی سازمان ملل و نشست اتحادیه اوراسیا و حتی شانگهای و هم آقای جهانگیری به آن پرداخته اند . از سویی این ابتکار طرح عملیاتی بوده که در آن بحث اصلی­ عمده کشورها، امنیت منطقه از جمله امنیت هرمز لحاظ شده است. شاید اجرایی شدن این طرح با خواسته­ های طرفین عملی­ تر باشد تا مدل غرب که در آن امنیت تنگه هرمز صرفا توسط قدرت برتر یعنی آمریکا تامین می شد، در حالی که ایران در منطقه مدعی قدرت برتر بوده است.

تنگه هرمز یک آب­راه بین­ المللی است امنیت آن به عهده قدرت­های بزرگ است و آنها نیز باید نقش داشته باشند. اما در این میان غرب با مطرح کردن بحث شکننده بودن امنیت تنگه هر لحظه این خطر را برای طرف­ها بیشتر می کند. در حالی که دخالت بازیگران و سوءاستفاده­ گران خارج از منطقه که منافعشان در برخورد نظامی دو قدرت اصلی خلیج فارس یعنی ایران و عربستان تامین می شود، وضعیت را به بحران و در نهایت جنگ میان دو کشور سوق می دهند.

چنانکه ضرباتی که به کشتی­ها یا امکانات ایران وارد می شد آن را به عربستان نسبت می دادند و بالعکس حمله به کشتی­های عربستان یا امارات را به ایران نسبت می دادند. بهر حال همواره هر دو طرف مسئولیت این حملات را نمی پذیرفتند. در این میان نیروی سوم یعنی اسرائیلی یا امریکایی یا انگلستان همیشه متهم بودند. به هر حال طرح ایران بومی­ سازی عملکرد طرح گذشته است که شاید به نوعی اکثریت اعضای کشورهای منطقه به آن رضایت دهند. چنانچه طرح فوق عملیاتی شود بسیاری از تنش­ها و ناامنی­هایی که در ماه های گذشته در منطقه بوجود آمده، مهار و مانع برخوردهای هزینه­ بر بزرگ در منطقه می شود و ملت های منطقه را از ضرر گسترده رها می کند.»

برخی کارشناس­ها معتقدند نامه رییس جمهور دیرهنگام بوده و باید پیشتر زمینه­ آن فراهم می شد . زمان ارسال نامه ها را چگونه ارزیابی می کنید؟

البته اگر با دید غیر واقعی نگاه کنیم شاید دیر هنگام بودن ارسال نامه ها درست باشد که اگر زودتر اقدام می شد، بی­ اعتمادی میان کشورهای منطقه و حتی برخوردهای هزینه­ دار که زخم­هایی بر امنیت منطقه است، وارد نمی شد، پس اگر زودتر این نامه ارسال می شد از این هزینه­ ها کاسته می شد! اما نمی توان به طور آرمانی و ذهنی این قضاوت یک طرفه راداشته باشیم. چه بسا اگر قبلتر نامه ها ارسال می شد این احساس نیاز از طرف های مقابل هنوز بوجود نیامده بود. اکنون ما امیدواریم این نامه ها جواب مثبت را دریافت کنند .

البته اگر این نامه ها با این دلیل واقع­گرایانه که کشورهای منطقه همواره امنیت را خارج از منطقه و به صورت خرید از پایگاه های خارجی تامین کرده اند اما اکنون هزینه ­های هنگفتی که برای نفت در برابر امنیت داده می شود عملا از آنها حفاظت نکرده و گمشده آنها که امنیت ، ثبات و استمرار و صادرات امن انرژی است اکنون ضربه خورده و بسیار شکننده شده است، شاید در این صورت از نامه ها استقبال بیش­تری شده و اجرایی­ تر شود.

براساس این تحلیل نمی توانیم بگوییم نامه فوق دیرهنگام بوده است. چه بسا قبلا خود ایران نیاز به امنیت را مثل اکنون احساس نمی­کرد و فکر می­کرد می تواند یک­طرفه امنیت را تامین­ کند. عربستان هم چنین احساسی نمی­کرد و اگر نامه­ هایی می­رفت رد می­ شد و یا مسکوت می­ ماند. چون معتقد بود هفتاد سال امنیت را از بیرون منطقه با دادن نفت در حوزه خودم بدست آورده ام!

اما امروز همه مجاب شدند، هم ایران وهم عربستان که بهترین راهکار، تامین امنیت جمعی و همکاری متقابل است. بدون دخالت قدرت­های بزرگ که خود می تواند شکننده امنیت باشند.

در صورت استقبال از ابتکار و نامه های رییس جمهور، این رویکرد چه تاثیری در رفتار غرب به ویژه امریکا در مورد برنامه­هایش علیه ایران است خواهد داشت؟

ببینید آمریکایی­ها بیکار نمی ­نشینند.من معتقدم آمریکا کارشکنی­های خود را ادامه خواهد داد. چون منافع غرب در این است که در منطقه تفرقه، تشتت و رقابت وجود داشته باشد. چنانکه در گذشته از همین طریق منافع کلانی را به دست آورده است. یعنی از طریق ایجاد تنش و تهدید و ترس در بین کشورهای منطقه، برای فروش اسلحه و ماندن در منطقه توجیه خواهد داشت و در کنار این ادعا شیطنت­های دیگر و درآمدها و مزایای دیگری را از منطقه نصیب خود خواهد کرد. بنابراین آنها سعودی­ها و اماراتی­ها را مایوس کرده و برای آنها حدیث یاس می­خوانند. البته این بستگی به عملکرد دولتمردان عربی دارد که همان روش قبل را ادامه و هزینه­ ها را تقبل کنند یا این­که تغییر داخلی را پذیرفته و تحرکات بیرون را بی تاثیر کنند. اگر این تغییر انجام شود که چه بهتر، اگر هم انجام نشود اما یک نگاه چرخشی و یک نگاه محلی­ منطقه­ ای به امنیت پیدا کنند - کمااین­که طرح رییس جمهور مدعی همین نکته است - در آن صورت با اعتماد سازی بهانه ای برای شیطنت­ های امریکا علیه ایران که تحریم اقتصادی هدف و عقبه­ آن است وجود نخواهد داشت . بهانه هایی نظیر این که ایران عامل بی ثباتی است و عرب­ها به ما نفت فروخته واز ما اسلحه بخرند تا ما در منطقه حضور یافته و پایگاه داشته باشیم! بنابراین اگر از طرح فوق استقبال شود هم بهانه ­های حضور بی­ ثبات­ کننده آمریکا در منطقه و کشورهای حوزه خلیج فارس کاهش خواهد یافت و هم استدلال­های آمریکا برای فشارهای اقتصادی بر ایران و اجماع جهانی خنثی خواهد شد . از این طریق بخشی از مشکلات اقتصادی ایران که آمریکا ایجاد کرده است ، حل یا کاهش پیدا کند.

منبع: خبرآنلاین
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

این جراحی اقتصادی است یا جراحی معده؟

پرداخت یارانه ۳۰۰ هزار تومانی یا کوپن؛ کدام بهتر است؟

امام جمعه موقت تهران: وضع اقتصادی آلمان و انگلیس بدتر از ماست!

ماجرای عجیب ممنوعیت واردات آیفون زیر پوست بازار

ترکیه باید حقابه‌ی ایران را تامین کند

اثرات حذف ارز ۴ هزار و ۲۰۰ تومانی در بازار دلار

متروپل آبادان؛ ۷۲ ساعت پس از حادثه

یونان نفت توقیف شده ایران را تحویل آمریکا داد

فیلم/ عاشقانه‌ای که زیر آوار متروپل دفن شد

طعنه سنگین سپهر حیدری به قهرمانی استقلال+عکس

وزارت صمت: افزایش قیمت شوینده‌ها تخلف است

نوسان بیت‌کوین زیر مرز ۳۰ هزار دلار

افزایش تعداد جانباختگان حادثه آبادان

پرداخت سود سهام عدالت جدید/ مبلغ چقدر است؟

آلودگی هوا چه تاثیری بر قیمت مسکن دارد؟

قیمت انواع کیک و کلوچه در بازار

با ۲۰ هزار دلار چه خودرو‌های کار کرده‌ای می‌توان وارد کرد؟

علت تاخیر دولت در افزایش حقوق بازنشستگان

استارلینک از انسان‌ها جاسوسی می‌کند؟

فیلم/ سمند و تیبا از فهرست تمدید اعتبار سازمان ملی استاندارد حذف شدند

ازدحام جمعیت مقابل متروپل حادثه آفرید

قیمت انواع دستگاه ماینر + جدول

عشق سابق جانی دپ، شکست امبر هرد را رقم زد

قیمت تلویزیون شیائومی + جدول

قیمت روز لپ تاپ لنوو LENOVO

کیفیت هوای تهران امروز ۵ خرداد

رافائل گروسی: عدم پاسخ ایران به پرسش‌های آژانس، شرایط را دشوار کرده است

قیمت انواع موتور سیکلت در بازار + جدول

حسین عبدالباقی از بستگان شمخانی است؟

نکاتی که درباره رای شکننده قالیباف برای ریاست مجلس باید بدانید

قیمت خودرو‌های سایپا + جدول

قیمت خودرو‌های ایران خودرو + جدول

رابرت مالی: احتمال دستیابی به توافق با ایران ضعیف است

قیمت سکه پارسیان + جدول

یارانه جدید به خانوار‌های معترض تعلق گرفت؟

حسن عباسی سخنران منبری با حاشیه امن

قیمت سکه و طلا + جدول