روز گذشته برخی کاربران خبر از افزایش قیمت نان در مشهد دادند و امروز رئیس اتحادیه نانوایان این شهر این موضوع را تأیید کرد. گرانی نان در کلانشهر مشهد با واکنش مردم و کاربران شبکههای اجتماعی همراه شد.
بررسیها حاکی از آن هستند که در نخستین ماه پاییز، نرخ تورم ماهانه به بالاترین سطح از خردادماه سال ۱۴۰۱ رسید، نرخ تورم سالانه بیشترین رقم از ابتدای سال ۱۴۰۳ به این سو را ثبت کرد و نرخ تورم نقطه به نقطه نیز رکورد ۲۹ ماهه خود را شکست.
تورم در برخی کشورها به حدی بالاست که هر روز که میگذرد زندگی برای شهروندانش سختتر میشود. در این مطلب به معرفی ۱۰ کشور با تورم بالا و نجومی خواهیم پرداخت.
شاخص سالانه آن در پایان مهرماه به ۳۸.۹ درصد رسیده است. نرخ تورم نقطه به نقطه و ماهانه هم به ترتیب ۴۸.۶ درصد و پنج درصد اعلام شده است. این ارقام همگی خبر از آغاز یک دوره تورمی نگران کننده در کشور میدهند.
خطر بزرگتر، تثبیت انتظارات تورمی در همین سطح است؛ زیرا وقتی مردم و بازارها به گرانی عادت کنند، کاهش قیمتها بهسختی ممکن خواهد بود. این وضعیت، به گفته کارشناسان، به نوعی «عادیسازی تورم بالا» منجر میشود؛ پدیدهای که در آن حتی با کاهش رشد نقدینگی یا کنترل مقطعی قیمت ارز، قیمتها پایین نمیآید.
در هفته منتهی به ۲۴ مهر ۱۴۰۴، بازار کالاهای اساسی با نوسانات قیمت در اقلامی مانند گوشت، مرغ، تخممرغ، چای، ماکارونی و تن ماهی مواجه شد. وزیر جهاد کشاورزی نیز بر بهرهگیری از ظرفیتهای قانونی برای مهار افزایش قیمتها تأکید کرد.
آمارها سخن میگویند. در دهه ۹۰، حداقل دستمزد نهتنها از خط فقر و سبد معیشتی، بلکه از نرخ تورم رسمی نیز عقب ماند. درهمینحال، بازارهای دارایی سودی بسیار بیشتر از تورم را نصیب صاحبان خود کردند. در شرایطی که تورم افسارگسیخته قدرت خرید حقوقبگیران را نابود میکرد، صاحبان دارایی نهتنها در امان ماندند، بلکه ثروتمندتر نیز شدند.
در نگاه راستگرایان، ریشه تورم در نقدینگی تعریف و کنترل نقدینگی به عنوان راهکار کنترل تورم معرفی میشود. در این روش اگر کنترل نقدینگی به صورت اصولی انجام نشود، میتواند منجر به تشدید رکود در اقتصاد شود. بهویژه که موضوع کمبود سرمایه در گردش همواره یکی از مشکلات اساسی تولیدکنندگان در ایران بوده است.
دبیرکل انجمن مرغداران تخمگذار، منشأ اصلی نوسانات وحشتناک قیمت تخم مرغ در ماههای اخیر را نه در مزرعه، بلکه در آشفتگی توزیع فلهای این محصول دانست و گفت: فقدان شناسنامه و عدم نظارت بر ۸۰ درصد بازار، سلامت مصرفکننده و ثبات قیمت را به خطر انداخته است.
مرکز آمار ایران، چندی پیش با انتشار گزارش شاخص قیمت مصرفکننده، ارقام نرخ تورم در تیرماه ۱۴۰۴ را منتشر کرد. بر اساس این گزارش، نرخ تورم سالانه بار دیگر رشد کرد و به ۳۵.۳ درصد رسید. نرخ تورم ماهانه نیز با رشد نسبت به ماه گذشته، در سطح ۳.۵ درصدی قرار گرفت. همچنین نرخ تورم نقطه به نقطه با شکستن رکورد دو ساله خود، معادل ۴۱.۲ درصد رقم خورد.
رئیس انجمن صنفی گچکاران استان قم گفت: گوشت قرمز کیلویی یک میلیون تومان، مرغ نزدیک به ۱۵۰ هزار تومان و برنج کیلویی ۳۰۰هزار تومان شده است. قیمت نان هم افزایش یافته. این کالاهای ضروری زمانی در دسترس کارگران بود و حالا به مواد خوراکی لاکچری تبدیل شده است.
تصویب امکان چاپ چکپولهای ۲۰۰ و ۵۰۰ هزار تومانی، اگرچه از منظر اجرایی یک اقدام فنی و اختیاری تلقی میشود، اما در سطح کلان، هشداری جدی نسبت به وضعیت ناپایدار اقتصاد ایران است. مقایسه با تجربه کشورهای گرفتار در دام تورم بالا نشان میدهد که این راهحل اگر بدون سیاستگذاری پولی منسجم و اصلاحات اساسی باشد، صرفاً مسیر سقوط ارزش پول ملی را تسریع خواهد کرد.
گزارش رسمی مرکز آمار درباره زمستان ۱۴۰۳ نشان میدهد که بحران معیشتی در ایران نه یک ادعای رسانهای، بلکه یک واقعیت مستند آماری است. در چنین شرایطی، بیعملی یا اصرار بر سیاستهای شکستخورده، صرفاً به گسترش نارضایتی عمومی، تعمیق فقر و کاهش اعتماد عمومی منجر خواهد شد و دولت در شرایط سخت تحریم، بیش از هر زمان دیگر نیازمند بازنگری شجاعانه در سیاستهای اقتصادی خود است؛ پیش از آنکه بحران سبد غذایی به یک بحران اجتماعی تبدیل شود.
تا زمانی که ریشههای تورم، از جمله نوسانات ارزی، هزینههای تولید و تاثیرات اقلیمی و منطقهای به درستی مدیریت نشوند، امید به بهبود وضعیت سفرههای مردم، همچنان در هالهای از ابهام باقی خواهد ماند. اقتصاد ایران در این مقطع، بیش از هر زمان دیگری نیازمند تدبیر، صداقت در بیان واقعیتها و اقدام عملی برای حمایت از معیشت مردم است.