تاریخ انتشار: ۰۹:۰۱ - ۲۵ آبان ۱۳۹۸

آیا نامه رئیس جمهور دیرهنگام بود؟

یک کارشناس مسائل بین الملل معتقد است که نامه روحانی به سران کشورهای خلیج فارس به موقع بوده است چراکه اگر قبل تر نامه ها ارسال می شد این احساس نیاز از طرف های مقابل هنوز بوجود نیامده بود.
نشست خبری روحانی با رسانه های خارجی
اقتصاد24- امروز چالش امنیت در منطقه خلیج فارس بر هیچ یک از کشورهای این حوزه ابی مهم پوشیده نیست . از همین رو ابتکار عمل رییس جمهور در قالب ارسال نامه به سران کشورهای همسایه پس از ارایه طرح " صلح هرمز " در مجمع عمومی سازمان ملل، حالا شکل عینی تری به خود می گیرد. چنانکه با وجود اختلافات و تنش در روابط کشورهای منطقه بویژه میان تهران و ریاض، رییس جمهور دست به قلم شده تلاش می کند ازتنش ها بکاهد. نامه ای که از مصمم بودن جمهوری اسلامی برای اجرای طرح " صلح هرمز " حکایت دارد . هنوز بازتاب ها و نوع برخورد کشورهای مذکور با این نامه ها مشخص نیست ولی روشن است که اقدام ایران ابراز یک حسن نیت واضح است که می تواند اثرات مثبتی در منطقه داشته باشد . در این رابطه محمد علی بصیری استاد دانشگاه و کارشناس بین الملل می گوید :

«ابتکار "صلح هرمز" کپی­برگردان محلی و بومی شده دکترین دهه هفتاد نیکسون رییس جمهور آمریکا مبنی بر مشارکت جمعی و همکاری های منطقه‌ای در خلیج فارس است. با این تفاوت که نظارت و دخالت یک قدرت بزرگ خارجی مثل آمریکا و چین و امثال آنها دیده نمی شود . بنابراین اراده بر این شده که مجموعه کشورها شمال و جنوب خلیج فارس و تا حدودی عمان، با اعتمادسازی بین­ خود و مسئولیت جمعی، امنیت هرمز را به عهده بگیرند تا بحران­ها و برخوردهای کوری که در چند ماه گذشته سبب شد که هر کشوری ضربه می­خورد طرف مقابل را محکوم کند، دیگر تکرار نشود. چنین شرایطی در طرح صلح هرمز لحاظ شده است.

طرحی که کلیات آن را هم آقای رئیس­ جمهور در مجمع عمومی سازمان ملل و نشست اتحادیه اوراسیا و حتی شانگهای و هم آقای جهانگیری به آن پرداخته اند . از سویی این ابتکار طرح عملیاتی بوده که در آن بحث اصلی­ عمده کشورها، امنیت منطقه از جمله امنیت هرمز لحاظ شده است. شاید اجرایی شدن این طرح با خواسته­ های طرفین عملی­ تر باشد تا مدل غرب که در آن امنیت تنگه هرمز صرفا توسط قدرت برتر یعنی آمریکا تامین می شد، در حالی که ایران در منطقه مدعی قدرت برتر بوده است.

تنگه هرمز یک آب­راه بین­ المللی است امنیت آن به عهده قدرت­های بزرگ است و آنها نیز باید نقش داشته باشند. اما در این میان غرب با مطرح کردن بحث شکننده بودن امنیت تنگه هر لحظه این خطر را برای طرف­ها بیشتر می کند. در حالی که دخالت بازیگران و سوءاستفاده­ گران خارج از منطقه که منافعشان در برخورد نظامی دو قدرت اصلی خلیج فارس یعنی ایران و عربستان تامین می شود، وضعیت را به بحران و در نهایت جنگ میان دو کشور سوق می دهند.

چنانکه ضرباتی که به کشتی­ها یا امکانات ایران وارد می شد آن را به عربستان نسبت می دادند و بالعکس حمله به کشتی­های عربستان یا امارات را به ایران نسبت می دادند. بهر حال همواره هر دو طرف مسئولیت این حملات را نمی پذیرفتند. در این میان نیروی سوم یعنی اسرائیلی یا امریکایی یا انگلستان همیشه متهم بودند. به هر حال طرح ایران بومی­ سازی عملکرد طرح گذشته است که شاید به نوعی اکثریت اعضای کشورهای منطقه به آن رضایت دهند. چنانچه طرح فوق عملیاتی شود بسیاری از تنش­ها و ناامنی­هایی که در ماه های گذشته در منطقه بوجود آمده، مهار و مانع برخوردهای هزینه­ بر بزرگ در منطقه می شود و ملت های منطقه را از ضرر گسترده رها می کند.»

برخی کارشناس­ها معتقدند نامه رییس جمهور دیرهنگام بوده و باید پیشتر زمینه­ آن فراهم می شد . زمان ارسال نامه ها را چگونه ارزیابی می کنید؟

البته اگر با دید غیر واقعی نگاه کنیم شاید دیر هنگام بودن ارسال نامه ها درست باشد که اگر زودتر اقدام می شد، بی­ اعتمادی میان کشورهای منطقه و حتی برخوردهای هزینه­ دار که زخم­هایی بر امنیت منطقه است، وارد نمی شد، پس اگر زودتر این نامه ارسال می شد از این هزینه­ ها کاسته می شد! اما نمی توان به طور آرمانی و ذهنی این قضاوت یک طرفه راداشته باشیم. چه بسا اگر قبلتر نامه ها ارسال می شد این احساس نیاز از طرف های مقابل هنوز بوجود نیامده بود. اکنون ما امیدواریم این نامه ها جواب مثبت را دریافت کنند .

البته اگر این نامه ها با این دلیل واقع­گرایانه که کشورهای منطقه همواره امنیت را خارج از منطقه و به صورت خرید از پایگاه های خارجی تامین کرده اند اما اکنون هزینه ­های هنگفتی که برای نفت در برابر امنیت داده می شود عملا از آنها حفاظت نکرده و گمشده آنها که امنیت ، ثبات و استمرار و صادرات امن انرژی است اکنون ضربه خورده و بسیار شکننده شده است، شاید در این صورت از نامه ها استقبال بیش­تری شده و اجرایی­ تر شود.

براساس این تحلیل نمی توانیم بگوییم نامه فوق دیرهنگام بوده است. چه بسا قبلا خود ایران نیاز به امنیت را مثل اکنون احساس نمی­کرد و فکر می­کرد می تواند یک­طرفه امنیت را تامین­ کند. عربستان هم چنین احساسی نمی­کرد و اگر نامه­ هایی می­رفت رد می­ شد و یا مسکوت می­ ماند. چون معتقد بود هفتاد سال امنیت را از بیرون منطقه با دادن نفت در حوزه خودم بدست آورده ام!

اما امروز همه مجاب شدند، هم ایران وهم عربستان که بهترین راهکار، تامین امنیت جمعی و همکاری متقابل است. بدون دخالت قدرت­های بزرگ که خود می تواند شکننده امنیت باشند.

در صورت استقبال از ابتکار و نامه های رییس جمهور، این رویکرد چه تاثیری در رفتار غرب به ویژه امریکا در مورد برنامه­هایش علیه ایران است خواهد داشت؟

ببینید آمریکایی­ها بیکار نمی ­نشینند.من معتقدم آمریکا کارشکنی­های خود را ادامه خواهد داد. چون منافع غرب در این است که در منطقه تفرقه، تشتت و رقابت وجود داشته باشد. چنانکه در گذشته از همین طریق منافع کلانی را به دست آورده است. یعنی از طریق ایجاد تنش و تهدید و ترس در بین کشورهای منطقه، برای فروش اسلحه و ماندن در منطقه توجیه خواهد داشت و در کنار این ادعا شیطنت­های دیگر و درآمدها و مزایای دیگری را از منطقه نصیب خود خواهد کرد. بنابراین آنها سعودی­ها و اماراتی­ها را مایوس کرده و برای آنها حدیث یاس می­خوانند. البته این بستگی به عملکرد دولتمردان عربی دارد که همان روش قبل را ادامه و هزینه­ ها را تقبل کنند یا این­که تغییر داخلی را پذیرفته و تحرکات بیرون را بی تاثیر کنند. اگر این تغییر انجام شود که چه بهتر، اگر هم انجام نشود اما یک نگاه چرخشی و یک نگاه محلی­ منطقه­ ای به امنیت پیدا کنند - کمااین­که طرح رییس جمهور مدعی همین نکته است - در آن صورت با اعتماد سازی بهانه ای برای شیطنت­ های امریکا علیه ایران که تحریم اقتصادی هدف و عقبه­ آن است وجود نخواهد داشت . بهانه هایی نظیر این که ایران عامل بی ثباتی است و عرب­ها به ما نفت فروخته واز ما اسلحه بخرند تا ما در منطقه حضور یافته و پایگاه داشته باشیم! بنابراین اگر از طرح فوق استقبال شود هم بهانه ­های حضور بی­ ثبات­ کننده آمریکا در منطقه و کشورهای حوزه خلیج فارس کاهش خواهد یافت و هم استدلال­های آمریکا برای فشارهای اقتصادی بر ایران و اجماع جهانی خنثی خواهد شد . از این طریق بخشی از مشکلات اقتصادی ایران که آمریکا ایجاد کرده است ، حل یا کاهش پیدا کند.

منبع: خبرآنلاین
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
بازار
خواندنی ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

سریال همسران سعی داشت چه مفاهیمی را به مخاطب منتقل کند؟

فیلم/تفریحات سعید عزت اللهی در اردوهای تیم ملی

سینماآنلاین سود مالی دارد؟

فیلم/دردسرهای آرش ظلی پور و مادرش بخاطر بیماری کرونا‎

آخرین آمار فوتی‌ها و مبتلایان به کرونا در کشور

فیلم/رهبرمعظم انقلاب: دولت باید با قوت سر کار بماند/قوا کرامت یکدیگر را حفظ کنند

شیمی درمانی رضا ناجی به پایان رسید+عکس

بهاره رهنما کرونا گرفت+عكس

آتش سوزی در جنگل های بلوط بلند چهارمحال و بختیاری

قیمت نفت خام بیش از ۴ درصد سقوط کرد

وضعیت بازار نفت پیچیده‌تر شد/ طلای سیاه به ۲۰ دلار می‌رسد؟!

چین تنها کشوری است که رسما از ما نفت می‌خرد

ترامپ: بایدن شستشوی مغزی شده است

بنیاد مسکن انقلاب و توسعه‌پایدار در حوزه مسکن

زمان تحویل خودرو K۱۳۲ ایران خودرو اعلام شد

وضعیت تهران به لحاظ شیوع کرونا بسیار نگران کننده است

مراسم راهپیمایی اربعین برگزار می‌شود؟

انتقاد حسین رفیعی از سلطه اینستاگرامی‌ها دربرنامه‌های اسپانسری

فیلم‌های ایرانی که نامزد اسکار شدند+عکس

گزارشی از اوضاع عجیب و تمرین باورنکردنی استقلال+عکس

۷ کشته و مصدوم در تصادفی در مسیر قزوین-آبیک

سرمایه‌گذاری در طلا رکورد جدید زد

فقط با مازاد سرمایه خود وارد بورس شوید

قیمت دوج دیمون در نروژ، ۲۸۷ هزار دلار است+عکس

ورود ۴۰ هزار میلیارد تومان پول جدید به بورس از ابتدای امسال

وان پلاس Nord از نمایشگر AMOLED بهره می‌برد

تولید معطل مواد اولیه مانده/ سیاست ارزی دولت، تولید و صادرات را زمین‌گیر کرده است

وقتی مدیری در افشای سن و سال رویا نونهالی ناکام ماند

پیش‌بینی قیمت خودرو در هفته پایانی تیر / تقاضا برای خرید کدام خودروها بیشتر است؟

جزئیات مربوط به خبر اعدام یک مجرم مشهدی

سرخابی‌ها شهریورماه فرابورسی می‌شوند

قیمت طلا و سکه از ابتدای هفته تاکنون چقدر تغییر کرده است؟

زمان واریز مابه التفاوت هزینه سوخت رانندگان برون شهری

میرلوحی: خرد جمعی مجلس با تندروها همراه نیست / تندی شعار نمایندگان در ۱۵ روز دوم کاهش پیدا کرد

دولت چگونه از پس کسری بودجه برمی‌آید؟

ماجرای قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین و سریال حمله به دولت

اعتراف دیرهنگام دولت به عقب‌ماندگی بخش مسکن